Τα κίνητρα του Μπεν Λαμ και των συνεργατών του για την επαναφορά παλαιότερων μορφών ζωής είναι ευγενή. «Κάθε εβδομάδα, λαμβάνουμε ζωγραφιές από μικρά παιδιά με ντόντο ή μαμούθ και οι γονείς τους μας στέλνουν ένα μήνυμα που λέει: “Σας ευχαριστούμε που το κάνετε αυτό. Κάνετε την επιστήμη να φαίνεται ωραία”. Αν καταφέρουμε να φέρνουμε τη συνθετική βιολογία στις καρδιές, τα μυαλά και τα σπίτια των ανθρώπων, να αλλάξουμε την οπτική τους, ίσως να έχουμε έναν influencer λιγότερο και έναν επιστήμονα παραπάνω», λέει ο ίδιος.
Μαζί με αυτά τα οφέλη, βέβαια, θα έρθουν για την Colossal Biosciences κι άλλα, πιο κερδοσκοπικά όπως η εμπορική εκμετάλλευση εργαλείων, αδειών χρήσης και συναφών τεχνολογιών που θα προκύψουν στην πορεία της έρευνας. Δίνοντας ένα παράδειγμα τέτοιων παράλληλων οικονομικών πλεονεκτημάτων, ο Μπεν Λαμ είπε στο αμερικανικό περιοδικό «Forbes» ότι «η επανεισαγωγή ζώων στους φυσικούς τους βιότοπους δημιουργεί τη δυνατότητα για ετήσιες εισπράξεις από πιστώσεις άνθρακα, πιστώσεις φύσης και τουριστικούς φόρους».
Ηδη, σύμφωνα με πληροφορίες, η εταιρεία βρίσκεται σε συζητήσεις με δύο κυβερνήσεις κρατών (ένα φημολογείται ότι είναι νησιωτικό), προκειμένου να εξασφαλίσει έργα που αφορούν τη βιοποικιλότητα. Το εγχείρημα της προστασίας ενός είδους που κινδυνεύει με εξαφάνιση, με την παρέμβαση του Μπεν Λαμ, θα μπορούσε να τους κοστίσει περίπου 350 εκατομμύρια δολάρια σε βάθος τριών δεκαετιών, χωρίς το αποτέλεσμα να είναι εγγυημένο. Βέβαια, για τον ίδιο αξίζει τον κόπο. «Ακόμα κι αν τους χρεώναμε 100 εκατομμύρια δολάρια γι’ αυτή την προσπάθεια, το αποτέλεσμα θα ήταν ότι θα εξασφάλιζαν τη διάσωση του είδους, ενώ εμείς θα συντομεύαμε το σχέδιό τους κατά 20 χρόνια και θα τους εξοικονομούσαμε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια», υπογράμμισε στο «Forbes». Το μόνο σίγουρο είναι ότι η εταιρεία θα έχει μεγάλο πεδίο δράσης αν το επιθυμεί τα ερχόμενα χρόνια αφού, σύμφωνα με τη Διεθνή Ενωση για τη Διατήρηση της Φύσης, περίπου 46.300 είδη θεωρούνται σήμερα απειλούμενα με εξαφάνιση.
«Απο-εξαφάνιση»
Ως προς τις μεθόδους της, η Colossal Biosciences αποφεύγει να χρησιμοποιήσει τον όρο κλωνοποίηση αλλά προτιμάει το «απο-εξαφάνιση», υποστηρίζοντας ότι δεν δημιουργεί ακριβή αντίγραφα των προϊστορικών ζώων που έχουν χαθεί αλλά οργανισμούς με παρόμοια γενετικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά με αυτά. Πώς θα μπορούσαν άλλωστε να μιλήσουν για αναβίωση όταν δουλεύοντας για το μαμούθ και χρησιμοποιώντας την επαναστατική μέθοδο γονιδιακής επεξεργασίας crispr επιστράτευσαν DNA ασιατικού ελέφαντα που προσομοιάζει με το προϊστορικό ζώο κατά 99,6%, στο οποίο εισήγαγαν στοιχεία που εντοπίστηκαν σε παγωμένο γονιδίωμά του στους πόλους.
