«Θεωρώ πιθανό οι Δημοκρατικοί να ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων και είναι μάλλον πιθανότερο να κερδίσουν και τη Γερουσία», επισημαίνει στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο», σχολιάζοντας τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, που κορυφώνονται μέσω της προσέλευσης των αμερικανών ψηφοφόρων στις κάλπες, αύριο Τρίτη, ο Aλαν Λίχτμαν, αμερικανός καθηγητής Ιστορίας και πολιτικός αναλυτής στο Πανεπιστήμιο American University της Ουάσιγκτον, παγκοσμίως γνωστός για το σύστημα «Τα 13 Κλειδιά για τον Λευκό Οίκο» («The Keys to the White House»), μέθοδο που ανέπτυξε το 1981 για να προβλέπει το αποτέλεσμα των αμερικανικών προεδρικών εκλογών.
Λόγω των επιτυχημένων του προβλέψεων για δεκαετίες έχει χαρακτηριστεί «Νοστράδαμος» των αμερικανικών εκλογών. Δεν κρύβει, ωστόσο, την ανησυχία του για ένα παράγοντα που νοθεύει την πολιτική πράξη και περιπλέκει τις προγνώσεις. Τα social media που ελέγχουν αμερικανοί μεγιστάνες, όπως ο Iλον Μασκ. Στην παρεμβολή τους ο συνομιλητής μας απέδωσε την αποτυχία του να προβλέψει με το σύστημά του την ήττα της Κάμαλα Χάρις, στις προεδρικές του 2024.
Οι εκλογές αυτές αφορούν τους Αμερικανούς; Αναμένεται υψηλή συμμετοχή ως την Τρίτη;
Οι αμερικανοί ψηφοφόροι δεν είναι αδιάφοροι. Συνήθως, οι Ρεπουμπλικανοί είναι οι πιο συσπειρωμένοι και τελικά ψηφίζουν, σε αντίθεση με τους Δημοκρατικούς.
Αυτή τη φορά είναι άλλη η εικόνα;
Οι Δημοκρατικοί είναι εξαιρετικά κινητοποιημένοι σήμερα. Επιπλέον, αν κάτι χαρακτηρίζει τις ενδιάμεσες εκλογές είναι η δυσαρέσκεια. Η κάλπη της Τρίτης αποτελεί μοναδική ευκαιρία για τους ψηφοφόρους να εκφέρουν τη θετική ή αρνητική κρίση τους για τον εν ενεργεία πρόεδρο και τη διακυβέρνησή του. Κι αυτή τη στιγμή είναι οργισμένοι με τον Ντόναλντ Τραμπ. Το ποσοστό αποδοχής του είναι μετά βίας 30%. Επιπλέον, το πρόσημο είναι αρνητικό στους τομείς του πληθωρισμού, της οικονομίας, της δημοκρατίας και του πολέμου στο Ιράν. Το αξιοσημείωτο είναι ότι το πρόσημο είναι αρνητικό ακόμα και στη «ναυαρχίδα» της πολιτικής Τραμπ: το μεταναστευτικό.
Η δυσαρέσκεια για το πρόσωπο του Τραμπ θα πλήξει τα ποσοστά των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων;
Απολύτως. Ιστορικά, όταν ένας πρόεδρος έχει τόσο χαμηλά ποσοστά αποδοχής, όσο ο Ντόναλντ Τραμπ, κατά μέσο όρο, το κόμμα του Λευκού Οίκου χάνει 40 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων και έξι έδρες στη Γερουσία.
Δεν έχετε προβλέψει ανάλογες απώλειες στα δύο σώματα αυτή τη φορά.
Γιατί πρόκειται απλώς για έναν μέσο όρο. Κοιτάξτε όμως τον χάρτη. Οι Ρεπουμπλικανοί υπερασπίζονται έδρες και διοχετεύουν χρήματα σε Πολιτείες, όπου κανείς δεν θα το περίμενε, παραδοσιακά ισχυρά «προπύργιά» τους, όπως το Τέξας, το Οχάιο, η Αϊόβα, ακόμα και το Κάνσας.
