- Advertisement -
Η Γενική Συνέλευση ΟΗΕ ενέκρινε ψήφισμα που προβλέπει την αντικατάσταση του παραδοσιακού παγκόσμιου χάρτη με έναν που αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια το μέγεθος της Αφρικής.
Η πρωτοβουλία, γνωστή ως «Correct the Map», κατατέθηκε από το Τόγκο και υποστηρίχθηκε από τα κράτη-μέλη της Αφρικανικής Ένωσης (AU). Το ψήφισμα υπερψηφίστηκε από 164 χώρες, ανάμεσά τους η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ οι ΗΠΑ ήταν η μόνη χώρα που το καταψήφισε, με έξι χώρες να απέχουν.
Αν και το ψήφισμα δεν είναι δεσμευτικό, αναμένεται να επιφέρει αλλαγές στους χάρτες που χρησιμοποιούνται από διεθνείς οργανισμούς και θεσμούς παγκοσμίως.
Ο χάρτης Mercator, που χρησιμοποιείται ευρέως από τον 16ο αιώνα, έχει δεχθεί έντονη κριτική επειδή παρουσιάζει την Αφρική περίπου στο ίδιο μέγεθος με τη Γροιλανδία, παρότι στην πραγματικότητα η Αφρική είναι 14 φορές μεγαλύτερη.
Σύμφωνα με τους επικριτές, η παραμόρφωση αυτή οδηγεί στη συστηματική υποβάθμιση των αναπτυξιακών αναγκών και του δυναμικού των χωρών κοντά στον Ισημερινό.
Ο χάρτης Mercator δημιουργήθηκε το 1569 από τον φλαμανδό χαρτογράφο Gerardus Mercator, ώστε να διευκολυνθούν οι ευρωπαίοι εξερευνητές στην πλοήγηση.
Η παραμόρφωση που παρουσιάζει οφείλεται στο γεγονός ότι είναι αδύνατο να αποτυπωθεί με ακρίβεια η επιφάνεια της υδρογείου σε δύο διαστάσεις.
Κάθε φορά που σχεδιάζεται ένας παγκόσμιος χάρτης, απαιτούνται συμβιβασμοί.
Η προβολή Mercator προσαρμόζεται στην καμπυλότητα της Γης, με αποτέλεσμα οι χώρες κοντά στον Ισημερινό να φαίνονται μικρότερες, ενώ όσες βρίσκονται κοντά στους πόλους να εμφανίζονται μεγαλύτερες.
Για την αντιμετώπιση του ζητήματος, ομάδα χαρτογράφων δημιούργησε το 2018 τον χάρτη Equal Earth, που αποτυπώνει σωστά τις σχετικές επιφάνειες των ηπείρων.
Τον Φεβρουάριο, τα 54 κράτη-μέλη της Αφρικανικής Ένωσης υιοθέτησαν επίσημα αυτή την απεικόνιση, επισημαίνοντας ότι «αντανακλά με μεγαλύτερη ακρίβεια τα μεγέθη όλων των ηπείρων, ιδίως της Αφρικής».
Η διαδικτυακή ομάδα #CorrectTheMap ανέφερε: «Μπορείτε να χωρέσετε τις ΗΠΑ, την Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία, το Μεξικό και μεγάλο μέρος της Ευρώπης μέσα στην Αφρική και να περισσέψει ακόμη γη».
Πριν την ψηφοφορία, ο υπουργός Εξωτερικών του Τόγκο, Robert Dussey, δήλωσε: «Ένας δίκαιος κόσμος ξεκινά με έναν δίκαιο χάρτη».
Σε ενημέρωση στα Ηνωμένα Έθνη, πρόσθεσε: «Ένας χάρτης δεν είναι ποτέ ουδέτερος. Διαμορφώνει αντιλήψεις και επηρεάζει το πώς κατανοείται η θέση λαών και ηπείρων στον κόσμο».
Τη στήριξή του εξέφρασε και ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Jean-Noël Barrot, δηλώνοντας ότι το υπουργείο του θα σταματήσει να χρησιμοποιεί τον χάρτη Mercator.
Όπως ανέφερε: «Η αλλαγή του χάρτη προφανώς δεν αλλάζει τον κόσμο. Αλλά η διόρθωση μιας απεικόνισης που τον παραμορφώνει είναι ήδη μια πράξη αλήθειας».
Αντίθετα, η Yaryna Ferencevych, εκπρόσωπος των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, επέκρινε το ψήφισμα, λέγοντας ότι «αντί να εστιάζει σε πραγματικά προβλήματα διεθνούς ειρήνης και ευημερίας, η Γενική Συνέλευση συζητά χάρτες του 16ου αιώνα και τον ρόλο τους στην προώθηση επανορθώσεων και ‘γνωσιακής δικαιοσύνης’».
Τον Μάρτιο, οι ΗΠΑ είχαν επίσης επικρίνει ψήφισμα που χαρακτήριζε το διατλαντικό δουλεμπόριο ως «το πιο βαρύ έγκλημα κατά της ανθρωπότητας».
Η σημασία της χαρτογραφικής απεικόνισης
Η παραμόρφωση της Αφρικής στους χάρτες δεν είναι απλώς ζήτημα χαρτογραφίας, αλλά και αφήγησης, σύμφωνα με την Lerato Mogoatlhe από την Africa No Filter, μία από τις ομάδες που στηρίζουν την εκστρατεία κατά του χάρτη Mercator.
Όπως σημειώνει, πρόκειται για προσπάθεια να σταματήσει η «μακροβιότερη παραπληροφόρηση και παραπλάνηση» σχετικά με την Αφρική.
Ο Κενυάτης γεωγράφος Kioko Muendo υπογραμμίζει ότι ο χάρτης Mercator έχει υποβαθμίσει έμμεσα τους τεράστιους πόρους, τον πληθυσμό και τις επενδυτικές ευκαιρίες της Αφρικής.
Όπως δηλώνει, «οι χάρτες δεν είναι απλώς οδηγοί για ταξιδιώτες – διαμορφώνουν το πώς αντιλαμβανόμαστε πολιτικά και οικονομικά τις περιοχές».
Πηγή: BBC
Comments are closed.