MiCAR: Το ευρωπαϊκό στοίχημα στην αγορά κρυπτονομισμάτων

Σε πλήρη εφαρμογή τίθεται από την 1η Ιουλίου η ευρωπαϊκή ρύθμιση για την αγορά των κρυπτοστοιχείων, γνωστή και ως MiCAR (Markets in Crypto-Assets Regulation). Η MiCAR θέτει το πλαίσιο για τη λειτουργία των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην αγορά κρυπτοστοιχείων: πλατφόρμες ανταλλαγής κρυπτονομισμάτων, επενδυτικούς συμβούλους, διαχειριστές χαρτοφυλακίων, κ.ά. Η ρύθμιση αφορά επίσης τα σταθερά κρυπτονομίσματα (stablecoins) που έχουν ορισμένη ισοτιμία με «πραγματικά» νομίσματα όπως το ευρώ ή το δολάριο.

Στόχος της MiCAR είναι να επιβάλει ένα ενιαίο πλαίσιο για την αγορά κρυπτοστοιχείων στις 27 χώρες της ΕΕ, χωρίς όμως να την «πνίξει» και να περιορίσει τη δυναμική της. Η εφαρμογή της ρύθμισης έχει ξεκινήσει από το 2024, όμως οι εταιρείες του κλάδου λειτουργούν μέχρι σήμερα με προσωρινές άδειες. Για να λειτουργήσει νόμιμα στην ΕΕ μια εταιρεία που δραστηριοποιείται στην αγορά των κρυπτοστοιχείων, πρέπει να έχει εξασφαλίσει άδεια ως πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων (Crypto-Asset Service Provider ή CASP) από τις εποπτικές Αρχές οποιασδήποτε εκ των χωρών της ΕΕ.

Μέχρι στιγμής έχουν εκδοθεί 231 άδειες, για εταιρείες ανταλλαγής κρυπτοστοιχείων όπως η Coinbase, η Kraken και η eToro. Τις περισσότερες άδειες έχουν εκδώσει Μάλτα, Λουξεμβούργο, Γερμανία, Ιρλανδία και Κύπρος. Στην Ελλάδα, τον εποπτικό ρόλο έχουν από κοινού η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (ΕΚ) και η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), οι οποίες δεν έχουν δώσει καμία άδεια σε πλατφόρμες κρυπτοστοιχείων.

Αν και το ελληνικό νομικό πλαίσιο δεν είναι περιοριστικό, η Ελλάδα δεν έχει προκύψει ως «προορισμός» για εταιρείες του κλάδου. Αυτό συμβαίνει για δύο λόγους: πρώτον, η Ελλάδα δεν έχει τη «φήμη» χωρών όπως οι προαναφερθείσες στον κλάδο των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, ενώ οι ελληνικές τράπεζες δεν έχουν επαρκή σχετική εμπειρία και φαίνεται να βλέπουν την κρυπτοαγορά με κάποια καχυποψία.

Αλλωστε, ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας έχει εκφράσει μεγάλη επιφυλακτικότητα για την αγορά των κρυπτοστοιχείων, συμπεριλαμβανομένων των stablecoins, καθώς εκτιμά ότι υπάρχει κίνδυνος να οδηγήσουν στην ιδιωτικοποίηση της νομισματικής πολιτικής. Εξάλλου, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναμένεται να φέρει προς ψήφιση – ίσως και πριν να κλείσει η Βουλή για το καλοκαίρι – νομοσχέδιο που θα θεσπίζει φόρο 15% στα κέρδη από συναλλαγές κρυπτοστοιχείων.

Πάντως, η αγορά των κρυπτοστοιχείων δεν διανύει τις καλύτερες ημέρες της, με το Bitcoin (BTC) να βρίσκεται σε πτώση τους τελευταίους μήνες. Τον Οκτώβριο του 2025, ήταν η τελευταία φορά που η τιμή του BTC έσπασε ρεκόρ, φτάνοντας τα 125.000 δολάρια. Εκτοτε, όμως, έχει χάσει πάνω από το 50% της αξίας του και σήμερα ανταλλάσσεται έναντι περίπου 60.000 δολαρίων.

