Κοινό έδαφος και βηματισμό σε μια ιστορική συνάντηση στον Λευκό Οίκο επεχείρησαν να βρουν την Πέμπτη (24/9) οι πρόεδροι των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ και της Κίνας Σι Τζινπίνγκ, ωστόσο από τις δηλώσεις τους φάνηκε ότι οι δύο ηγέτες εκπέμπουν σε ελαφρώς διαφορετικό μήκος κύματος.
Εν μέσω ακραίας μεγαλοπρέπειας κι ενός επίσημου δείπνου αντάξιου του στάτους των δύο ισχυρότερων ηγετών του πλανήτη, αλλά και σοβαρών γεωπολιτικών εντάσεων, η ατζέντα των συνομιλιών τους διαμορφώθηκε από τα φλέγοντα ζητήματα των δασμών, της Ταϊβάν, του πολέμου στο Ιράν, αλλά και της ραγδαίας ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης – εξάλλου στο δείπνο έδωσε το παρών η «αφρόκρεμα» της Silicon Valley.
Και μπορεί ο Τραμπ δήλωσε γεμάτος αυτοπεποίθηση ότι οι διμερείς σχέσεις «ποτέ δεν ήταν καλύτερα», όμως ο Σι απηύθυνε μια σαφή προειδοποίηση για την ανάγκη αποφυγής της «Παγίδας του Θουκυδίδη», τονίζοντας ότι μια μελλοντική στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων πρέπει να αποτραπεί πάση θυσία.
REUTERS/Evelyn Hockstein
Ο Θουκυδίδης… επέστρεψε
Η συνάντηση των δύο ηγετών πραγματοποιήθηκε σε μια κρίσιμη συγκυρία, με τον Σι Τζινπίνγκ να θέτει εξαρχής το πλαίσιο για μια υγιή και ελεγχόμενη συνύπαρξη. Ο Κινέζος πρόεδρος υπογράμμισε ότι «η επιδίωξη της μεγάλης εθνικής αναζωογόνησης της Κίνας και η προσπάθεια να γίνει η Αμερική ξανά μεγάλη μπορούν σίγουρα να είναι αμοιβαίως ενισχυόμενοι στόχοι». Αναφερόμενος στην ιστορική θεωρία του Θουκυδίδη, ο Σι εξήγησε ότι η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο οφείλουν να χτίσουν μια σχέση στρατηγικής σταθερότητας, επιλέγοντας τον διάλογο αντί της μετωπικής σύγκρουσης, ενώ πρότεινε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ανταλλαγής 100.000 Αμερικανών φοιτητών στην Κίνα για την ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης.
Ωστόσο, πίσω από τις κλειστές πόρτες του Οβάλ Γραφείου, οι ισορροπίες παρέμειναν εξαιρετικά λεπτές. Ο Σι πίεσε τον Τραμπ να ταχθεί ξεκάθαρα κατά της ανεξαρτησίας της Ταϊβάν, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα ως το πλέον ευαίσθητο στις διμερείς σχέσεις. Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος στο παρελθόν είχε χαρακτηρίσει τις πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν ως ένα «εξαιρετικό διαπραγματευτικό χαρτί», απέφυγε τις δημόσιες δεσμεύσεις. Την ίδια ώρα, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να παρατείνουν έως τον Ιανουάριο του 2027, την εμπορική ανακωχή, καθώς ο Τραμπ συνεχίζει να πιέζει για μια πιο ευνοϊκή συμφωνία που θα περιορίσει το τεράστιο εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ έναντι της Κίνας.
REUTERS/Evelyn Hockstein
Απόντες οι Κινέζοι CEO από το επίσημο δείπνο
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε και η κούρσα της τεχνολογίας, με τον Τραμπ να χρησιμοποιεί τον νέο του όρο «υπερνοημοσύνη» για να περιγράψει την τεχνητή νοημοσύνη. Ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στην αυστηρή κρατική ρύθμιση της τεχνολογίας, ο Σι Τζινπίνγκ επέμεινε ότι οι δύο χώρες φέρουν την ευθύνη να διασφαλίσουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα παραμένει «πάντα υπό ανθρώπινο έλεγχο».
REUTERS/Evelyn Hockstein
Αυτή η τεχνολογική διάσταση αντικατοπτρίστηκε έντονα στη λίστα των καλεσμένων του επίσημου δείπνου. Στην Ανατολική Αίθουσα του Λευκού Οίκου κάθισαν οι ισχυρότεροι άνθρωποι της Silicon Valley: ο Σαμ Άλτμαν της OpenAI, ο οποίος μάλιστα υπέγραφε αυτόγραφα κατά την άφιξή του, ο Ίλον Μασκ της Tesla, ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ της Meta, ο Τζεφ Μπέζος της Amazon και ο Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia, ο οποίος για χάρη του πρωτοκόλλου αποχωρίστηκε το εμβληματικό δερμάτινο τζάκετ του για ένα κομψό σμόκιν.