Σύμφωνα με πρόβλεψή σας, οι Δημοκρατικοί θα ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, ενώ υπάρχει πιθανότητα – δύο στις τρεις – να κερδίσουν και τη Γερουσία. Πού θα δούμε να αλλάζει το χρώμα;
Κατ’ αρχάς, οι Δημοκρατικοί πρέπει να διατηρήσουν ορισμένες αμφίρροπες έδρες που κατέχουν αυτή τη στιγμή στη Γερουσία, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στο Μίσιγκαν και τη Μινεσότα. Δεν έχουν την πολυτέλεια να χάσουν και τις δύο. Στη συνέχεια, το κρίσιμο θα είναι Πολιτείες – κλειδιά «swing states». Οι Δημοκρατικοί πρέπει να κερδίσουν αρκετές «κόκκινες» Πολιτείες.
Πιθανότατα, η πιο αμφίρροπη Πολιτεία, που δεν είναι αμιγώς «κόκκινη», είναι η Βόρεια Καρολίνα. Φαίνεται πως οι Δημοκρατικοί θα την κερδίσουν. Αλλά είναι εξαιρετικά κρίσιμες κι οι «κόκκινες» Πολιτείες με έντονο ανταγωνισμό, όπως το Τέξας, το Οχάιο, η Αϊόβα και το Κάνσας. Συνοψίζοντας, θεωρώ πως είναι πιθανό οι Δημοκρατικοί να ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων. Και παρόλο που δεν μπορώ να κάνω μια οριστική πρόβλεψη για τη Γερουσία, θεωρώ πως είναι μάλλον πιθανότερο να κερδίσουν και εκεί. Αλλά, ξέρετε, υπάρχουν ρεύματα που λειτουργούν αντίθετα προς το κανονικό. Αναφέρομαι σε γνωστούς δισεκατομμυριούχους που διοχετεύουν τεράστια χρηματικά ποσά, προσπαθώντας να επηρεάσουν αυτές τις εκλογές, με επικεφαλής τον Ιλον Μασκ. Αν, όπως αναμένεται, ο Τραμπ χάσει πάντως τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, αυτό θα λειτουργήσει ως ένα από τα «13 κλειδιά» εις βάρος της επανεκλογής των Ρεπουμπλικανών το 2028.
Οι Δημοκρατικοί ψηφοφόροι έχουν κινητοποιηθεί να ψηφίσουν. Η δεξαμενή των ψηφοφόρων του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος τι θα κάνει; Υπάρχει δυσαρέσκεια στο «στρατόπεδό» τους για τον Τραμπ;
Ναι. Το πιο κρίσιμο ζήτημα παραμένει η συμμετοχή των Ρεπουμπλικανών, η οποία ενδέχεται να είναι χαμηλή. Ισως δούμε μειωμένη προσέλευσή τους, καθώς και μικρή μετακίνηση προς τους Δημοκρατικούς. Αλλά ας μην ξεχνάμε τους ανεξάρτητους ψηφοφόρους, οι οποίοι αποτελούν ένα πολύ σημαντικό τμήμα του αμερικανικού εκλογικού σώματος. Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, δεν ευνοούν τον Τραμπ.
Τι συμβαίνει με κρίσιμες ομάδες ψηφοφόρων, όπως οι γυναίκες, οι γυναίκες των προαστίων και οι μειονότητες των Λατινοαμερικανών και των Αφροαμερικανών;
Το 2024 παρατηρήθηκε μια μετατόπιση ορισμένων μελών των μειονοτήτων προς τον Ντόναλντ Τραμπ, και συγκεκριμένα μεταξύ των αφροαμερικανών και των λατινοαμερικανών ανδρών. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, οι Λατινοαμερικανοί φαίνεται σίγουρα να απομακρύνονται. Οι γυναίκες αποτελούν την πιο πιστή βάση των Δημοκρατικών, σε αντίθεση με τους άνδρες.
Διεθνώς, η «Γενιά Z» βρίσκεται στους δρόμους, διεκδικώντας ένα καλύτερο μέλλον. Στις ΗΠΑ τι αναμένετε να κάνει; Θα ψηφίσει;
Οι αμερικανοί νέοι δεν έχουν ψηφίσει ακόμη, σε μεγάλο βαθμό. Η «Γενιά Z», και γενικότερα οι νέοι, είναι πολύ δυσαρεστημένοι με τη διακυβέρνηση Τραμπ και είναι πιθανό να ψηφίσουν τους Δημοκρατικούς, αν και στις ΗΠΑ – και αυτό είναι πολύ λυπηρό – συνηθέστερα απέχουν.