- Advertisement -
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία προκάλεσε απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας, ενέτεινε τις ανησυχίες για τον στασιμοπληθωρισμό και επιδείνωσε τις ήδη αυξημένες πληθωριστικές πιέσεις της ανάκαμψης μετά την πανδημία. Επιπλέον, η παρατεταμένη σύγκρουση και οι επακόλουθες γεωπολιτικές κρίσεις έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον αυξημένης μακροοικονομικής αβεβαιότητας.
Ακόμα κι αν υπάρχουν σημαντικές διαφορές στις οικονομικές συνέπειες των δύο συγκρούσεων, ο πόλεμος στο Ιράν είναι πιθανό να επηρεάσει τις προσδοκίες των νοικοκυριών της ζώνης του ευρώ μέσω αρκετά παρόμοιων καναλιών. Αυτές περιλαμβάνουν υψηλότερες τιμές ενέργειας και ενισχυμένη μακροοικονομική αβεβαιότητα. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία από τον Μάρτιο του 2026 δείχνουν ότι ο πληθωρισμός και οι προσδοκίες για την ανάπτυξη είναι σε μεγάλο βαθμό ευαίσθητα στις γεωπολιτικές συγκρούσεις.
Αμέσως μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, τα δεδομένα αποκαλύπτουν ένα μοτίβο ενισχυμένων πεποιθήσεων για στασιμοπληθωρισμό. Διαφαίνεται απότομη αύξηση των προσδοκιών για τον πληθωρισμό παράλληλα με σημαντική μείωση των προσδοκιών για την ανάπτυξη μετά το ξέσπασμα και των δύο συγκρούσεων.
Τον Μάρτιο του 2026, ένα μήνα μετά το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν, οι καταναλωτές αναθεώρησαν προς τα πάνω τις προσδοκίες τους για τον πληθωρισμό κατά περίπου 2,5 ποσοστιαίες μονάδες. Πολλά νοικοκυριά κουβαλούν πλέον σωρευτική εμπειρία από τα πλήγματα πληθωρισμού μετά την πανδημία και αυτά που σχετίζονται με την Ουκρανία. Η έρευνα δείχνει ότι τόσο η εμπειρία όσο και η μνήμη μπορούν να έχουν επιρροή στην οικονομική συμπεριφορά.
Παρέχουμε δύο στοιχεία που υποδηλώνουν ότι η προηγούμενη έξαρση του πληθωρισμού και οι πρόσφατες γεωπολιτικές συγκρούσεις επηρεάζουν αρνητικά την τρέχουσα σκέψη των καταναλωτών. Πρώτον, οι αναμνήσεις του πρόσφατου επεισοδίου πληθωρισμού έχουν ανανεώσει την προσοχή των καταναλωτών στον πληθωρισμό. Δεύτερον, τα δεδομένα δείχνουν ότι οι καταναλωτές φοβούνται συνεχώς ότι οι συνεχιζόμενοι γεωπολιτικοί κίνδυνοι θα απειλήσουν την οικονομική τους κατάσταση.
Πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι η εμπιστοσύνη στην ΕΚΤ παίζει σημαντικό ρόλο στη σταθεροποίηση των προσδοκιών για τον πληθωρισμό. Μετριάζει επίσης σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο τα νοικοκυριά προσαρμόζουν τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό ως απάντηση σε γεωπολιτικές συγκρούσεις και ενεργειακά σοκ. Τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας υποδηλώνουν ότι η εμπιστοσύνη στην ΕΚΤ έχει βελτιωθεί καθώς ο πληθωρισμός έχει μειωθεί, με την εμπιστοσύνη να βρίσκεται σε σχετικά υψηλότερο επίπεδο τον Φεβρουάριο του 2026 από ό,τι τον Φεβρουάριο του 2022.
Συνολικά, τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η εμπιστοσύνη στην ΕΚΤ λειτουργεί ως ρυθμιστικό μέσο έναντι της αποσταθεροποίησης των πληθωριστικών προσδοκιών – επομένως, η διατήρηση της αξιοπιστίας και η αποτελεσματική επικοινωνία παραμένουν απαραίτητες, ιδίως σε ασταθή μακροοικονομικά και γεωπολιτικά περιβάλλοντα.
Ο Olivier Coibion είναι καθηγητής Οικονομικών το University of Texas
- Το άρθρο αποτελεί σύνοψη εκτενέστερης ανάλυσης που δημοσιεύεται στο Blog της ΕΚΤ
Comments are closed.