Σε μια κίνηση ματ που βγάζει το συγχρηματοδοτούμενο από την ΕΕ έργο του GSI από τον «πάγο» προχώρησαν χθες Αθήνα και Λευκωσία πραγματοποιώντας το επόμενο βήμα, που από καιρό προβλεπόταν: την αποστολή κοινής επιστολής προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων σε συνέχεια της κοινής δέσμευσης Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη για την επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών παραμέτρων του GSI. Οπως είχε επισημάνει και ο αρμόδιος επίτροπος με φόντο την κρίση που είχε ξεσπάσει μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας με επίδικο την οικονομική διάσταση τoυ έργου, η επικαιροποίηση των παραμέτρων του έργου θα καταστήσει πλέον εφικτή την προσέλκυση ισχυρών επενδυτών που θα δώσουν νέα πνοή στον GSI «ξεκολλώντας» τον από τη συζήτηση περί βιωσιμότητας.
H χρονική συγκυρία
Τη δική της αξία έχει και η χρονική συγκυρία κατά την οποία Ελλάδα και Κύπρος αποστέλλουν στην ΕΤΕπ την κοινή επιστολή, μέσω της οποίας ζητούν χρηματοδότηση, καθώς η συγκεκριμένη εξέλιξη σημειώνεται μερικά 24ωρα πριν από την άτυπη σύνοδο ευρωπαίων ηγετών στη Λευκωσία όπου τα της ενέργειας θα είναι ψηλά στην ατζέντα λόγω Μέσης Ανατολής και όπου Ελλάδα και Κύπρος ήθελαν να προσέλθουν έχοντας ολοκληρώσει τον κύκλο των δεσμεύσεών τους για επανεκκίνηση του πρότζεκτ.
Χρονικά επίσης, η επιστολή που συνυπέγραψαν χθες Σταύρος Παπασταύρου και Μιχάλης Δαμιανός – με την οποία διαβεβαιώνουν πως έχουν συμπεριλάβει τον GSI στα Εθνικά Σχέδιά τους για την Ενέργεια και το Κλίμα – απεστάλη στην ΕΤΕπ με «νωπή» τη νέα καταδίκη της ΕΕ σε ό,τι αφορά την Τουρκία για «την παρεμπόδιση κρίσιμων ενεργειακών έργων της ΕΕ όπως το καλώδιο Great Sea Inteconnector και ο αγωγός EastMed». Την ώρα που, προ ημερών, η ΕΕ έβαζε και οριστική «ταφόπλακα» στα σχέδια της Τουρκίας για ηλεκτρική διασύνδεση με το ψευδοκράτος διαμηνύοντας στην Αγκυρα πως «ο μόνος αναγνωρισμένος διαχειριστής στην Κύπρο, με βάση το ευρωπαϊκό δίκαιο, είναι η Κυπριακή Δημοκρατία», χωρίς τη συγκατάθεση της οποίας δεν δύναται να προχωρήσει κανένα έργο στο νησί.
Αθήνα και Λευκωσία επιχειρούν μια νέα συμπόρευση για τη συνέχιση του GSI σε ένα μομέντουμ όπου τα ενεργειακά πρότζεκτ, λόγω αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή, τίθενται και πάλι στο τραπέζι του διαλόγου, με κύριο στόχο την προώθηση των πιο αναγκαίων πρότζεκτ, στη βάση διεθνών κανόνων, τους οποίους αναγνωρίζουν οι ισχυροί παίκτες της αγοράς. Οπως συμβαίνει και με άλλα ενεργειακά εγχειρήματα στα οποία έχει κομβικό ρόλο η Ελλάδα, αντίστοιχα και με τον GSI, η ελληνική πλευρά σε συνεργασία με την ευρωπαϊκή οικογένεια προσπαθεί να βάλει και πάλι το έργο στις «ράγες», κρατώντας το μακριά από «μαγκιές επί του πεδίου», που αποθαρρύνουν επενδύσεις λόγω απρόβλεπτου γεωπολιτικού ρίσκου – βλέπε Τουρκία.
Η ισπανική πρωτοβουλία
Αναφορικά με την πρόσφατη δήλωση Σάντσεθ, σύμφωνα με την οποία η Ισπανία θα κατέθετε στην ΕΕ πρόταση αναστολής της συμφωνίας σύνδεσης με το Ισραήλ, θέμα το οποίο θα απασχολήσει και το σημερινό ΣΕΥ καθώς και την άτυπη σύνοδο ηγετών στη Λευκωσία, Αθήνα και Βρυξέλλες υπογραμμίζουν πως μια τέτοια συζήτηση δεν επηρεάζει καθ’ οιονδήποτε τρόπο την πορεία του GSI που, από πλευράς ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, αφορά το τμήμα Κρήτης – Κύπρου. Για την αναστολή συμφωνίας ΕΕ – Ισραήλ, εξάλλου, απαιτείται ομοφωνία των 27, κάτι που όπως εκτιμούν αρμόδιες πηγές δεν διαφαίνεται σε καμία περίπτωση, ενώ και στο υποθετικό σενάριο που κάτι τέτοιο θα καθίστατο δυνατό, επιπτώσεις θα προέκυπταν όχι επί του GSI αλλά επί του ευρύτερου έργου του IMEC.