Τσάρλς Κ. Ουίλιαμς ΙΙ: Ο επίμονος ανασκαφέας της Κορίνθου

Εφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 96 ετών, ο Τσάρλς Κ. Ουίλιαμς ΙΙ, ο αρχαιολόγος που συνέδεσε το όνομά του, όσο κανείς άλλος, με την Αρχαία Κόρινθο και ο οποίος ξεχώρισε όχι μόνο για το επιστημονικό του έργο, αλλά και για τα φιλελληνικά του αισθήματα, καθώς και για τη συνέπεια, την αφοσίωση και τη γενναιοδωρία του προς του νέους επιστήμονες, που συνεχίζουν το έργο του.

Απόφοιτος του Πανεπιστημίου Πρίνστον, έφτασε στην Αθήνα το 1962 ως φοιτητής-μέλος της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών. Ανέλαβε τη διεύθυνση των ανασκαφών της Κορίνθου το 1966 και παρέμεινε επικεφαλής για 31 ολόκληρα χρόνια, έως το 1997, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγιζόταν επιστημονικά ο αρχαιολογικός χώρος. Σταθμός στη θητεία του υπήρξε η ανασκαφή που ξεκίνησε το 1982 στην ανατολική πλευρά του αρχαίου θεάτρου και διήρκησε έως το 2011, φέρνοντας στο φως, ανάμεσα σε άλλα, χιλιάδες θραύσματα ρωμαϊκών τοιχογραφιών, υλικό που τον απασχολούσε επιστημονικά μέχρι και τους τελευταίους μήνες της ζωής του.

Πέρα από ανασκαφέας, υπήρξε δάσκαλος πολλών γενεών φοιτητών. Διαμόρφωσε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα της Κορίνθου που έδωσε σε δεκάδες νέους ερευνητές την πρώτη, συχνά και μοναδική, επαφή τους με την αρχαιολογία πεδίου. Επέβλεψε επίσης πολλές διδακτορικές διατριβές σε πανεπιστήμια εκατέρωθεν του Ατλαντικού, ενώ φρόντισε να μπει τάξη στην τήρηση των αρχείων της Αρχαίας Κορίνθου. Δική του πρωτοβουλία ήταν και η ψηφιοποίηση των ανασκαφικών αρχείων, υλικού τεκμηρίωσης που καλύπτει 129 χρόνια ελληνικής ιστορίας. Το έργο, που συνέχισαν οι διάδοχοί βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη με κοινοτική χρηματοδότηση και στόχο να καταστήσει προσβάσιμα μέσω Διαδικτύου περίπου 800.000 τεκμήρια.

Ευρεση κλοπιμαίων

Η σχολαστικότητά του αποδείχθηκε καθοριστική και το 1990, όταν, μετά την κλοπή αρχαιοτήτων από το Μουσείο Κορίνθου, επέβλεψε τη σύνταξη λεπτομερούς καταλόγου των κλοπιμαίων. Η καταγραφή του επέτρεψε στην Ελληνική Αστυνομία και στην Ιντερπόλ να εντοπίσουν τα χαμένα ευρήματα και χάρη σε αυτήν, το Αρχαιολογικό Μουσείο Κορίνθου παραμένει έως σήμερα το μοναδικό στην Ελλάδα από το οποίο έχουν ανακτηθεί κλεμμένες αρχαιότητες.

Λιγότερο γνωστή ήταν η καταγωγή του και η αγάπη του για την τέχνη: γόνος οικογένειας με περιουσία από τη βιομηχανία ορυκτών χρωστικών, ο Τσαρλς Ουίλιαμς υπήρξε και μανιώδης συλλέκτης έργων αμερικανικής ζωγραφικής των αρχών του 20ού αιώνα, δωρίζοντας τελικά το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής του στο Μουσείο Τέχνης της Φιλαδέλφειας. Η σχέση του με την Ελλάδα επισφραγίστηκε επίσημα όταν το 2024 πολιτογραφήθηκε δημότης Κορίνθου, και τιμήθηκε με το χρυσό μετάλλιο του Δήμου.

«Σεμνός εργάτης της επιστήμης, απλός και προσιτός άνθρωπος, ενσάρκωσε ο ίδιος τις οικουμενικές αξίες και αρετές του κλασικού πολιτισμού που τόσο αγάπησε. Για όσους είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε προσωπικά – και είμαστε πολλές και πολλοί καθώς προσέφερε αφειδώλευτα τις γνώσεις και τη φιλία του – υπήρξε ένας σπάνιος δάσκαλος, πρωτίστως με το παράδειγμά του και τη διαδρομή του», δήλωσε μεταξύ άλλων για την απώλεια του Τσαρλς Κ. Ουίλιαμς ΙΙ η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.