Μάλιστα, ο Τσερτς με την ομάδα του έπρεπε να δημιουργήσουν ειδικά εργαλεία για την αναζήτηση, την κατανόηση και τη σύγκριση των γονιδιωμάτων. «Πρώτα πρέπει να βρεις αρχαίο DNA. Κι αυτό υπάρχει άλλοτε σε μουσεία, άλλοτε στο πεδίο. Πολλοί ερευνητές έχουν ήδη κάνει αυτή τη δουλειά. Γι’ αυτό συνεργαζόμαστε με τους κορυφαίους ερευνητές αρχαίου DNA στον κόσμο. Στη συνέχεια, πραγματοποιείς συγκριτική γονιδιωματική τεχνική, χρησιμοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη, για να κατανοήσεις ποια γονίδια υπάρχουν, ποια είναι ανθεκτικά και ποια είναι τα χαρακτηριστικά τους», αποκάλυψε στην «Guardian» ο εμπνευστής του σχεδίου της επιστροφής των χαμένων ειδών.
Ακολούθως, οι ερευνητές πήραν ένα κύτταρο ελέφαντα στο οποίο ενσωμάτωσαν συγκεκριμένα γονίδια που είναι απαραίτητα για το μαμούθ. Για να το πετύχουν αυτό, χρησιμοποίησαν τη μέθοδο της μεταφοράς πυρήνα σωματικού κυττάρου, η οποία εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το 1996, όταν στο Εδιμβούργο κλωνοποιήθηκε η Ντόλι, το περίφημο πρόβατο. Με αυτές τις παρεμβάσεις, θα τροποποιήσουν χαρακτηριστικά του ζώου όπως η προσαρμογή του στο κρύο, η ανάπτυξη του τριχώματός του κι η κατανομή του λίπους στο σώμα του.
Στόχος είναι η γέννηση με παρένθετη μητέρα ελέφαντα έως το 2028 ενός πρωτοτύπου το οποίο με βάση τον ελέφαντα θα μπορεί να επιβιώσει σε ψυχρότερα περιβάλλοντα κοντά σε εκείνα όπου βρισκόταν το μαμούθ. Αν τα σχέδια του Λαμ ευοδωθούν, μακροπρόθεσμα, θα μπορέσουν να δημιουργηθούν βιοθησαυροφυλάκια όπου θα βρίσκονται πολλοί τύποι ιστών από πλάσματα που κάποτε είχαν εξαφανιστεί ή από άλλα που απειλούνται σοβαρά με εξαφάνιση ώστε οι ερευνητές να έχουν τις πρώτες ύλες για τη διάσωσή τους.
Ενστάσεις
Οσο κι αν οι επιστήμονες πίσω από αυτή την επιχείρηση προσπαθούν να εξιδανικεύσουν τη δουλειά τους, υπάρχουν πολλές ενστάσεις γι’ αυτήν. Βιολόγοι και περιβαλλοντικές οργανώσεις βλέπουν διστακτικά τη δράση της Colossal Biosciences, υπενθυμίζοντας κάτι μάλλον αυτονόητο, ότι αν οι πόροι που διατίθενται για την επιστροφή εξαφανισμένων ειδών κατευθύνονταν στην προστασία όσων απειλούνται, τότε τα αποτελέσματα θα ήταν καλύτερα.
Δεν είναι λίγοι όσοι φέρνουν τον παράγοντα της οικολογίας στη συζήτηση, αφού μια πιθανή εισαγωγή οργανισμών που χάθηκαν πριν από χιλιάδες χρόνια σε σύγχρονα οικοσυστήματα που έχουν μεταβληθεί δραστικά, θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτες συνέπειες. Και φυσικά, υπάρχουν και πολλά ηθικά διλήμματα που εγείρονται, όπως η ταυτότητα ενός ζώου που προέρχεται από τον συνδυασμό αρχαίου DNA και σύγχρονης γεννητικής μηχανικής αλλά και το ποιος αποφασίζει ποιο είδος αξίζει μια δεύτερη ευκαιρία ζωής στον πλανήτη και ποιο πρέπει να παραμείνει στα βιβλία της Ιστορίας. Ο Μπεν Λαμ, πάντως, επιμένει ότι αφήνει το έργο του να διαψεύσει όλους τους σκεπτικιστές, καταλήγοντας στο «Forbes» πως «προς το παρόν εστιάζουμε αποκλειστικά στην επιστήμη, γιατί αν η επιστήμη δεν αποδώσει, τίποτα από όλα αυτά δεν έχει σημασία».