Κάποτε ήταν μια τούρτα, μερικά κεράκια, φίλοι γύρω από ένα τραπέζι και, στην καλύτερη περίπτωση, ένα πάρτι που τελείωνε τις πρώτες πρωινές ώρες. Σήμερα, για μια νέα κατηγορία ενηλίκων, τα γενέθλια μπορούν να σημαίνουν αεροπορικά εισιτήρια, πολυήμερα ταξίδια, dress codes, επαγγελματίες φωτογράφους, ειδικά σχεδιασμένα μενού, ακόμη και… προσωπικό merchandise.

Καλωσήρθατε στην εποχή του Birthdayzilla.

Ο όρος, μια παραλλαγή του γνωστού «bridezilla», χρησιμοποιείται πλέον για να περιγράψει εκείνους που μετατρέπουν τα γενέθλιά τους σε υπερπαραγωγές – και, κάποιες φορές, σε μια μικρή δοκιμασία αντοχής για τους καλεσμένους τους.

Το φαινόμενο έχει αρχίσει να απασχολεί τον διεθνή Τύπο, καθώς τα γενέθλια ενηλίκων αποκτούν όλο και περισσότερο χαρακτηριστικά που μέχρι πρόσφατα συναντούσε κανείς κυρίως σε αρραβώνες ή γάμους. Και ποια χαρακτηριστικά είναι αυτά; Ενα πολυήμερο πρόγραμμα, συγκεκριμένη αισθητική, ταξίδια σε άλλες χώρες και σημαντικό κόστος συμμετοχής.

Από το birthday party στο… MikeFest

Χαρακτηριστικό είναι το «MikeFest», ένα πάρτι γενεθλίων που παρουσίασε πρόσφατα ο Guardian. Αντί για μια συμβατική γιορτή, ο εορτάζων δημιούργησε ουσιαστικά το δικό του φεστιβάλ, με ειδικό branding και merchandise.

Το MikeFest πραγματοποιείται κάθε χρόνο, το τριήμερο της αργίας του Αυγούστου, σε έναν μεγάλο, καταπράσινο κήπο στις ακτές της Κορνουάλης. Οι πιο κοντινοί και αγαπημένοι άνθρωποι του εορτάζοντα Michael καταφθάνουν με τα πιο λαμπερά τους ρούχα –όπως ακριβώς ορίζει η πρόσκληση– και με τις σκηνές τους ανά χείρας. Στους καλεσμένους μοιράζονται μάσκες με τυπωμένο το πρόσωπό του, καθώς και βεντάλιες και ποτήρια με το όνομα του καθενός.

Ακολουθεί ένα οργανωμένο πρόγραμμα διασκέδασης, το οποίο περιλαμβάνει ακόμη και υποχρεωτικό διαγωνισμό ταλέντων. Ο Michael κερδίζει πάντα την πρώτη θέση με τη δική του χορευτική περφόρμανς.

Ο Michael, πάντως, δεν κλείνει τα 10. Ετοιμάζεται να γίνει 44 ετών. Και αποδέχεται τον χαρακτηρισμό «birthdayzilla», παραδεχόμενος ότι έχει κάνει φίλους του να αισθανθούν ενοχές όταν δεν κατάφεραν να παρευρεθούν, ενώ όσοι χάσουν δύο συνεχόμενα φεστιβάλ αποκλείονται από τις επόμενες διοργανώσεις.

Σπεύδει, ωστόσο, να υπερασπιστεί όσους αντιμετωπίζουν τα γενέθλιά τους με τον ίδιο ενθουσιασμό.

«Δεν αισθάνομαι ότι υπάρχουν και πολλά πράγματα για να γιορτάσουμε στις μέρες μας, ενώ είναι πιο δύσκολο από ποτέ να καταφέρεις να συγκεντρώσεις τους ανθρώπους σου. Οπότε ναι, είμαι αυστηρός όταν πρόκειται για τα γενέθλιά μου», λέει στον Guardian. Παραδέχεται ότι έχει κάνει φίλους του να αισθανθούν ενοχές επειδή δεν πήγαν στα γενέθλιά του, ενώ όσοι απουσιάσουν από δύο συνεχόμενα MikeFest χάνουν την πρόσκλησή τους για τα επόμενα.

Πάνω κάτω την ίδια λογική είχε το 2024 και η Oyinda. Για τα 30α της γενέθλια έστειλε ένα save-the-date στους φίλους της σχεδόν έναν χρόνο νωρίτερα και οργάνωσε τετραήμερη απόδραση στη Μύκονο. Οι καλεσμένοι έφτασαν σε βίλα διακοσμημένη με φωτογραφίες της από την παιδική της ηλικία και παρέλαβαν προσωποποιημένα gift bags. Ακόμη και τα ποτήρια έφεραν το όνομα κάθε καλεσμένου και την επιγραφή «Mykonos 2024».

