Δύο εγκληματικές οργανώσεις που φέρονται να δραστηριοποιούνταν συστηματικά σε λαθρανασκαφές, παράνομη απόκτηση και διακίνηση αρχαιοτήτων, με σκοπό ακόμη και την πώλησή τους στο εξωτερικό, εξάρθρωσε η ΕΛ.ΑΣ. σε μεγάλη επιχείρηση στη Βόρεια Ελλάδα. Συνολικά συνελήφθησαν 11 άτομα, μεταξύ των οποίων και τα φερόμενα ως αρχηγικά μέλη, ενώ ένας από τους συλληφθέντες είναι εν ενεργεία στρατιωτικός.
Η αστυνομική επιχείρηση πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026, με τη συμμετοχή 60 αστυνομικών, σε περιοχές των νομών Κοζάνης, Καβάλας, Ξάνθης, Δράμας, Ροδόπης και Έβρου. Σε έρευνες σε σπίτια και επαγγελματικούς χώρους εντοπίστηκε μεγάλος αριθμός αντικειμένων αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, αρχαία νομίσματα, εξειδικευμένα μηχανήματα εντοπισμού ευρημάτων, όπλα και χρηματικά ποσά.
Πώς δρούσαν οι δύο οργανώσεις
Σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, οι δύο οργανώσεις είχαν αναπτύξει παρόμοιο τρόπο δράσης και φέρονται να δραστηριοποιούνταν τουλάχιστον από τον Σεπτέμβριο του 2025. Στόχος τους ήταν ο εντοπισμός και η απόκτηση αρχαιοτήτων, είτε μέσω παράνομων ερευνών και λαθρανασκαφών είτε μέσω της αναζήτησης προσώπων που είχαν ήδη στην κατοχή τους αντικείμενα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και ήθελαν να τα πουλήσουν.
Για τον εντοπισμό πιθανών στόχων φέρονται να αξιοποιούσαν δίκτυο τοπικών συνεργατών, οι οποίοι συγκέντρωναν πληροφορίες για περιοχές με αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Κατά την επιλογή των σημείων λάμβαναν υπόψη όχι μόνο την πιθανότητα εύρεσης αρχαιοτήτων, αλλά και την προσβασιμότητα της περιοχής, την αναμενόμενη αξία των ευρημάτων και τον κίνδυνο εντοπισμού τους από τις Αρχές.
Τα μέλη των οργανώσεων διέθεταν εξειδικευμένο εξοπλισμό, όπως ανιχνευτές μετάλλων και μηχανήματα διασκόπησης εδάφους, ενώ χρησιμοποιούσαν τετρακίνητα οχήματα για τις μετακινήσεις τους. Όταν εντόπιζαν ενδείξεις για την ύπαρξη αρχαιοτήτων, προχωρούσαν, κατά περίπτωση, σε ανασκαφές με αξίνες, κρουστικά δράπανα, γεννήτριες και άλλα εργαλεία.
Ο στρατιωτικός και το αρχείο με τις αρχαιολογικές θέσεις
Στην πρώτη οργάνωση, ο φερόμενος ως επικεφαλής είχε, σύμφωνα με την έρευνα, τον κεντρικό επιχειρησιακό έλεγχο. Αναλάμβανε τη συλλογή πληροφοριών, την επιλογή των στόχων, την προετοιμασία του εξοπλισμού, τη λήψη μέτρων προφύλαξης και τη διανομή των παράνομων εσόδων.
Παράλληλα, φέρεται να διέθετε εμπειρία στην εκτίμηση της αξίας των αντικειμένων που εντοπίζονταν και να αποφάσιζε για την απόκτησή τους έναντι χρηματικού ανταλλάγματος, με σκοπό την περαιτέρω διάθεσή τους σε πρόσωπα του εξωτερικού.
Στη δεύτερη οργάνωση, ως φερόμενος διευθύνων εμφανίζεται εν ενεργεία στρατιωτικός, ο οποίος, σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., συμμετείχε συστηματικά σε παράνομες αρχαιολογικές έρευνες και λαθρανασκαφές, κυρίως στην περιοχή του Έβρου.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και σε άλλο μέλος της συγκεκριμένης ομάδας, το οποίο φέρεται να είχε δημιουργήσει, σε βάθος χρόνου, αρχείο με θέσεις αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Για τη συγκρότησή του φέρεται να είχε αξιοποιήσει παλαιά έγγραφα, σχεδιαγράμματα και στοιχεία από επιτόπιες έρευνες, προκειμένου να υποστηρίζει τη δράση της οργάνωσης.
Τα υπόλοιπα μέλη φέρονται να συμμετείχαν στη συλλογή πληροφοριών και στις παράνομες έρευνες, ακολουθώντας οδηγίες και λαμβάνοντας αμοιβή.
Οι κωδικές λέξεις για τις λαθρανασκαφές
Για να αποκρύπτουν το πραγματικό αντικείμενο των συζητήσεών τους, τα μέλη των δύο οργανώσεων φέρονται να προτιμούσαν τις διά ζώσης συναντήσεις και να εφαρμόζουν μεθόδους αντιπαρακολούθησης. Όταν ήταν αναγκαία η τηλεφωνική επικοινωνία, χρησιμοποιούσαν συνθηματικές λέξεις και εκφράσεις.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας:
- «Δουλειά», «σοβαρή δουλειά», «προθέρμανση» και «αθλήματα»: Αναφέρονταν σε παράνομες αρχαιολογικές έρευνες.
