Αστικές συγκοινωνίες: Περισσότεροι επιβάτες, μεγαλύτερα κενά στην εξυπηρέτηση

Περισσότερες επιβιβάσεις, λιγότερα δρομολόγια στα μέσα σταθερής τροχιάς και σοβαρά ερωτήματα για την αξιοπιστία του προγραμματισμού στα λεωφορεία και τα τρόλεϊ, συνθέτουν την εικόνα των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας για το 2025.

Πίσω από τις ανακοινώσεις για την ανανέωση του στόλου των αστικών συγκοινωνιών παραμένει το βασικό ζητούμενο: πόσα οχήματα και συρμοί φτάνουν τελικά στη στάση και στην αποβάθρα, όταν τους χρειάζονται οι επιβάτες.

Η ετήσια οικονομική έκθεση του ΟΑΣΑ αποτυπώνει καθαρά την πίεση στα μέσα σταθερής τροχιάς (Μετρό και τραμ). Οι επιβιβάσεις στην εταιρεία Σταθερές Συγκοινωνίες (ΣΤΑΣΥ) αυξήθηκαν από 254,22 εκατομμύρια το 2024 σε 256,18 εκατομμύρια το 2025. Ωστόσο, τα εκτελεσμένα δρομολόγια περιορίστηκαν από 488.697 σε 479.417, δηλαδή ήταν 9.280 λιγότερα, ενώ τα οχηματοχιλιόμετρα μειώθηκαν κατά 1,84%. Αυτό εξηγεί και το «στριμωξίδι» στους συρμούς του Μετρό, καθώς με μικρότερο συνολικό έργο εξυπηρετήθηκαν περισσότερες μετακινήσεις.

Πρόκειται για εξέλιξη, η οποία εντείνει τα ερωτήματα για την επάρκεια των συρμών, τη συντήρηση και τις συχνότητες διέλευσης από τους σταθμούς. Διευκρινίζεται, πάντως, ότι τα 9.280 λιγότερα δρομολόγια στο Μετρό αποτελούν ετήσια μείωση έναντι του 2024 και δεν ταυτίζονται με τις ακυρώσεις προγραμματισμένων δρομολογίων μέσα στο 2025.

Στα οδικά μέσα, η εικόνα απαιτεί ακόμη πιο προσεκτική ανάγνωση. Ο συγκεντρωτικός πίνακας του ΟΑΣΑ καταγράφει για ΟΣΥ–ΚΤΕΛ 4.740.109 εκτελεσμένα δρομολόγια, έναντι 4.705.647 το 2024: δηλαδή, μια οριακή αύξηση 0,73%. Οι επιβιβάσεις που αναφέρονται στην εταιρεία Οδικές Συγκοινωνίες (ΟΣΥ) αυξήθηκαν ταχύτερα, κατά 3,42%, φτάνοντας τα 240,53 εκατομμύρια. Την ίδια στιγμή, όμως, τα απολογιστικά δεδομένα ειδικά για τα λεωφορεία και τα τρόλεϊ, που δεν έχουν αναρτηθεί επισήμως, δείχνουν μεγάλη απόσταση μεταξύ προγραμματισμού και εκτέλεσης των δρομολογίων.

Συγκεκριμένα, το 2025 είχαν προγραμματιστεί συνολικά 5.737.509 δρομολόγια, ενώ φέρεται να πραγματοποιήθηκαν 4.169.829. Η διαφορά ανέρχεται σε 1.567.680 δρομολόγια, με το ποσοστό των μη εκτελεσμένων δρομολογίων να φτάνει στο 27,3% (χάθηκε ένα στα τέσσερα δρομολόγια).

Η απόκλιση αυτή αφορά τον ενιαίο απολογισμό της ΟΣΥ, δηλαδή περιλαμβάνει και τους ιδιώτες των ΚΤΕΛ που εκτελούν δρομολόγια σε περίπου 70 γραμμές της Ανατολικής και Δυτικής Αττικής.

Πάντως, το ουσιαστικό ερώτημα είναι οι παράγοντες επηρεάζουν την εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού. Ελλείψεις οδηγών, βλάβες και κυκλοφοριακή συμφόρηση, έχουν καταγραφεί ως οι κύριες αιτίες απωλειών σε προηγούμενους απολογισμούς. Όμως, χωρίς αναλυτική κατανομή για το 2025, δεν προκύπτει πόσο ευθύνεται κάθε παράγοντας. Ούτε μπορεί να αποτιμηθεί επαρκώς εάν η προσθήκη νέων λεωφορείων μεταφράζεται σε πυκνότερα και συνεπέστερα δρομολόγια.

Στο επίκεντρο βρίσκεται και η δυνατότητα προσέλκυσης και διατήρησης προσωπικού αιχμής και κυρίως των οδηγών. Οι αποδοχές, τα ωράρια και οι συνθήκες εργασίας των οδηγών, αποτελούν κρίσιμους όρους για τη λειτουργία του δικτύου.

Στον αντίποδα, οι ανώτατες ετήσιες αποδοχές των διοικούντων τις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας, αγγίζουν τα 92.400 ευρώ για τους γενικούς διευθυντές και τα 60.950 ευρώ για τους διευθυντές, μαζί με τα προβλεπόμενα μπόνους. Πρόκειται για ανώτατα όρια και όχι κατ’ ανάγκη για καταβληθείσες αμοιβές.

Την ίδια στιγμή, για τους επιβάτες, η αξιολόγηση παραμένει απλή: χρόνος αναμονής στις στάσεις, συνωστισμός και συνέπεια.