Το ελληνικό μπέρδεμα της Binance

Στην Ελλάδα, τον εποπτικό ρόλο έχουν από κοινού η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (ΕΚ) και η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), οι οποίες βρέθηκαν στην επικαιρότητα την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε, καθώς η Binance, η πλατφόρμα που καταγράφει τον μεγαλύτερο όγκο συναλλαγών κρυπτοστοιχείων παγκοσμίως, είχε υποβάλει αίτηση αδειοδότησης στη χώρα μας για να μπορέσει να λειτουργεί νόμιμα στην ΕΕ. Ομως, τόσο η ΤτΕ όσο και η ΕΚ δεν άναψαν το πράσινο φως στην εταιρεία, με αποτέλεσμα αυτή να αποσύρει την αίτησή της. Ωστόσο, ο «κολοσσός» των κρυπτοστοιχείων δήλωσε την Τετάρτη ότι δεν σκοπεύει να αποσυρθεί από την ευρωπαϊκή αγορά και θα αναζητήσει αδειοδότηση σε άλλη χώρα-μέλος της ΕΕ, ενώ την Παρασκευή ενημέρωσε τους πελάτες της στην Ευρώπη ότι θα σταματήσει να παρέχει τις υπηρεσίες της σε αυτούς, τουλάχιστον μέχρι να λάβει την άδεια λειτουργίας στην ΕΕ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο λόγος για τον οποίο δεν δόθηκε η άδεια στην Binance αφορά τη μετοχική της δομή και τη συμμετοχή σε αυτήν του κινεζοκαναδού συνιδρυτή της, Τσανγκπένγκ Ζάο (γνωστού και ως CZ), που έχει καταδικαστεί από τα αμερικανικά δικαστήρια για παραβίαση της νομοθεσίας για το ξέπλυμα παράνομου χρήματος.

Αν και ο Ζάο έτυχε ευνοϊκής μεταχείρισης από τον Ντόναλντ Τραμπ, που του απένειμε χάρη, και τέθηκε εκτός διοικητικού συμβουλίου της Binance, η σχέση του με την εταιρεία την καθιστά μη-συμμορφούμενη με τη MiCAR. Σε αυτή την προβληματική σχέση προστίθενται και καταγγελίες πρώην εργαζομένων στην Binance για χρηματοδότηση τρομοκρατικής δραστηριότητας στο Ιράν μέσω της πλατφόρμας.

Αλλωστε, πριν να υποβάλει την αίτηση αδειοδότησής της στην Ελλάδα, η Binance είχε συζητήσεις με τις αρμόδιες Αρχές πέντε χωρών της ΕΕ (μεταξύ άλλων με αυτές της Ιρλανδίας και της Λετονίας), που όμως εμφανίστηκαν αρνητικές στο ενδεχόμενο χορήγησης άδειας στο πλαίσιο της MiCAR. Ωστόσο, ο κολοσσός των κρυπτοστοιχείων δήλωσε την Τετάρτη ότι δεν σκοπεύει να αποσυρθεί από την ευρωπαϊκή αγορά και θα αναζητήσει αδειοδότηση σε άλλη χώρα – μέλος της ΕΕ, ενώ εγγυήθηκε στους ευρωπαίους χρήστες της πλατφόρμας ότι δεν πρόκειται να χάσουν τα χρήματά τους.

Σύμφωνα με την ίδια την Binance, η ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς είχε αρχικά κρίνει ότι η εταιρεία ευθυγραμμιζόταν με τις απαιτήσεις της ρύθμισης, όμως υπήρξαν πιέσεις από την πρόεδρο της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ προς την ελληνική κυβέρνηση ώστε τελικά η αίτηση να απορριφθεί. Αναφορά του εξειδικευμένου στα κρυπτοστοιχεία ενημερωτικού μέσου «The Big Whale» εκτιμά πως η πίεση της Λαγκάρντ αποσκοπεί στην αδειοδότηση της Binance από τη Γαλλία, όπου έχει ήδη δραστηριότητα η εταιρεία – αφενός γιατί υπάρχει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στη γαλλική εποπτική Αρχή και αφετέρου για να πραγματοποιηθούν στη Γαλλία οι ευρωπαϊκές επενδύσεις της εταιρείας.