REUTERS/Evelyn Hockstein
Ωστόσο, παρά τη βαριά αμερικανική εκπροσώπηση, οι Κινέζοι διευθύνοντες σύμβουλοι έλειπαν ολοκληρωτικά από το δείπνο. Σύμφωνα με πληροφορίες, παρά τις αρχικές συζητήσεις για τη συμμετοχή Κινέζων επιχειρηματιών, η αμερικανική πλευρά καθυστέρησε να διευκρινίσει τα πρωτόκολλα και τους ρόλους τους, με αποτέλεσμα το Πεκίνο να αποσύρει τη συμμετοχή τους.
Γαστρονομία, υψηλή ραπτική και… ένα εργοτάξιο στον κήπο
Η Μελάνια Τραμπ επιμελήθηκε προσωπικά τη διακόσμηση και το μενού της βραδιάς, επιλέγοντας να χρησιμοποιήσει τα ιστορικά κόκκινα σερβίτσια της προεδρίας του Ρόναλντ Ρέιγκαν. Οι καλεσμένοι απόλαυσαν βελουτέ κίτρινης κολοκύθας με άγρια μανιτάρια και τραγανή πανσέτα, ενώ το κυρίως πιάτο περιλάμβανε λαβράκι με κρούστα σουσαμιού, συνοδευόμενο από baby bok choy και ψητή μελιτζάνα.
Ως προς τις ενδυματολογικές επιλογές, η Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ μαγνήτισε τα βλέμματα με μια αντισυμβατική tuxedo-style εμφάνιση, επιλέγοντας λευκό πουκάμισο Saint Laurent, μαύρο μεταξωτό ζωνάρι και μαύρο μπροκάρ παντελόνι Dolce & Gabbana με κεντημένες παιώνιες. Η σύζυγος του Κινέζου προέδρου Πενγκ Λιουάν επέλεξε μια εντυπωσιακή κόκκινη τουαλέτα, τιμώντας το παραδοσιακό χρώμα της πατρίδας της.
REUTERS/Evelyn Hockstein
Η βραδιά είχε και τις αυθόρμητες στιγμές της. Κατά τη διάρκεια της πρόποσής του, ο Ντόναλντ Τραμπ παρεξέκλινε από το γραπτό κείμενο για να καλέσει με χιούμορ τους καλεσμένους να περάσουν πίσω από τις κουρτίνες και να επισκεφθούν το εργοτάξιο της νέας αίθουσας εκδηλώσεων του Λευκού Οίκου.
«Όποιος θέλει να περπατήσει σε ένα εργοτάξιο που είναι καθαρό και λαμπερό, είναι τιμή μας να το κάνει», είπε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στη μελλοντική «Μεγάλη Αίθουσα των Ηνωμένων Πολιτειών». Στο κλείσιμο, ο Τραμπ δώρισε στον Σι ένα χειροποίητο άγαλμα φαλακρού αετού, το οποίο σχεδίασε σε συνεργασία με τη Μελάνια, ως σύμβολο του «ελεύθερου πνεύματος της Αμερικής».
REUTERS/Evelyn Hockstein
Η οργή των διαδηλωτών και ο πόλεμος του Τραμπ με τα τηλεοπτικά δίκτυα
Το ελεγχόμενα… χαλαρό και ευχάριστο κλίμα του επίσημου δείπνου δεν είχε καμία σχέση με την εικόνα που επικρατούσε έξω από την περίφραξη του Λευκού Οίκου.
Διαδηλωτές κατά του κινεζικού καθεστώτος συγκεντρώθηκαν στο πάρκο Λαφαγιέτ και στο Καπιτώλιο, κρατώντας σημαίες του Θιβέτ και της Ταϊβάν και φωνάζοντας συνθήματα όπως «Ο Σι Τζινπίνγκ πρέπει να φύγει» και «Ελευθερώστε το Χονγκ Κονγκ». Αντίθετα, περίπου 200 υποστηρικτές της κινεζικής κυβέρνησης συγκεντρώθηκαν έξω από το ξενοδοχείο του Σι, κρατώντας πανό που έγραφαν «Καλώς ήρθες, θείε Σι».
REUTERS/Nathan Howard
Την ίδια στιγμή, μια άλλη μάχη μαινόταν στο εσωτερικό του Λευκού Οίκου, αυτή τη φορά με τα μέσα ενημέρωσης. Σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκλείσει δημοσιογράφους του CNN και άλλων δικτύων, η κοινοπραξία των πέντε μεγάλων αμερικανικών τηλεοπτικών δικτύων αρνήθηκε να καλύψει τη συνάντηση και την ξενάγηση στο προεδρικό ελικόπτερο Marine One.
Το γεγονός αυτό προκάλεσε την οργή του Τραμπ, ο οποίος ξέσπασε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατηγορώντας τα κανάλια ότι «αρνήθηκαν να καλύψουν ένα από τα μεγαλύτερα και ομορφότερα γεγονότα των τελευταίων ετών».