Πριν από 50 χρόνια, μια συναυλία των Sex Pistols στο Μάντσεστερ σηματοδότησε τη γέννηση του βρετανικού post-punk. Στις 4 Ιουνίου 1976, το συγκρότημα έδωσε την πρώτη από δύο εμφανίσεις στο Lesser Free Trade Hall.
Η δεύτερη πραγματοποιήθηκε στις 20 Ιουλίου, αλλά εκείνη η πρώτη βραδιά έμελλε να εμπνεύσει τη δημιουργία μερικών από των σημαντικότερων συγκροτημάτων της βρετανικής εναλλακτικής σκηνής, καθώς και ανεξάρτητων δισκογραφικών εταιρειών.
Παρά τη θρυλική της φήμη, η συναυλία συγκέντρωσε μόλις 30 έως 50 θεατές και διήρκεσε περίπου μισή ώρα. Ήταν η πρώτη φορά που οι Sex Pistols έπαιζαν εκτός Λονδίνου, έχοντας ήδη προκαλέσει αίσθηση με την πρώτη τους έντυπη κριτική που συνέβαλε στη διάδοση της φήμης τους για τις εκρηκτικές εμφανίσεις.
Τη διοργάνωση ανέλαβαν οι Howard Devoto και Pete Shelley, τότε φοιτητές στο Bolton Institute of Technology. Αφού διάβασαν ένα άρθρο στο NME, ταξίδεψαν στο Λονδίνο για να δουν το συγκρότημα ζωντανά. Εντυπωσιασμένοι από την ενέργεια των Sex Pistols, σχημάτισαν λίγο αργότερα τους Buzzcocks. Το πρώτο τους live πραγματοποιήθηκε στις 20 Ιουλίου, ανοίγοντας τη βραδιά για τους Sex Pistols μαζί με τους Slaughter & the Dogs.
Οι Devoto και Shelley εξασφάλισαν τον χώρο του Lesser Free Trade Hall, καθώς τότε δεν υπήρχε ειδικός χώρος για punk συναυλίες στο Μάντσεστερ. Αν και η δεύτερη εμφάνιση αντιμετώπισε τεχνικά προβλήματα στον ήχο, η πρώτη, της 4ης Ιουνίου, θεωρείται το σημείο εκκίνησης για το μεταγενέστερο κύμα του post-punk στη βόρεια Αγγλία.
Λονδίνο: Πολιτικοποίηση και έκρηξη
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το punk αποκτά κοινωνική και πολιτική διάσταση. Η οικονομική κρίση, η ανεργία των νέων και η γενικευμένη απογοήτευση δημιουργούν ένα υπόστρωμα έντασης που τροφοδοτεί τη σκηνή.
Καθοριστικό ρόλο στην αισθητική και ιδεολογική διαμόρφωση έχει το κατάστημα SEX, που συνδέεται με τους Vivienne Westwood και Malcolm McLaren. Εκεί γεννιέται ένα στυλ βασισμένο στην πρόκληση, την αντισυμβατικότητα και τη φιλοσοφία του “do it yourself”.
Η πιο εμβληματική έκφραση του βρετανικού punk είναι οι Sex Pistols. Με τις πρώτες τους εμφανίσεις το 1976 και την κυκλοφορία του Never Mind the Bollocks το 1977, το συγκρότημα μετατρέπει το punk σε δημόσια, πολιτική και πολιτισμική σύγκρουση με το κατεστημένο.
Νέα Υόρκη: Η πρώτη έκρηξη
Στη Νέα Υόρκη, το επίκεντρο της νέας σκηνής εντοπίζεται στο club CBGB, που λειτουργεί ως σημείο συνάντησης συγκροτημάτων τα οποία απομακρύνονται από την κυρίαρχη λογική του progressive και του stadium rock. Εκεί διαμορφώνεται ένας ήχος πιο ωμός, άμεσος και λιτός, με έμφαση στη ρυθμική ένταση και στη συντομία των συνθέσεων.
Κομβικό ρόλο έχουν οι The Ramones, οι οποίοι με το ομώνυμο ντεμπούτο άλμπουμ τους το 1976 καθιερώνουν ένα νέο μουσικό μοντέλο: γρήγορα κομμάτια, απλές δομές και ελάχιστη παραγωγική «φινέτσα».
Παράλληλα, η Patti Smith Group προσδίδει στο ρεύμα μια πιο ποιητική και καλλιτεχνική διάσταση, ενώ οι Television εισάγουν πιο σύνθετες κιθαριστικές δομές, αποδεικνύοντας ότι η σκηνή δεν είναι μονοδιάστατη.
Το κοινό που άλλαξε την ιστορία της μουσικής
Στο κοινό της ιστορικής συναυλίας βρέθηκαν πρόσωπα που αργότερα θα καθόριζαν τη βρετανική μουσική σκηνή. Οι Buzzcocks, αν και αρχικά προγραμματισμένοι να ανοίξουν το live, δεν είχαν προλάβει να βρουν μπασίστα. Εκείνη τη βραδιά γνώρισαν τον Steve Diggle, ο οποίος εντάχθηκε αργότερα στη σταθερή σύνθεση του συγκροτήματος.
Ανάμεσα στους θεατές βρίσκονταν οι Peter Hook και Bernard Sumner, μελλοντικά μέλη των Joy Division και New Order. Παρόντες ήταν επίσης ο Morrissey και ο Mick Hucknall, ιδρυτής των Simply Red, καθώς και προσωπικότητες όπως ο John Cooper Clarke, ο Jon the Postman και ο Martin Hannett, που αργότερα έγινε καθοριστικός παραγωγός της Factory Records.
Η δεύτερη συναυλία και η διαμόρφωση της σκηνής
Στη συναυλία της 20ης Ιουλίου παρευρέθηκαν περίπου 150 νέοι του Μάντσεστερ, ανάμεσά τους ο Mark E. Smith των The Fall, ο Alan McGee της Creation Records και ο Tony Wilson της Factory Records. Ο Paul Morley, που αργότερα εργάστηκε στο NME, και ο John Ingham του Sounds κάλυψαν δημοσιογραφικά τη βραδιά.
Στην κριτική του, ο Ingham αναφέρθηκε στην πρώτη παρουσίαση του τραγουδιού “Anarchy in the U.K.” και εξέφρασε τον ενθουσιασμό του για την ανοδική πορεία των Sex Pistols. Η στιγμή εκείνη σηματοδότησε όχι μόνο την έκρηξη του punk, αλλά και τη γέννηση μιας ολόκληρης μουσικής εποχής που άλλαξε για πάντα τον ήχο της Βρετανίας.