Ευρωπαίοι αξιωματούχοι πληροφοριών εκφράζουν ανησυχία για το ενδεχόμενο άμεσης δοκιμής των αντοχών του ΝΑΤΟ από τη Ρωσία, με έναν εξ αυτών να δηλώνει ότι μια πιθανή επίθεση θα μπορούσε να εκδηλωθεί σε «μήνες, όχι χρόνια».
Οι προειδοποιήσεις αυτές ακολούθησαν τη δήλωση του πρωθυπουργού της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, στο κοινοβούλιο, σύμφωνα με την οποία εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών δείχνουν ότι η Ρωσία ενδέχεται να εξαπολύσει επίθεση με drones ή πυραύλους σε έδαφος του ΝΑΤΟ τους επόμενους μήνες. Στόχος μιας τέτοιας ενέργειας, όπως υποστήριξε, θα ήταν να αποδείξει ότι το «άρθρο 5 είναι περισσότερο θεωρητικό παρά πρακτικό».
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμμανουέλ Μακρόν, χαρακτήρισε τις προειδοποιήσεις του Τουσκ ως «τεκμηριωμένες και βάσιμες». Την Παρασκευή, συγκάλεσε εκτάκτως στο Παρίσι ηγέτες κομμάτων και υποψηφίους για τις προεδρικές εκλογές του 2027, όπου συζητήθηκε – μεταξύ άλλων – και η αυξανόμενη απειλή από τη Ρωσία, σύμφωνα με πληροφορίες από την ίδια τη γαλλική προεδρία.
Οι φόβοι κλιμάκωσης εντείνονται καθώς η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ συγκαλείται αυτή την εβδομάδα στη Νέα Υόρκη, ενώ συνεχίζονται οι σφοδρές αεροπορικές επιθέσεις και από τις δύο πλευρές στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας. Η Ουκρανία εξαπέλυσε τα ξημερώματα της Κυριακής μία από τις μεγαλύτερες αεροπορικές επιθέσεις του πολέμου, πλήττοντας τη Μόσχα και άλλες ρωσικές περιοχές με εκατοντάδες drones και πυραύλους.
Σε ξεχωριστές συνεντεύξεις στην εφημερίδα Guardian την τελευταία εβδομάδα, τρεις επικεφαλής ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών εξέφρασαν τις απόψεις τους για την πιθανή απειλή από τη Μόσχα.
Ο Michal Koudelka, επικεφαλής της Τσεχικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (BIS), ανέφερε πως πέραν της αυξημένης δραστηριότητας drones, ένα μικρής κλίμακας επεισόδιο ή εισβολή σε έδαφος του ΝΑΤΟ που συνορεύει με τη Ρωσία ενδέχεται να βρίσκεται στα σχέδια του Κρεμλίνου. «Είναι πιθανό. Θα μπορούσε να περιλαμβάνει περιορισμένη εισβολή, προβοκάτσιες false-flag, μαζική εκστρατεία επιρροής», δήλωσε. Πρόσθεσε ότι αυτό το σενάριο θα μπορούσε να εκτυλιχθεί σε «μήνες, όχι χρόνια», αλλά σημείωσε πως «πολλοί εργάζονται για να διασφαλίσουν ότι δεν θα συμβεί».
Αντιδράσεις στις Βαλτικές χώρες και την Ανατολική Ευρώπη
Αξιωματούχοι των τριών βαλτικών χωρών, που συνορεύουν με τη Ρωσία, εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί σχετικά με το ενδεχόμενο εισβολής ή σοβαρής κλιμάκωσης, επικαλούμενοι τους περιορισμένους πόρους της Μόσχας στην Ουκρανία. Προειδοποιούν επίσης ότι η υπερβολική προβολή της απειλής μπορεί να εξυπηρετήσει τα σχέδια του Κρεμλίνου.
«Δεν βλέπουμε ενδείξεις άμεσης επίθεσης», δήλωσε ο Normunds Mežviets, γενικός διευθυντής της υπηρεσίας κρατικής ασφάλειας της Λετονίας (VDD). Αναγνώρισε ωστόσο ότι υπάρχουν σημάδια πως η Μόσχα προετοιμάζεται για πιο αποφασιστική δράση στην Ευρώπη, χωρίς να είναι σαφές αν πρόκειται για συγκεκριμένα σχέδια ή για προσπάθεια αποσταθεροποίησης.
«Είναι ακόμη ανοιχτό το ερώτημα αν έχουν άμεσα και συγκεκριμένα σχέδια ή αν πρόκειται για μέρος των γενικότερων προσπαθειών να σπείρουν φόβο και αβεβαιότητα στη δυτική κοινωνία», ανέφερε ο Mežviets.
Πολιτικοί των Βαλτικών χωρών, που επί χρόνια επέκριναν τη Δυτική Ευρώπη για επιείκεια προς τη Ρωσία, βρίσκονται τώρα στη θέση να καλούν ορισμένους δυτικούς ηγέτες να μετριάσουν τη δημόσια ρητορική τους, φοβούμενοι ότι η συζήτηση περί επικείμενης εισβολής μπορεί να πλήξει τις κοινωνίες και τις οικονομίες τους.
Το Σάββατο, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εξωτερικών της Εσθονίας, Jonatan Vseviov, καταδίκασε την «πανικόβλητη» συζήτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για πιθανή επίθεση. «Αν υπάρξει λόγος ανησυχίας, να είστε βέβαιοι πως θα το γνωστοποιήσουμε. Ως τότε, ψυχραιμία και στήριξη στην Ουκρανία», έγραψε στην πλατφόρμα X.
Ο Mežviets τόνισε ότι, συνολικά, είναι θετικό που η Δυτική Ευρώπη έχει πλέον αντιληφθεί την απειλή από τη Ρωσία. «Πριν το 2022, προειδοποιούσαμε συνεχώς τους δυτικοευρωπαίους εταίρους μας για την απειλή από τη Ρωσία, αλλά τις περισσότερες φορές δεν μας άκουγαν. Το 2022, η στάση τους άλλαξε. Είπαν ότι τελικά οι Βαλτικές χώρες και οι Πολωνοί είχαν δίκιο», σημείωσε.
Ούτε ο Mežviets ούτε ο Koudelka αποκάλυψαν αν υπάρχουν συγκεκριμένες πληροφορίες για ρωσικά σχέδια τους επόμενους μήνες, ούτε σχολίασαν αν το πρόσφατο, αιφνιδιαστικό ταξίδι του διευθυντή της CIA, John Ratcliffe, στη Μόσχα – με ενδιάμεση στάση στη Ρίγα – είχε στόχο να προειδοποιήσει το Κρεμλίνο για τους κινδύνους μιας επίθεσης στο ΝΑΤΟ.
Μετά την επίσκεψη αυτή, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Dmitry Peskov, απέρριψε τις φήμες για ρωσική επίθεση στο ΝΑΤΟ, δηλώνοντας: «Δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα ούτε με τις προθέσεις της Ρωσικής Ομοσπονδίας».
Πολλοί στην Ευρώπη θυμούνται την προετοιμασία για τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, όταν Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούσαν επανειλημμένα για επικείμενη επίθεση, την οποία το Κρεμλίνο αρνιόταν κατηγορηματικά.