Το πόδι στο «γκάζι» για τα θαλάσσια πάρκα – Στο ΣτΕ την Δευτέρα το σχέδιο

Θέμα ημερών είναι, σύμφωνα με πληροφορίες, η κατάθεση του σχεδίου προεδρικού διατάγματος στο ΣτΕ για το θαλάσσιο πάρκο Νοτίου Αιγαίου, με το τρέχον χρονοδιάγραμμα να «δείχνει», ιδανικά, ως τελική ημέρα υποβολής την προσεχή Δευτέρα. Ο εν λόγω προγραμματισμός, ωστόσο, ενδέχεται να επηρεαστεί από τον αριθμό των υπουργών που το συνυπογράψουν προτού υποβληθεί προς έγκριση, με την κυβέρνηση να ευελπιστεί πως, εφόσον εξεταστεί ακολούθως από το ΣτΕ κατά προτεραιότητα, θα έχει δημοσιευθεί στο ΦΕΚ ως το τέλος του έτους, το αργότερο έως τον Ιανουάριο.

Η διαδικασία επί του παρόντος βρίσκεται στα «χέρια» της γενικής γραμματείας της κυβέρνησης, που είναι αρμόδια να αξιολογήσει ποια υπουργεία κρίνονται με την ευρεία έννοια ως συναρμόδια, προκειμένου να μην υπάρξει η δυσάρεστη έκπληξη το ΣτΕ να το απορρίψει λόγω έλλειψης κάποιας υπογραφής. Κρίνοντας από την εξουσιοδοτική διάταξη, ως απολύτως αρμόδια θεωρούνται το Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και το Εθνικής Αμυνας. Ωστόσο, θα μπορούσε το σχέδιο ΠΔ να κριθεί ελλιπές χωρίς υπογραφή από τα υπουργεία Εξωτερικών λόγω άσκησης κυριαρχικού δικαιώματος, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής λόγω αρμοδιότητας ελέγχου προστατευόμενων περιοχών από το Λιμενικό και από το Πολιτισμού λόγω συμπερίληψης αρχαιολογικών χώρων.

Οπότε, η διαθεσιμότητα των υπουργών, που θα κριθούν συναρμόδιοι από τη ΓΓ της κυβέρνησης, προκειμένου να συνυπογράψουν το σχέδιο ΠΔ για το θαλάσσιο πάρκο Αιγαίου θα καθορίσει και την οριστική ημερομηνία υποβολής του στο ΣτΕ. Αμέσως μετά, έως το τέλος της επόμενης βδομάδας, αναμένεται η έγκριση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ) για τις χερσαίες περιοχές του θαλάσσιου πάρκου Ιονίου και, ακολούθως, η αποστολή του για έγκριση στα συναρμόδια υπουργεία και στο κεντρικό επιστημονικό γνωμοδοτικό όργανο του κράτους, την Επιτροπή «Φύση 2000». Ο σχεδιασμός για το σχέδιο ΠΔ του θαλάσσιου πάρκου στο Ιόνιο (που είναι πιο περίπλοκο νομοτεχνικά) προβλέπει να έχει υποβληθεί στο ΣτΕ περί τα τέλη Δεκεμβρίου.

Στόχος της κυβέρνησης είναι και τα δύο θαλάσσια πάρκα να είναι θεσμοθετημένα με ΦΕΚ πριν από το ορόσημο των εκλογών. Αρμόδιες πηγές επιβεβαιώνουν πως όντως το συγκεκριμένο πρότζεκτ βρίσκεται στην τελική του ευθεία, επισημαίνοντας, παράλληλα, πως αφενός πρόκειται για ένα έργο στο οποίο η ελληνική πολιτεία έχει κινηθεί συντεταγμένα, με ολοκληρωμένη προσέγγιση, και αφετέρου πως θα πρέπει να λάβει τη σφραγίδα του κράτους κατά την τρέχουσα κυβερνητική θητεία. «Απόλυτη προθεσμία για την ολοκλήρωση οι επόμενες εκλογές», σημειώνουν οι ίδιες πηγές, τονίζοντας πως ειδικά για το θαλάσσιο πάρκο Νοτίου Αιγαίου θα υπάρξει επαφή με το ΣτΕ, προκειμένου, ει δυνατόν, η διαδικασία έγκρισης να μην φτάσει τους 6 ή 9 μήνες, όπως έχει συμβεί παλαιότερα.

Αποζημιώσεις για τους αλιείς

Αναφορικά, δε, με τις αντιδράσεις μελών του αλιευτικού κλάδου που χειρίζονται επαγγελματικά σκάφη μεσαίου μεγέθους και των οποίων η επαγγελματική δραστηριότητα, με τη θεσμοθέτηση των πάρκων απαγορεύεται καθολικά εντός των ζωνών προστασίας, βρέθηκε, σύμφωνα με νεότερη ενημέρωση, συμβιβαστική φόρμουλα αποζημίωσης. Η οποία θα στηριχθεί σε αναλογιστικές μελέτες που θα διαπιστώνουν το ακριβές ύψος αποζημίωσης για τον κάθε επαγγελματία, με την αρμοδιότητα να εμπίπτει αποκλειστικά στη γενική γραμματεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης που χειρίζεται θέματα πρωτογενούς τομέα και αλιείας.

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης

Ως κρίσιμη για την πορεία του πρότζεκτ «Θαλάσσια Πάρκα» αξιολογείται και η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, ύψους 9,778 εκατ. € μέσω ΕΣΠΑ που έλαβε η κυβέρνηση, με τυπικό στόχο τη βελτίωση της γνώσης των αρμόδιων φορέων για την καλύτερη προστασία των προστατευόμενων περιοχών. Μέσω της ευρωπαϊκής εμπλοκής, ωστόσο, ναι μεν επιτυγχάνεται, για παράδειγμα, η αποτελεσματικότερη χαρτογράφηση του θαλάσσιου οικοσυστήματος στα θαλάσσια πάρκα, ταυτόχρονα όμως, δημιουργείται και μεγαλύτερη εμπλοκή του ευρωπαϊκού «συστήματος».

Που θα μπορούσε να μεγαλώσει και το ευρωπαϊκό ενδιαφέρον σε περίπτωση που το πρότζεκτ δεν υλοποιείται σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό. Η κίνηση αυτή, που αποφασίστηκε πέρυσι, ενεργοποιήθηκε με αίτημα τον Ιούνιο και έλαβε έγκριση στις 18 Σεπτεμβρίου, προσφέρει μια επιπλέον ευρωπαϊκή θωράκιση στα εθνικά θαλάσσια πάρκα, ιδίως στο πάρκο Νοτίου Αιγαίου, για το οποίο η Τουρκία έχει αντιδράσει έντονα (παρ’ ότι είναι χωροθετημένο εντός των χωρικών μας υδάτων, με όριο προστασίας τα 6 ν.μ.) ανακηρύσσοντας πρόσφατα τουρκικά θαλάσσια πάρκα. Τα οποία, εντούτοις, με βάση το Διεθνές Δίκαιο είναι παράνομα, καθώς εκτείνονται πέραν των χωρικών της υδάτων ενώ ταυτόχρονα καταπατούν ελληνική υφαλοκρηπίδα.