Μία ιδιαίτερα ευαίσθητη αλλά και αποκαλυπτική απόφαση εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, απορρίπτοντας προσφυγή Τυνήσιου αιτούντος άσυλο κατά του Βελγίου, κρίνοντας ότι ο ίδιος παραπλάνησε σκόπιμα το δικαστήριο σχετικά με τις συνθήκες διαβίωσής του.
Η υπόθεση αφορά τον Μουελί κατά Βελγίου, με τον προσφεύγοντα να υποστηρίζει ότι ζούσε άστεγος στους δρόμους των Βρυξελλών χωρίς στέγαση και κρατική υποστήριξη, παρά το γεγονός ότι υπήρχε τελεσίδικη δικαστική απόφαση που υποχρέωνε τις βελγικές αρχές να του παρέχουν στέγη και υλική βοήθεια.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η βελγική κυβέρνηση, ο αιτών άσυλο είχε ήδη μεταβεί στην Ολλανδία και διέμενε εκεί επί σχεδόν πέντε μήνες ως αναγνωρισμένος αιτών διεθνούς προστασίας, όταν απευθύνθηκε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ζητώντας επείγοντα μέτρα.
Το Δικαστήριο έκρινε ομόφωνα ότι ο προσφεύγων προσπάθησε εσκεμμένα να παραπλανήσει τους δικαστές, παρουσιάζοντας ψευδή εικόνα πλήρους εξαθλίωσης και αστεγίας στο Βέλγιο.
Μάλιστα, όπως επισημαίνεται στην απόφαση, όχι μόνο δεν διόρθωσε τα ψευδή στοιχεία όταν του ζητήθηκαν διευκρινίσεις, αλλά επανέλαβε ότι συνέχιζε να κοιμάται στους δρόμους, παρά το γεγονός ότι φιλοξενούνταν ήδη από τις ολλανδικές αρχές.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο υπογράμμισε με ιδιαίτερη έμφαση ότι τόσο οι προσφεύγοντες όσο και οι δικηγόροι τους έχουν υποχρέωση να συνεργάζονται με το δικαστήριο «με έντιμο και εποικοδομητικό τρόπο» και να μην υποβάλλουν αιτήματα βασισμένα σε παραπλανητικά στοιχεία.
Η απόφαση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή το ίδιο το Δικαστήριο αναγνώρισε ότι αντιμετωπίζει τεράστιο όγκο υποθέσεων σχετικών με αιτούντες άσυλο και αιτήματα προσωρινών μέτρων κατά του Βελγίου, γεγονός που επιβαρύνει σοβαρά τη λειτουργία του. Οι δικαστές τόνισαν ότι τέτοιες πρακτικές αποσπούν πολύτιμους πόρους από άλλες υποθέσεις όπου υπάρχουν αποδεδειγμένα περιστατικά παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η υπόθεση φέρνει ξανά στο προσκήνιο τις μεγάλες πιέσεις που αντιμετωπίζει το ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου, αλλά και το ευαίσθητο ζήτημα της αξιοπιστίας των διαδικασιών διεθνούς προστασίας. Παράλληλα, αναδεικνύει το σύνθετο πρόβλημα των μετακινήσεων αιτούντων άσυλο μεταξύ διαφορετικών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναζητώντας καλύτερες συνθήκες υποδοχής και στήριξης.
Το μήνυμα του Δικαστηρίου ήταν σαφές: η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων προϋποθέτει ειλικρίνεια και αξιοπιστία από όλες τις πλευρές, διαφορετικά υπονομεύεται η ίδια η λειτουργία του ευρωπαϊκού συστήματος δικαιοσύνης.