Η ανάπτυξη υποδομών φυσικού αερίου με γνώμονα τη δυνητική μελλοντική αξιοποίησή τους και για τη μεταφορά υδρογόνου βρέθηκε, μεταξύ άλλων, στο επίκεντρο της 2ης Τετραμερούς Υπουργικής Συνάντησης για την Ενέργεια και τη Διασυνδεσιμότητα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, που πραγματοποιήθηκε χθες στο Βελιγράδι, με τη συμμετοχή και του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου.
Η συνάντηση αποτέλεσε συνέχεια της 1ης Τετραμερούς που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τον περασμένο Μάιο με ελληνική πρωτοβουλία. Στην ατζέντα της συζήτησης βρέθηκαν η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, η διαφοροποίηση των πηγών και των οδεύσεων εφοδιασμού, η ανάπτυξη των ενεργειακών διασυνδέσεων και η περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, με τους υπουργούς Ελλάδας, Σερβίας, Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας να επιβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους για την ενίσχυση του ρόλου του ως αξιόπιστης ενεργειακής πύλης προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη και τα Δυτικά Βαλκάνια, καθώς και στην επικείμενη έναρξη κατασκευής της διασύνδεσης φυσικού αερίου μεταξύ Σερβίας και Βόρειας Μακεδονίας.
Το έργο αυτό θα συνδεθεί με τη διασύνδεση Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας, η οποία βρίσκεται υπό κατασκευή, με το ελληνικό τμήμα να αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026 και το τμήμα της Βόρειας Μακεδονίας το 2027. Οι πρώτοι αγωγοί για το σερβικό τμήμα της διασύνδεσης φυσικού αερίου Σερβίας – Βόρειας Μακεδονίας έχουν παραδοθεί και οι εργασίες τοποθέτησής τους αναμένεται να ξεκινήσουν σύντομα.
Το έργο θα ανοίξει νέα οδό εφοδιασμού με υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από τον τερματικό σταθμό στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, επιπλέον των υφιστάμενων οδών, για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού μέσω της Βουλγαρίας. Ετσι, η δυναμικότητα εξαγωγών αναμένεται να φτάσει τα 9,5 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) έως το 2027. Σε συνδυασμό με πρόσθετες προμήθειες LNG, θα διευκολύνει τις ροές προς τις γειτονικές αγορές, υποστηρίζοντας τη σταδιακή απεξάρτηση των κρατών-μελών της ΕΕ από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Μεταφορά υδρογόνου
Επιπλέον, οι υπουργοί εξέτασαν την ανάπτυξη υποδομών φυσικού αερίου για μελλοντική αξιοποίησή τους στη μεταφορά υδρογόνου. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στην περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας των συμβαλλόμενων μερών της ενεργειακής κοινότητας με εκείνες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Συζητήθηκε επίσης η δυνητική ανάπτυξη του νοτιοανατολικού κόμβου του εθνικού συστήματος αγωγών πετρελαϊκών προϊόντων κατά μήκος της διαδρομής Θεσσαλονίκη – Σκόπια – Νις, που θα μπορούσε να συνδέσει περαιτέρω τη Σερβία, μέσω της Βόρειας Μακεδονίας, με τις ενεργειακές υποδομές και το λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Τέλος, υπογραμμίστηκε η σημασία της συντονισμένης δράσης και της επαρκούς χρηματοδοτικής στήριξης από την Ευρωπαϊκή Ενωση που αφορούν το κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Ανθρακα (CBAM).
Οπως δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, «οι χώρες μας αντιμετωπίζουν καθημερινά την ίδια μεγάλη πρόκληση: να εξασφαλίζουν οικονομικά προσιτή και αξιόπιστη ενέργεια για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις τους. Η περιφερειακή ενεργειακή διασύνδεση και η συνεργασία αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτής της προσπάθειας».
Οπως είπε, από την τελευταία συνάντησή μας στην Αθήνα, τον Μάιο, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος μετά και την επέκταση του Κάθετου Διάδρομου, που πλέον συμπεριλαμβάνει τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, εξέλιξη που αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ενωσης για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, καθώς αναμένεται να προκύψει στην Κεντρική Ευρώπη ανάγκη αντικατάστασης περίπου 20 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου.
Η επόμενη συνάντηση της Τετραμερούς θα πραγματοποιηθεί στη Σόφια