- «Jogging», «γυμναστική» και «βόλτα»: Περιέγραφαν τη μετάβαση στην ύπαιθρο για την πραγματοποίηση ερευνών.
- «Όργανα γυμναστικής»: Αφορούσαν τον εξοπλισμό, όπως ανιχνευτές μετάλλων και μηχανήματα διασκόπησης εδάφους.
- «Φόρτιση»: Σήμαινε την προετοιμασία του εξοπλισμού.
- «Κέρμα»: Αναφερόταν σε αρχαία νομίσματα.
- «Άσπρα»: Αφορούσε ασημένια και χρυσά αρχαία νομίσματα σε καλή κατάσταση και με σημαντική εμπορική αξία.
- «Θαύμα»: Χρησιμοποιούνταν για την ανεύρεση αρχαίων μνημείων μεγάλης αξίας.
Τι εντόπισαν οι αστυνομικοί – Τα κατασχεθέντα αρχαία
Οι έρευνες σε κατοικίες και επαγγελματικούς χώρους αποκάλυψαν πλήθος αντικειμένων που εμπίπτουν στη νομοθεσία για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Μεταξύ άλλων, κατασχέθηκαν:
- Πλήθος αρχαίων νομισμάτων.
- Χάλκινο σύμπλεγμα ιππέα με άλογο.
- Τμήματα χάλκινων καμπανών.
- Μεταλλικά αντικείμενα, όπως δακτύλιοι, πόρπες, περόνες, λαβές αγγείων και διακοσμητικά εξαρτήματα.
- Μολύβδινα αντικείμενα και τμήματα πήλινων αγγείων και αμφορέων.
- Κεραμικά όστρακα με διακόσμηση και τμήμα ακροκέραμου.
- Τέσσερα μαρμάρινα τμήματα αρχιτεκτονικών μελών και λίθινο τμήμα αρχιτεκτονικής διακόσμησης.
Τα αντικείμενα θα αποσταλούν στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης για φύλαξη, εκτίμηση και αξιολόγηση.
24 ανιχνευτές μετάλλων και ολόκληρος εξοπλισμός για λαθρανασκαφές
Ο εξοπλισμός που κατασχέθηκε αποτυπώνει, σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, την έκταση και την οργάνωση των παράνομων ερευνών.
Ειδικότερα, κατασχέθηκαν:
- 24 ανιχνευτές μετάλλων, 11 πηνία και ανταλλακτική κεφαλή ανιχνευτή.
- Μηχάνημα πλήρους καταγραφής υπεδάφους, φορητός τρισδιάστατος σαρωτής εδάφους και γεωφυσικό σύστημα.
- Πέντε ραβδοσκοπικά ή αποστατικά μηχανήματα και ραντάρ με οθόνη.
- Δύο ανιχνευτές κρυφών καμερών και πομπών.
- Φορητό GPS και drone.
- Οκτώ φτυάρια, 16 αξίνες, δύο δράπανα και δύο γεννήτριες βενζίνης.
- Τρεις λοστοί, σκαλιστήρι, τσεκούρι, πριόνι, τσαλοκόφτης, λειαντήρας και άλλα εργαλεία.
- Τρία Ι.Χ. αυτοκίνητα, οκτώ κινητά τηλέφωνα και τρεις φορητοί ασύρματοι πομποδέκτες.
- Πέντε μπλοκ ιδιόχειρων σημειώσεων και δύο φάκελοι με χάρτες και χειρόγραφες σημειώσεις.
Παράλληλα, κατασχέθηκαν 11.130 ευρώ, 875 τουρκικές λίρες, τρεις χρυσές λίρες και ένα χρυσό δαχτυλίδι, καθώς και τρία κυνηγετικά όπλα, ένα αεροβόλο πιστόλι, αμπούλα πεπιεσμένου αέρα και ξιφολόγχη.
Στα κατασχεθέντα περιλαμβάνεται επίσης δελτίο αστυνομικής ταυτότητας, του οποίου η απώλεια είχε δηλωθεί.
Οι αστυνομικοί εντόπισαν ακόμη αντικείμενα που θα εξεταστούν περαιτέρω, προκειμένου να διαπιστωθεί η φύση τους και αν υπάγονται στη νομοθεσία περί αρχαιοτήτων. Σε αυτά περιλαμβάνονται 41 νομίσματα, 10 νομίσματα με οπή ανάρτησης, πέντε δισκοειδή αντικείμενα με κρίκο ανάρτησης, 11 μεταλλικά αντικείμενα και 21 νομίσματα που αναφέρονταν με την κωδική ονομασία «άσπρα».
Οι συλλήψεις και οι κατηγορίες
Για την υπόθεση συνελήφθησαν συνολικά 11 άτομα, 10 Έλληνες και ένας αλλοδαπός. Σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία, κατά περίπτωση, για εγκληματική οργάνωση, παραβάσεις της νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και για παραβάσεις της νομοθεσίας περί όπλων.
Οι συλληφθέντες αναμένεται να οδηγηθούν στις αρμόδιες εισαγγελικές Αρχές.