Έμφυλο χάσμα αμοιβών και στην τεχνητή νοημοσύνη: 10,25% λιγότερα χρήματα πήρε η γυναικεία εκδοχή AI agent για την ίδια εργασία

Μπορούμε να «εκπαιδεύσουμε» την τεχνητή νοημοσύνη στη γυναικεία ανισοτιμία και τις έμφυλες προκαταλήψεις; Όπως φαίνεται, δυστυχώς, ναι. Δύο ανθρωπόμορφοι AI agents, ο Johan με ανδρικά χαρακτηριστικά και η γυναικεία εκδοχή του, Johanna, συνεργάστηκαν, στο πλαίσιο έρευνας, με εργαζόμενους σε ένα εικονικό περιβάλλον γραφείου.

Όταν ήρθε η ώρα οι εργαζόμενοι να λάβουν αμοιβή για τη δουλειά τους, ο Johan πήρε περισσότερα χρήματα από τη Johanna, παρότι και οι δύο βασίζονταν στην ίδια τεχνολογία και διέθεταν τις ίδιες ικανότητες. Το παραπάνω συμβάν δείχνει ότι έμφυλες προκαταλήψεις που συναντώνται στον χώρο εργασίας μπορεί να αναπαράγονται και στην αλληλεπίδραση με την τεχνητή νοημοσύνη, ακόμη και όταν δεν υπάρχει καμία διαφορά στην ίδια την τεχνολογία.

Τα παραπάνω, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, προέκυψαν στο πλαίσιο έρευνας, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Λίμερικ στην Ιρλανδία. Οι ερευνητές ήθελαν να εξετάσουν κατά πόσο ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζονται οι AI agents επηρεάζει το πώς τους συμπεριφέρονται οι άνθρωποι σε ένα εργασιακό περιβάλλον.

«Πιο ανθρωπόμορφος ο Johan», μεγαλύτερη η αμοιβή του

Οι ερευνητές τοποθέτησαν 189 εργαζομένους σε ένα εικονικό περιβάλλον γραφείου και τους ζήτησαν να κάνουν εργασιακές δραστηριότητες συνεργαζόμενοι με δύο διαφορετικούς agents τεχνητής νοημοσύνης: τον Johan και τη Johanna.

Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες έλαβαν πραγματικά χρήματα και κλήθηκαν να τα μοιραστούν με τον AI agent, ως ανταμοιβή για την ολοκλήρωση των εργασιών. Μέσα από μια πραγματική συναλλαγή οι ερευνητές εξέτασαν πόσα χρήματα ήταν διατεθειμένοι να καταβάλουν οι άνθρωποι στην τεχνητή νοημοσύνη για τη δουλειά που είχε εκτελέσει.

Το αποτέλεσμα ήταν ότι η AI agent με γυναικεία εμφάνιση πληρώθηκε λιγότερο από τον αντίστοιχο agent με ανδρική εμφάνιση, παρότι χρησιμοποιούσαν ακριβώς την ίδια τεχνολογία και διέθεταν τις ίδιες δυνατότητες. Συγκεκριμένα, η Johanna αμείφθηκε 10,25% λιγότερο από τον Johan για την εκτέλεση ακριβώς της ίδιας εργασίας. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και ότι οι συμμετέχοντες σχολίασαν τον Johan και ως περισσότερο ανθρωπόμορφο.

«Συχνά θεωρούμε ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι ουδέτερη, όμως ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζουμε και παρουσιάζουμε αυτά τα συστήματα μπορεί να ενεργοποιήσει τις ίδιες αντιλήψεις και προκαταλήψεις που υπάρχουν στις αλληλεπιδράσεις μας με άλλους ανθρώπους», επεσήμανε η δρ Μέρι Χάουσφελντ από τη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου του Λίμερικ, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.

«Καθώς οι AI agents γίνονται όλο και πιο συνηθισμένοι στον χώρο εργασίας, χρειάζεται να σκεφτούμε προσεκτικά τα χαρακτηριστικά που τους αποδίδουμε και τις συμπεριφορές που μπορεί να ενθαρρύνουν αυτές οι επιλογές. Δεν θέλουμε να αναπαράγουμε άθελά μας υφιστάμενες ανισότητες σε ένα νέο τεχνολογικό περιβάλλον», πρόσθεσε.

Πιο οικεία στους χρήστες η ανθρωπόμορφη εμφάνιση

Τα παραπάνω ευρήματα αποτέλεσαν μέρος μιας ευρύτερης έρευνας για το πώς η ανθρωπόμορφη εμφάνιση της τεχνητής νοημοσύνης επηρεάζει τις αλληλεπιδράσεις στον χώρο εργασίας. Οι συμμετέχοντες αλληλεπίδρασαν με ένα chatbot που βασιζόταν σε κείμενο, ένα ρομπότ γραφείου και τους ανθρωπόμορφους πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης.

Παρότι όλα τα συστήματα βασίζονταν στην ίδια υποκείμενη τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης, οι συμμετέχοντες έδειξαν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στους ανθρωπόμορφους AI agents και τους αναγνώρισαν μεγαλύτερη συμβολή στην ολοκλήρωση των εργασιών σε σύγκριση με το ρομπότ.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης σημαντική απόκλιση ανάμεσα σε όσα δήλωναν οι συμμετέχοντες ότι επηρέαζαν τις επιλογές τους και στον τρόπο με τον οποίο τελικά συμπεριφέρθηκαν. Πολλοί συμμετέχοντες δήλωσαν ότι προτιμούσαν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που ήταν ξεκάθαρα μη ανθρωπόμορφα.

Από την άλλη, οι περισσότεροι ανέφεραν ότι το φύλο ενός ψηφιακού βοηθού δεν είχε σημασία για τους ίδιους. Ωστόσο, οι αξιολογήσεις τους και οι αποφάσεις τους, σχετικά με την οικονομική ανταμοιβή, έδειξαν ότι αυτά τα χαρακτηριστικά σχεδιασμού μπορούσαν τελικά να επηρεάσουν τη συμπεριφορά τους.

Τα ευρήματα αναδεικνύουν μια νέα πρόκληση για τους οργανισμούς, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται από ένα εργαλείο που χρησιμοποιούν οι εργαζόμενοι σε περισσότερους ανθρωπόμορφους ψηφιακούς «συναδέλφους» και συνεργάτες, οι οποίοι μπορούν να αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο στην εργασία.

Η μελέτη παρουσιάζεται στο 14ο Nordic Conference on Human-Computer Interaction (NordiCHI ’26), που πραγματοποιείται στη Βάασα της Φινλανδίας, από τις 5 έως τις 7 Οκτωβρίου 2026, και δημοσιεύθηκε στα πρακτικά του συνεδρίου από την Association for Computing Machinery (ACM).

To άρθρο Έμφυλο χάσμα αμοιβών και στην τεχνητή νοημοσύνη: 10,25% λιγότερα χρήματα πήρε η γυναικεία εκδοχή AI agent για την ίδια εργασία δημοσιεύτηκε στο NewsIT .