Υπεγράφη νέα αμυντική συμμαχία μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν – Ρήτρα συλλογικής συνδρομής σε περίπτωση επίθεσης

Η Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και η Τουρκία προχώρησαν στην υπογραφή συμφωνίας αμυντικής συνεργασίας στη Μέκκα, σύμφωνα με το σαουδαραβικό τηλεοπτικό δίκτυο al-Arabiya.

Η νέα αυτή «κοινή αμυντική συμφωνία της Μέκκας», όπως χαρακτηρίστηκε από το al-Arabiya, ενώνει τις τρεις χώρες σε μια περίοδο που η Μέση Ανατολή δοκιμάζεται από πολεμικές συγκρούσεις και την αναζωπύρωση της βίας στην Υεμένη.

Το Πακιστάν ανακοίνωσε επίσης την υπογραφή της συμφωνίας, επισημαίνοντας ότι προβλέπει πως «επίθεση κατά μίας από τις πλευρές θα θεωρείται επίθεση κατά όλων».

Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών του Πακιστάν, «η συμφωνία έχει ως στόχο την ενίσχυση της συλλογικής αποτροπής κατά κάθε επιθετικής ενέργειας και ορίζει ότι κάθε στρατιωτική επίθεση κατά μίας από τις τρεις χώρες θα θεωρείται επίθεση κατά όλων».

Παρά το γεγονός ότι το νέο σύμφωνο ενισχύει τη διαμορφούμενη συμμαχία σουνιτικών κρατών που διατηρούν στενές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, παραμένει ασαφές ποιες είναι οι ακριβείς δεσμεύσεις κάθε συμμετέχουσας χώρας και ποιος θα είναι ο αντίκτυπός του στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν συγκλίνουν ολοένα και περισσότερο στις ανησυχίες τους για την περιφερειακή αστάθεια, τον ρόλο του Ιράν και τις εξελίξεις γύρω από το Ισραήλ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να διαχειριστούν τις αυξανόμενες προκλήσεις ασφαλείας στην περιοχή.

Οι τρεις χώρες διαθέτουν σημαντικό στρατηγικό εκτόπισμα. Η Τουρκία έχει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ, η Σαουδική Αραβία αποτελεί τη μεγαλύτερη δύναμη του Κόλπου, φιλοξενεί τους ιερότερους τόπους του Ισλάμ και συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους εξαγωγείς πετρελαίου παγκοσμίως, ενώ το Πακιστάν είναι η μοναδική μουσουλμανική χώρα που διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο.

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, συνοδευόμενος από τον αρχηγό του στρατού Ασίμ Μουνίρ, μετέβη στην Τζέντα, όπου πραγματοποίησε το προσκύνημα Ούμρα στη Μέκκα. Την επομένη αφίχθη και ο πρόεδρος της Τουρκίας, προκειμένου να συμμετάσχει στις επαφές με τον διάδοχο του σαουδαραβικού θρόνου.

Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν σε μια περίοδο κατά την οποία η Σαουδική Αραβία έχει δεχθεί επανειλημμένες επιθέσεις από το Ιράν, καθώς και από τους συμμάχους του, τους Χούθι στην Υεμένη και σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ, μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.

Η σύγκρουση έχει αναδείξει τις αδυναμίες ασφαλείας των κρατών του Κόλπου, ενώ έχει επηρεάσει και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου πριν από τον πόλεμο διέρχονταν περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η συμφωνία αποτελεί το αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων που διήρκεσαν σχεδόν έναν χρόνο. Ήδη από τον Ιανουάριο, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν είχε δηλώσει ότι η Άγκυρα υποστηρίζει τη δημιουργία μιας ευρύτερης περιφερειακής πλατφόρμας ασφάλειας με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας και της σταθερότητας.

Ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής

Σύμφωνα με το Reuters, το υφιστάμενο αμυντικό σύμφωνο μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν προβλέπει ότι επίθεση εναντίον της μίας χώρας θεωρείται επίθεση εναντίον και της άλλης, με δυνατότητα ενεργοποίησης όλων των διαθέσιμων στρατιωτικών μέσων. Ωστόσο, το Πακιστάν μέχρι σήμερα έχει αποφύγει την άμεση στρατιωτική εμπλοκή στη σύγκρουση με το Ιράν, επιδιώκοντας κυρίως διαμεσολαβητικό ρόλο.

Η υπογραφή της νέας συμφωνίας στη Μέκκα, τον ιερότερο τόπο του Ισλάμ, προσδίδει ιδιαίτερο συμβολισμό στη συνεργασία των τριών χωρών, η οποία βασίζεται σε πολυετείς στρατιωτικούς και αμυντικούς δεσμούς.

Το Πακιστάν παρέχει εδώ και δεκαετίες εκπαίδευση και τεχνική υποστήριξη στις ένοπλες δυνάμεις της Σαουδικής Αραβίας, ενώ Τουρκία και Πακιστάν έχουν αναπτύξει συνεργασία σε εξοπλιστικά προγράμματα, συμπαραγωγές και ναυπηγικά έργα. Το 2023, το Ριάντ συμφώνησε στην προμήθεια τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, σε μια συμφωνία που η Άγκυρα χαρακτήρισε ως τη μεγαλύτερη αμυντική εξαγωγική σύμβασή της.

Παράλληλα, σύμφωνα με το Reuters, το Πακιστάν έχει αναπτύξει στη Σαουδική Αραβία περίπου 8.000 στρατιώτες, μαχητικά αεροσκάφη, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα αεράμυνας, ενώ επιδιώκει την ενίσχυση των δεσμών ασφαλείας με τις χώρες του Περσικού Κόλπου. Στο πλαίσιο αυτό, βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις και με το Κουβέιτ για μια διευρυμένη συμφωνία συνεργασίας που θα συνδυάζει θέματα ασφάλειας, ενέργειας και επενδύσεων.