Με δύο πολύ θετικές ειδήσεις για την ελληνική οικονομία ολοκληρώθηκε η περασμένη εβδομάδα, καθώς το βράδυ της Παρασκευής δημοσίευσαν τις εκθέσεις τους για τη χώρα μας οι οίκοι αξιολόγησης Moody’s και Scope, με αμφότερους να προχωρούν σε αναβαθμίσεις.
«Η Ελλάδα αναβαθμίζεται σε μια στιγμή που οι διεθνείς αγορές δοκιμάζονται. Και αυτό έχει τεράστια αξία», είπε ο ΥΠΕΘΟ Κυριάκος Πιερρακάκης, αναφερόμενος στις αυξημένες αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, ενώ ο Pρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε στην κυριακάτικη ανάρτησή του ότι οι αναβαθμίσεις αντανακλούν την απόσταση που έχουμε διανύσει από την εποχή που η Ελλάδα βρισκόταν εκτός επενδυτικής βαθμίδας και δανειζόταν με πολύ δυσμενέστερους όρους.
Η Moody’s, ο πλέον αυστηρός – αλλά και επιδραστικός – οίκος, αναβάθμισε τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, από σταθερές σε θετικές, διατηρώντας την πιστοληπτική βαθμολογία στο Baa3, δηλαδή στο πρώτο «σκαλοπάτι» της επενδυτικής βαθμίδας. Oπως αναφέρει στην έκθεσή της, οι δομικές μεταρρυθμίσεις στην οικονομία και τους θεσμούς έχουν αρχίσει να αποφέρουν καρπούς, ενώ η ανάπτυξη βασίζεται πλέον στις ιδιωτικές επενδύσεις, υποστηρίζοντας την παραγωγικότητα.
Ο οίκος επισημαίνει ότι από τα δύο τρίτα της αύξησης του λόγου επενδύσεων προς ΑΕΠ κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες οφείλεται στις ιδιωτικές επενδύσεις, με το κράτος να παίζει υποστηρικτικό ρόλο. Επιπλέον, στέκεται στην αύξηση της συμβολής των μεγαλύτερων επιχειρήσεων (>50 εργαζόμενοι) στην οικονομία, στο 60% της προστιθέμενης αξίας, έναντι 45% το 2009.
Αλλωστε, η Moody’s λέει ότι είναι σημαντικό πως η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να καταγράφει σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα και να αποπληρώνει το χρέος με αποθεματικά σε μετρητά, και όχι με νέο δανεισμό. Αναφέρει, μάλιστα, ότι μέχρι το τέλος του έτους προβλέπονται αποπληρωμές 13 δισ. ευρώ και υπολογίζει ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα πέσει στο 120% έως το 2030. Παράλληλα, υπολογίζει ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα συνεχίσει να κινείται μεταξύ 2,5% και 3%.
Για να προχωρήσει σε αναβάθμιση στο Baa2, η Moody’s θέλει να δει ένα πολυετές πλαίσιο δομικών οικονομικών και θεσμικών μεταρρυθμίσεων, αλλά και τη συνέχιση της δέσμευσης για μείωση του χρέους.
Η Scope
Από τη μεριά της, η Scope αναβάθμισε την πιστοληπτική βαθμολογία της χώρας σε ΒΒΒ+, δηλαδή στο ανώτατο σκαλοπάτι της λεγόμενης χαμηλής-μεσαίας επενδυτικής βαθμίδας. Επόμενο βήμα είναι το «Α-», που θα σηματοδοτούσε «άνοδο» στην υψηλή-μεσαία βαθμίδα. Στην έκθεσή του, ο γερμανικός οίκος στέκεται στον γρήγορο ρυθμό απομείωσης του χρέους και στην ενίσχυση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας που υποστηρίζεται από υψηλά και διατηρήσιμα πρωτογενή πλεονάσματα.
Η Scope υπολογίζει ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα διαμορφωθεί στο 4,1% του ΑΕΠ το 2026 και σε 3,7% το 2027 και εκτιμά ότι θα υπάρξει μια «μετρημένη» δημοσιονομική επέκταση, με αυξημένη συνταξιοδοτική δαπάνη και προσωρινά μέτρα στήριξης για την ενέργεια. Εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα ανέλθει σε 1,9% του ΑΕΠ τη φετινή χρονιά και σε 1,7% το 2027. Για το χρέος, υπολογίζει ότι θα πέσει στο 110% στα τέλη του 2031, ενώ ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 3,8% φέτος, αλλά θα μειωθεί στη συνέχεια.
Για νέα αναβάθμιση, ο οίκος θέλει να δει την ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής της χώρας, με συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, περισσότερες επενδύσεις και αύξηση της παραγωγικότητας. Παράλληλα, ζητά βελτίωση στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, αλλά και σημαντική μείωση του χρέους.
Τα αγκάθια
Οι δύο οίκοι διαπιστώνουν παρόμοιους κινδύνους στις εκθέσεις τους για την ελληνική οικονομία. Αμφότεροι στέκονται στο χρέος που εξακολουθεί να είναι από τα υψηλότερα παγκοσμίως, στη γήρανση του πληθυσμού και τις επιπτώσεις της στην αγορά εργασίας, καθώς και στο έντονα ελλειμματικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας. Επιπλέον, η Scope εκφράζει αμφιβολίες σχετικά με το κατά πόσο οι επενδύσεις θα μεταφραστούν σε αύξηση της παραγωγικότητας και της ανάπτυξης μεσοπρόθεσμα, ενώ η Moody’s κάνει ειδική αναφορά στο μεγάλο ιδιωτικό χρέος.
Το ενδεχόμενο αλλαγής κυβέρνησης στις εκλογές δεν μοιάζει να προβληματίζει τους οίκους, καθώς διαπιστώνουν ότι υπάρχει συμφωνία σε ό,τι αφορά τη δημοσιονομική σταθερότητα. Ωστόσο, ενδεχόμενη αντιστροφή της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας ή της πορείας απομείωσης του χρέους συνιστά κίνδυνο. Παράλληλα, η Moody’s αναφέρει ως εξωγενή κίνδυνο το ενδεχόμενο ρωσικής επίθεσης ενάντια σε ευρωπαϊκό κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ.
Ο κύκλος των φθινοπωρινών αξιολογήσεων θα συνεχιστεί με την αξιολόγηση της Standard & Poor’s στις 23 Οκτωβρίου και θα κλείσει με αυτήν της Fitch στις 6 Νοεμβρίου.
«Τρώγονται» οι αξιολογήσεις;
Οι αναβαθμίσεις από τους οίκους αξιολόγησης δεν αντιμετωπίζουν την ακρίβεια και τις καθημερινές δυσκολίες. Ωστόσο, συνιστούν σημαντική ψήφο εμπιστοσύνης στη χώρα και, κυρίως, βοηθούν στη μείωση του κόστους δανεισμού από τις αγορές, την ώρα που οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων βρίσκονται σε ανησυχητικά υψηλά επίπεδα.