Φυσικά υπήρχε και τυπωμένο πρόγραμμα. Περιλάμβανε δείπνο από private chef, εκδρομή με σκάφος και επισκέψεις σε beach clubs. Η Oyinda είχε αποταμιεύσει ώστε να καλύψει μέρος των εξόδων των δραστηριοτήτων.

Η εξήγησή της, όμως, αποκαλύπτει και την άλλη πλευρά της τάσης. Μεγαλώνοντας, πίστευε ότι μέχρι τα 30 θα είχε πετύχει τα παραδοσιακά ορόσημα της ενήλικης ζωής. Όμως γάμος και αγορά κατοικίας έχουν γίνει οικονομικά πολύ δυσκολότερα για τη γενιά της. Έτσι αποφάσισε να γιορτάσει κάτι διαφορετικό: την προσωπική της εξέλιξη και τους ανθρώπους που απέκτησε στη ζωή της μέχρι τα 30.

Οι περιπτώσεις αυτές δεν είναι οι μοναδικές! Άλλοι οργανώνουν τριήμερα γενεθλίων στο εξωτερικό, κλείνουν ολόκληρες βίλες, σχεδιάζουν διαφορετικό dress code για κάθε βραδιά ή περιμένουν από τους φίλους τους να ακολουθήσουν ένα πρόγραμμα δραστηριοτήτων που θυμίζει περισσότερο destination wedding παρά πάρτι γενεθλίων.

Τα social media έχουν φυσικά τον δικό τους ρόλο. Το πάρτι δεν χρειάζεται πλέον απλώς να είναι ωραίο. Πρέπει να είναι και φωτογενές. Να έχει concept, σκηνικό, φωτογραφίες και βίντεο που θα μπορούν να μετατραπούν σε reels και stories.

Κάπως έτσι, η ημέρα των γενεθλίων εξελίσσεται σε προσωπικό event.

Τι κρύβεται πίσω από την υπερβολή

Για πολλές προηγούμενες γενιές, η ενήλικη ζωή είχε μια σχετικά προβλέψιμη αλληλουχία μεγάλων στιγμών: γάμος, απόκτηση παιδιών, αγορά σπιτιού, επέτειοι. Σήμερα αυτά τα ορόσημα είτε συμβαίνουν αργότερα είτε δεν αποτελούν απαραίτητα στόχο για όλους.

Και στη θέση τους σύμφωνα με ειδικούς εμφανίζονται άλλα. Ποια είναι αυτά; Οι δεκαετίες που περνούν. Τα 30, τα 40 ή τα 50 δεν είναι πλέον απλώς μια ακόμη ημερομηνία στο ημερολόγιο. Μπορούν να λειτουργήσουν ως αφορμή για απολογισμό, επανεκκίνηση ή επιβράβευση. Ένα προσωπικό milestone που δεν χρειάζεται να συνδέεται με έναν σύντροφο, έναν γάμο ή μια οικογενειακή αλλαγή για να θεωρείται σημαντικό.

Το άρθρο του Guardian μάλιστα συνδέει την τάση ακριβώς με αυτή τη μετατόπιση των παραδοσιακών οροσήμων αλλά και με την ανάγκη για κοινότητα και προσωπική έκφραση. Τα γενέθλια γίνονται μια ευκαιρία να συγκεντρωθούν ξανά άνθρωποι που, μεγαλώνοντας, μπορεί να ζουν σε διαφορετικές πόλεις ή χώρες και να συναντιούνται όλο και πιο δύσκολα.

Άλλη μια μορφή τουρισμού;

Ναι. Θα μπορούσαμε να το υποστηρίξουμε καθώς η τάση αποτυπώνεται πια και στα στοιχεία της ταξιδιωτικής βιομηχανίας.

Έρευνα των της Αμερικανικής Ένωσης Αυτοκινήτου, AAA και της Bread Financial, αμερικανική εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, για το 2026 έδειξε ότι το 76% των Αμερικανών που σκοπεύουν να ταξιδέψουν μέσα στη χρονιά σχεδιάζουν τουλάχιστον ένα ταξίδι γύρω από κάποιο σημαντικό γεγονός της ζωής τους. Και ποιος είναι ο δημοφιλέστερος λόγος; Τα γενέθλια, με 32%, πάνω από οικογενειακές συγκεντρώσεις, επετείους και γάμους.

Στη Gen Z και στους Millennials η τάση είναι ακόμη εντονότερη: το 89% και το 88% αντίστοιχα όσων σκοπεύουν να ταξιδέψουν δηλώνουν ότι θα οργανώσουν ταξίδι γύρω από κάποιο σημαντικό προσωπικό γεγονός.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία της American Express για το 2026. Τα γενέθλια αποτελούν τον δημοφιλέστερο λόγο για ένα λεγόμενο milestone trip μεταξύ Millennials και Gen Z, με ποσοστό 40%.

Το «πού θα κάνεις τα γενέθλιά σου;» αποκτά έτσι σχεδόν την ίδια σημασία που κάποτε είχε το «πού θα πας ταξίδι του μέλιτος;».