«Εκάβη» του Ευριπίδη – Στη σκιά της Πολιτείας: Προσωπεία και σκιές

Το ξύλινο τραπέζι, μια τάβλα μεγάλων διαστάσεων που καταλαμβάνει το δεύτερο επίπεδο της σκηνής του Ηρωδείου, αποτελεί το καθοριστικό σκηνογραφικό στοιχείο της παράστασης «”Εκάβη” του Ευριπίδη, Στη σκιά της Πολιτείας», που σκηνοθετεί ο Στάθης Λιβαθινός στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου. Οι μάσκες – προσωπεία, τις οποίες χρησιμοποιεί ο σκηνοθέτης καθ’ όλη τη διάρκεια της τραγωδίας, για όλα τα πρόσωπα, πλην της Εκάβης και του Χορού, λειτουργούν καταλυτικά, συμπυκνώνοντας και μεγεθύνοντας συναισθήματα και καταστάσεις, που απλώνονται στον τόπο και τον χρόνο.

Το παιχνίδι με τις σκιές, ένα παιχνίδι ψευδαισθήσεων και φαντασμάτων, είναι εκεί, εξαιρετικά φωτισμένο, και συνδιαλέγεται με την «Πολιτεία» του Πλάτωνα αλλά και τον ίδιο τον τραγικό ποιητή – εξού κι ο υπότιτλος. Η μουσική του Θοδωρή Αμπαζή, ζωντανή επί σκηνής, δημιουργεί ένα σύμπαν από νότες και ήχους, με εναλλαγές και ισχυρές εντάσεις, που παραπέμπει ακόμα και σε ροκ όπερα και συνομιλεί ουσιαστικά με το κείμενο.

Μετά την «Ιλιάδα» του Ομήρου (2018) και το πρόσφατο «Τρίτο στεφάνι» του Κώστα Ταχτσή (2025-2026), ο Στάθης Λιβαθινός και η ομάδα του συναντιούνται με μία ακόμα Εκάβη, την ευριπίδεια. Η Μαρία Σαββίδου είναι εκείνη που αναλαμβάνει να δώσει σάρκα και οστά, για τρίτη φορά, στην ηρωίδα που έχει διασχίσει τους αιώνες και παραμένει «ολοζώντανη»: μια γυναίκα ισχυρή, μια βασίλισσα, που γνώρισε την άνοδο και την πτώση, τον πόνο, τον ξεριζωμό. Μια γυναίκα που βιώνει και ανταποδίδει την εκδίκηση.

Γραμμένη στα πρώτα χρόνια του Πελοποννησιακού Πολέμου, η τραγωδία διαδραματίζεται στο στρατόπεδο των Αχαιών, στα παράλια της Θράκης. Ο Τρωικός Πόλεμος έχει τελειώσει, η Εκάβη, μάνα – αιχμάλωτη – σκλάβα, θρηνεί και εκδικείται: θρηνεί για τη θυσία της κόρης της Πολυξένης και εκδικείται για τον θάνατο του γιου της Πολύδωρου, από τον βασιλιά Πολυμήστορα.

Η παράσταση

Ο Λιβαθινός πραγματεύεται την «Εκάβη» σε βάθος, με τρόπο λιτό, και παίζει με τις σκιές. Δημιουργεί και παραδίδει μια πρωτότυπη, καθαρή, σύγχρονη τραγωδία που αντλεί από την ίδια της την αξία. Και συνομιλεί με το σήμερα, με το ζήτημα του δικαίου και της δικαιοσύνης να κατέχει κεντρική θέση. Εντάσσει νύξεις από τον «Μύθο του Σπηλαίου» του Πλάτωνα – αυτή την έξοχη αλληγορία για την πλάνη – και τις ενσωματώνει στο κείμενο του Ευριπίδη. Με την εμπειρία που διαθέτουν ο ίδιος και η ομάδα του, οδηγεί το σύνολο και έναν έναν τους ηθοποιούς, ρόλους και Χορό, σε μια ενδιαφέρουσα αποτύπωση του μύθου: η παράσταση φωτίζεται απ’ τις σκιές καθώς το αρχαίο δράμα περνά ξυστά από τα σαιξπηρικά μονοπάτια και φτάνει ως τη ροκ όπερα, πατώντας γερά στις λέξεις και τις ερμηνείες.

Η Μαρία Σαββίδου είναι μια Εκάβη επιβλητική και ανθρώπινη, εκδικητική και ευάλωτη. Κυριαρχεί στη σκηνή δικαιώνοντας και τη βασίλισσα και τη μάνα. Η Πολυξένη Παπακωνσταστίνου – Πολυξένη, ο Νίκος Καρδώνης – Ταλθύβιος, ο Αρης Τρουπάκης – Αγαμέμνων, ο Αντώνης Γιαννακός – Πολύδωρος, ο Γιώργος Δάμπασης – Οδυσσέας, ο Νέστωρ Κοψιδάς – Πολυμήστωρ, μαζί με τον πενταμελή Χορό των κοριτσιών, καταθέτουν ενδιαφέρουσες ερμηνείες.

Με αυτή την παράσταση, την τελευταία προτού κλείσει το Ηρώδειο, γιορτάζονται και τα 100 χρόνια από την ίδρυση της Ακαδημίας Αθηνών.