Διαδηλώσεις υπέρ της Παλαιστίνης πραγματοποιήθηκαν στη Βιέννη την Τρίτη 12 Μαΐου, με αφορμή τη συμμετοχή του Ισραήλ στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision. Οι διαδηλωτές κατήγγειλαν τη συμμετοχή της χώρας, υποστηρίζοντας ότι η διοργάνωση θα έπρεπε να προάγει την ειρήνη και την ενότητα και όχι να περιλαμβάνει ένα κράτος που, όπως ανέφεραν, έχει καταστρέψει τη Γάζα στις επιχειρήσεις του εναντίον της Χαμάς μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Οι αρχές ανακοίνωσαν ότι έχει προγραμματιστεί νέα πορεία για τις 15 Μαΐου, παραμονή του τελικού, ενώ δεν αποκλείονται και αυθόρμητες κινητοποιήσεις, κυρίως το Σάββατο, ημέρα του τελικού. Οι χαμηλές θερμοκρασίες και οι βροχοπτώσεις ενδέχεται να περιορίσουν τη συμμετοχή.
Στην επίθεση της 7ης Οκτωβρίου σκοτώθηκαν τουλάχιστον 1.200 άνθρωποι, κυρίως άμαχοι. Η ισραηλινή απάντηση είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο περισσότερων από 72.000 Παλαιστινίων, επίσης στην πλειονότητά τους αμάχων, ενώ μεγάλο μέρος της Γάζας έχει καταστραφεί.
Ο περσινός εκπρόσωπος του Ισραήλ, Γιουβάλ Ραφαέλ, επιζών της επίθεσης, είχε κατακτήσει τη δεύτερη θέση χάρη σε μαζική δημόσια ψηφοφορία. Ο φετινός διαγωνισμός, που συμπληρώνει 70 χρόνια, έχει ωστόσο βρεθεί στο επίκεντρο της διεθνούς αντιπαράθεσης λόγω της στρατιωτικής επιχείρησης στη Γάζα.
Πέντε δημόσιοι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς —της Ισπανίας, της Ολλανδίας, της Ιρλανδίας, της Ισλανδίας και της Σλοβενίας— αποφάσισαν να μποϊκοτάρουν τον διαγωνισμό, ο οποίος έτσι θα έχει μόλις 35 συμμετοχές, τον μικρότερο αριθμό από το 2003.
Διαμαρτυρίες και στη Βελγική πρωτεύουσα
Την ίδια ημέρα, ομάδα πολιτών συγκεντρώθηκε έξω από τα γραφεία του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα RTBF στις Βρυξέλλες, διαμαρτυρόμενη για τη συμμετοχή του Ισραήλ. Οι διαδηλωτές, κρατώντας παλαιστινιακές σημαίες, κατηγόρησαν το RTBF για συνενοχή και ανάρτησαν μηνύματα διαμαρτυρίας στα κιγκλιδώματα του κτιρίου.
Με συνθήματα όπως «End complicity», κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU) και τα δίκτυα που μεταδίδουν τη διοργάνωση να αναλάβουν δράση, ενώ αναφέρθηκαν και στους δημοσιογράφους που έχουν σκοτωθεί στη Γάζα.
Παράλληλα, αρκετές χώρες, ανάμεσά τους η Σλοβενία, η Ισπανία, η Ολλανδία, η Ιρλανδία και η Ισλανδία, ανακοίνωσαν ότι θα αποσυρθούν από τον διαγωνισμό του 2026 ως ένδειξη διαμαρτυρίας. Το RTBF, ωστόσο, επέλεξε να συμμετάσχει και να μεταδώσει κανονικά τη φετινή Eurovision, παρά τις εκκλήσεις καλλιτεχνών και πολιτών για αποχή.
Νέοι κανόνες ψηφοφορίας στη Eurovision
Η EBU έχει θεσπίσει νέους κανόνες ψηφοφορίας για να αντιμετωπίσει ανησυχίες σχετικά με τη δυνατότητα ορισμένων χωρών να κινητοποιούν μαζικά ψήφους. Οι αλλαγές περιλαμβάνουν τη μείωση των διαθέσιμων ψήφων του κοινού από 20 σε 10 ανά άτομο, με στόχο να περιοριστούν οι «δυσανάλογες εκστρατείες προώθησης».
Ο επικεφαλής του διαγωνισμού, Μάρτιν Γκριν, εξήγησε ότι κάθε τηλεθεατής θα μπορεί να δίνει έως 10 ψήφους στα αγαπημένα του τραγούδια. «Δεν ήταν αντίδραση σε δεδομένα, αλλά σε μια αντίληψη», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η EBU λειτουργεί δημοκρατικά και ανταποκρίνεται στις επιθυμίες των μελών της.
Η ψηφοφορία του κοινού θα υπολογίζεται πλέον στο 50% του συνολικού αποτελέσματος, ενώ το υπόλοιπο 50% θα προέρχεται από εθνικές κριτικές επιτροπές. Σύμφωνα με τον Γκριν, η επιστροφή των επιτροπών στις ημιτελικές φάσεις στοχεύει σε ένα «δίκαιο και ισορροπημένο αποτέλεσμα».
Προειδοποίηση προς το ισραηλινό δίκτυο KAN
Η EBU απηύθυνε επίσημη προειδοποίηση προς τον ισραηλινό ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό KAN για τα βίντεο του διαγωνιζόμενου Νόαμ Μπετάν, ο οποίος κάλεσε το κοινό να ψηφίσει «10 φορές για το Ισραήλ». Το KAN δήλωσε ότι ακολούθησε πλήρως τους κανόνες και ότι ο καλλιτέχνης σταμάτησε αμέσως τη χρήση των βίντεο.
Η Eurovision τόνισε ότι τέτοιες ενέργειες δεν συνάδουν με το πνεύμα του διαγωνισμού, ο οποίος ενθαρρύνει το κοινό να μοιράζει τις ψήφους του σε περισσότερα τραγούδια. Παράλληλα, θα υπάρχει ανεξάρτητο όργανο εποπτείας για την αποτροπή φαινομένων απάτης.
«Διαθέτουμε ένα από τα καλύτερα συστήματα ψηφοφορίας στον κόσμο», δήλωσε ο Γκριν, προσθέτοντας ότι ο θεσμός εξελίσσεται διαρκώς εδώ και 70 χρόνια, ενισχύοντας συνεχώς τη διαφάνεια και την αξιοπιστία του.