Δασμοί ύψους τριών ευρώ ανά δέμα αλλάζουν το τοπίο στις ηλεκτρονικές αγορές από την Κίνα, επηρεάζοντας δημοφιλείς πλατφόρμες όπως οι Temu, Shein και AliExpress. Από την 1η Ιουλίου, τέθηκε σε ισχύ νέο πανευρωπαϊκό μέτρο που επιβάλλει σταθερή επιβάρυνση ανά αποστολή, όπως προβλέπει σχετική ευρωπαϊκή οδηγία.
Όπως εξηγεί ο φοροτεχνικός Στέλιος Νομικός, το μέτρο θεσπίστηκε ως απάντηση στον τεράστιο όγκο εισαγωγών που, το 2025, υπολογίζεται ότι ανήλθε σε περίπου έξι δισεκατομμύρια πακέτα. Ο αριθμός αυτός καθιστά πρακτικά αδύνατο τον αποτελεσματικό φυσικό έλεγχο από τις τελωνειακές αρχές.
Σύμφωνα με τον ίδιο, «είναι μία πανευρωπαϊκή προσπάθεια που ξεκίνησε από την 1η Ιουλίου, εφαρμόζοντας αυτό το τρίευρο που λέμε σε κάθε ηλεκτρονική συναλλαγή, δηλαδή αγοράζοντας μέσω των ηλεκτρονικών πλατφορμών από την Κίνα επί το πλείστον είδη πρώτης ανάγκης. Δεν έχουμε ακόμη ασφαλιστικά, ασφαλή στοιχεία διότι ένα απλό παράδειγμα είναι ότι τον Ιούνιο αγοράστηκαν κάποια εμπορεύματα που κοστολογήθηκαν μέσα στον Ιούλιο, δηλαδή εφαρμόστηκε το τρίευρο. Άρα δεν έχουμε καλή στατιστική αξία αν απέδωσε το μέτρο. Διότι όταν παραγγέλνεις τον Ιούνιο παραγγέλνεις περισσότερα, περισσότερα πακέτα, εφόσον δεν υπάρχει το τρίευρο, ενώ τώρα από την 1η Ιουλίου οι καταναλωτές παραγγέλνουν ναι μεν λιγότερα πακέτα για να μην πληρώσουν το τρίευρο, αλλά με πολύ περισσότερες ποσότητες. Το τρίευρο μπαίνει σε κάθε άφιξη από την Κίνα στο ευρωπαϊκό έδαφος που τελωνίζεται, πληρώνεις δασμούς, τέλη, ΦΠΑ».
Παρά το γεγονός ότι είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα, τα πρώτα στοιχεία δείχνουν αλλαγή στη συμπεριφορά των καταναλωτών. Οι αγοραστές περιορίζουν τον αριθμό των ξεχωριστών παραγγελιών και προτιμούν μεγαλύτερες αγορές ανά δέμα, ώστε να αποφύγουν πολλαπλές επιβαρύνσεις.
Αντιδράσεις κινεζικών πλατφορμών
Οι μεγάλες κινεζικές πλατφόρμες ανταποκρίνονται γρήγορα στα νέα δεδομένα, επενδύοντας στη δημιουργία αποθηκών και δικτύων logistics εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με αυτόν τον τρόπο, οι αποστολές από ευρωπαϊκές αποθήκες μετατρέπονται σε ενδοκοινοτικές συναλλαγές, παρακάμπτοντας την επιβάρυνση του δασμού.
Παράλληλα, επιχειρούν να απορροφήσουν μέρος του κόστους, προσφέροντας εκπτώσεις και δωρεάν μεταφορικά. Όπως αναφέρει ο κ. Νομικός, «ο κόσμος για να γλιτώσει αυτό το τρίευρο, γιατί σκεφτείτε ότι στατιστικά το 2025 είχαμε περίπου έξι δισεκατομμύρια πακέτα, που αντιστοιχεί το 97% του κύκλου καθημερινότητας των τελωνείων και το 2% της αξίας. Δηλαδή επιβαρύνθηκαν τα τελωνεία. Πού να προλάβουν, όπως λέγαμε και προηγουμένως, να κάνουν φυσικό έλεγχο, να δουν τι περιέχουν μέσα. Περιέχουν το πραγματικό εμπόρευμα; Υπάρχει περίπτωση να έχει κάτι άλλο; Υπάρχει περίπτωση να υπάρχει παραβατικότητα μέσα σε αυτό το εμπόρευμα, να έχει κάποια ουσία περίεργη. Και το θέμα είναι ότι εκμεταλλευόμενοι αυτοί τώρα, η Shein που λέμε, αυτή η μεγάλη εταιρεία, τι κάνει; Δημιουργεί logistics. Δημιουργούν logistics στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στη Γερμανία, στην Πολωνία, στην Ισπανία. Οι αποθήκες, αυτές οι αποθήκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου αντί να πληρώνεις το τρίευρο, το τρίευρο, δηλαδή θα περνάνε δέκα χιλιάδες σε ποσότητα, κάτι απλό, θήκες κινητού ας πούμε. Αντί να πληρώνει τρία ευρώ, θα πληρώνει τρία ευρώ στην συνολική ποσότητα».
Η δυνατότητα των διεθνών πλατφορμών να μειώνουν το κόστος και να προσαρμόζονται άμεσα στους νέους κανόνες εντείνει τον ανταγωνισμό. Αυτό δημιουργεί προβληματισμούς σχετικά με τη βιωσιμότητα των ελληνικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στο ηλεκτρονικό εμπόριο.