«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Τα συστήματα που συνθέτουν το νέο πολυεπίπεδο δίκτυο αεράμυνας της Ελλάδας

Σε μια ιστορική καμπή για την εθνική ασφάλεια και τη γεωπολιτική ισχύ της χώρας, η Ελλάδα και το Ισραήλ υπέγραψαν χθες τη διακρατική αμυντική συμφωνία μαμούθ ύψους 3,035 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη δημιουργία της. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διμερή αμυντική συμφωνία στην ιστορία των δύο χωρών. Το έργο αυτό πρόκειται να αναδιαμορφώσει πλήρως την αρχιτεκτονική αεράμυνας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, προσφέροντας πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα μέσα στους επόμενους 35 μήνες.

Λίγες ώρες μετά την υπογραφή της σύμβασης στο Τελ Αβίβ, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, έδωσε το στίγμα της νέας εποχής από το Γουίκλοου του Δουβλίνου. Προσερχόμενος στο Άτυπο Συμβούλιο των Υπουργών Άμυνας της ΕΕ, ο κ. Δένδιας κατέστησε σαφές ότι η «Ασπίδα του Αχιλλέα» σε συνδυασμό με την εθνική «Ατζέντα 2030» αποτελούν την πρώτη ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή προσπάθεια για την αντιμετώπιση των νέων, ασύμμετρων κινδύνων.

«Θα συζητήσουμε τις προκλήσεις που συνιστά για την ευρωπαϊκή Άμυνα και Ασφάλεια μια διάσταση του Διαστήματος, ο Κυβερνοχώρος, οι βαλλιστικοί πύραυλοι, τα drones. Η Ελλάδα έχει να προσφέρει σε αυτόν τον διάλογο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Υπουργός.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν είναι απλώς ένα μεμονωμένο εξοπλιστικό πρόγραμμα. Είναι ένα πολυεπίπεδο (multi-layered) σύστημα αντιβαλλιστικής και anti-drone προστασίας. Συνδυάζει κορυφαίες ισραηλινές τεχνολογίες αιχμής, οι οποίες ενσωματώνονται σε ένα ενιαίο δίκτυο:

• David’s Sling (Σφενδόνη του Δαυίδ): Το σύστημα αυτό, κατασκευασμένο από τη Rafael, αποτελεί την καρδιά της μέσης και μακράς εμβέλειας αναχαίτισης. Είναι σχεδιασμένο να εξουδετερώνει τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους, βλήματα μεγάλου βεληνεκούς, καθώς και προηγμένους πυραύλους κρουζ (cruise missiles) σε μεγάλες αποστάσεις.
• BARAK MX: Αναπτύχθηκε από την Israel Aerospace Industries (IAI) και προσφέρει μια εξαιρετικά ευέλικτη, σπονδυλωτή (modular) λύση αεράμυνας. Το σύστημα μπορεί να διαχειριστεί ταυτόχρονες απειλές από μαχητικά αεροσκάφη, ελικόπτερα, drones και πυραύλους, λειτουργώντας σε διάφορα βεληνεκή ανάλογα με τον τύπο του βλήματος (έως και 150 χλμ). Αντικαθιστά παλαιότερα συστήματα, όπως οι συστοιχίες Hawk.
• SPYDER: Επίσης της Rafael, το σύστημα αυτό προσφέρει ταχεία προστασία μικρού και μέσου βεληνεκούς (Short and Medium Range) ενάντια σε αεροσκάφη, drones και κατευθυνόμενα βλήματα. Θα αντικαταστήσει παρωχημένα συστήματα σοβιετικής προέλευσης όπως τα OSA-AK και TOR-M1.
• Drone Dome: Μια ξεχωριστή, εξειδικευμένη συμφωνία ύψους 26 εκατομμυρίων ευρώ περιλαμβάνει το σύστημα Drone Dome της Rafael, το οποίο εστιάζει αποκλειστικά στην ηλεκτρονική παρεμβολή, τον εντοπισμό και την εξουδετέρωση σμηνών μικρών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAVs).
• Ραντάρ MMR & Εθνικό Σύστημα C2: Η αρχιτεκτονική περιλαμβάνει προηγμένα ραντάρ πολλαπλών αποστολών (MMR) από την ELTA Systems (θυγατρική της IAI) με βεληνεκές που φτάνει μέχρι και τα 480 χιλιόμετρα δίνοντας εικόνα σε μεγάλο βάθος στη Μικρά Ασία. Το σημαντικότερο, όμως, είναι η ανάπτυξη ενός νέου εθνικού συστήματος Διοίκησης και Ελέγχου (Command-and-Control – C2) από τη Rafael. Αυτό το C2 θα λειτουργεί ως ο «εγκέφαλος» που θα διασυνδέει όλα τα νέα συστήματα με τα υφιστάμενα ραντάρ και αισθητήρες των Ελληνικών Ένοπλων Δυνάμεων σε ξηρά, θάλασσα και αέρα.

Μια κρίσιμη παράμετρος που ανέδειξε ο κ. Δένδιας είναι η στρατηγική επιλογή της Αθήνας να μην είναι απλώς ένας καταναλωτής ξένων αμυντικών προϊόντων. Με τη νέα συμφωνία, η Ελλάδα δημιουργεί μια ισχυρή παραγωγική βάση σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Στο πρόγραμμα συμμετέχουν ήδη 19 ελληνικές εταιρείες, εξασφαλίζοντας εγχώριο έργο που ξεπερνά το 25% της συνολικής αξίας της σύμβασης (περίπου 750 εκατομμύρια ευρώ). Έτσι, επιτυγχάνεται μεταφορά τεχνογνωσίας υψηλού επιπέδου, ενώ η χώρα μετατρέπεται σε ευρωπαϊκό κόμβο παραγωγής τεχνολογίας anti-drone.

Παράλληλα, ο Έλληνας Υπουργός χρησιμοποίησε το βήμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για να στείλει ένα ξεκάθαρο γεωπολιτικό μήνυμα προς τους εταίρους. Υπογράμμισε ότι οι προκλήσεις και ο αναθεωρητισμός που εκδηλώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο, το Αιγαίο και τη Θράκη, δεν αποτελούν τοπικά ζητήματα. Η θωράκιση των ελληνικών συνόρων με την «Ασπίδα του Αχιλλέα» αποτελεί ταυτόχρονα και θωράκιση των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.