Τρία διαδοχικά και ισχυρότατα σοκ υπέστησαν τον Ιούλιο οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι αμερικανικές εταιρείες που ηγούνται του κλάδου της τεχνητής νοημοσύνης.
Η πηγή και των τριών, μάλιστα, βρίσκεται στην Κίνα, η οποία δείχνει να ανοίγει τον… δρασκελισμό της στην προσπάθεια να κερδίσει την πρωτιά σε αυτόν τον τομέα – γνωρίζοντας πως αυτό θα της προσφέρει ένα τεράστιο και πολύπλευρο πλεονέκτημα στον αδυσώπητο ανταγωνισμό της με τις ΗΠΑ σε όλα τα επίπεδα.
Το πρώτο ήρθε την περασμένη Παρασκευή, 17 Ιουλίου, με την παρουσίαση του Kimi K3. Πρόκειται για ένα μοντέλο ανοιχτού κώδικα 2,8 τρισεκατομμυρίων παραμέτρων, που κατασκευάστηκε από τη νεοφυή Moonshot και εκτινάχθηκε απευθείας στην κορυφή. Δικαίως, μια και οι επιδόσεις του θεωρούνται εφάμιλλες ή ανώτερες εκείνων του Fable, του Mythos και του Opus της Anthropic, καθώς και των πιο πρόσφατων εκδόσεων του GPT της OpenAI – αμφότερων, αμερικανικών κολοσσών.
Πιο καλοί, πιο φτηνοί
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Σι Τζινπίνγκ επέλεξε την ίδια ακριβώς ημέρα προκειμένου να διατυμπανίσει ότι η Κίνα είναι πλέον η ηγέτιδα δύναμη παγκοσμίως στον συγκεκριμένο κλάδο. Μάλιστα, μιλώντας στα εγκαίνια της Διεθνούς Διάσκεψης για την Τεχνητή Νοημοσύνη (WAIC), που διεξήχθη στη Σαγκάη, ο πρόεδρος της Κίνας – επικαλούμενος την ελευθερία πρόσβασης που προσφέρουν τα κινεζικά μοντέλα ΑΙ – κάλεσε τις αναπτυσσόμενες χώρες του κόσμου να συνταχθούν μαζί του προκειμένου να αποτρέψουν έναν νέο γύρο «ιστορικής αδικίας» υπέρ των ΗΠΑ και συνολικά της Δύσης.
«Το μήνυμα του Σι είναι ξεκάθαρο: η Κίνα δεν πρόκειται να ακολουθήσει κανέναν, τόσο στην τεχνολογία όσο και στο πλαίσιο που διέπει την ΑΙ. Αντιθέτως, η Κίνα πρόκειται να ηγηθεί του κόσμου και στα δύο», σχολίασε χαρακτηριστικά ο Τζορτζ Τσεν, στέλεχος του ινστιτούτου Asia Group. Με τον τρόπο αυτό προδιέγραψε ουσιαστικά και τη στάση που θα τηρήσει το Πεκίνο στις διαπραγματεύσεις με τους Αμερικανούς που θα διεξαχθούν τον Σεπτέμβριο – πριν από την επίσκεψη του Σι στην Ουάσιγκτον, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 24 του ίδιου μήνα.
Φρανκενστάιν της ΑΙ
Το δεύτερο σοκ ακολούθησε ύστερα από λίγα 24ωρα. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι μόλις έγινε γνωστή η ιστορία, πολλοί – ειδικά οι παλαιότεροι – έφεραν συνειρμικά στον νου τους τον πασίγνωστο μύθο του Φρανκενστάιν, με το τέρας που δημιούργησε στο εργαστήριό του και ξέφυγε από τον έλεγχό του.
Η ιστορία περιγράφεται εν συντομία ως εξής από τους «Financial Times»: στις αρχές του μήνα, ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI Σαμ Αλτμαν αναφέρθηκε στο πιο πρόσφατο δημιούργημα της εταιρείας του, το GPT-Sol 5.6, ως «ένα ροντβάιλερ που θα γραπώσει το πρόβλημα από τον λαιμό και δεν θα το αφήσει μέχρι να γίνει η δουλειά». Δυστυχώς για τον ίδιο, όμως, αυτή την εβδομάδα διαπίστωσε ότι το μοντέλο που αποθέωνε έκανε… ανταρσία, ξέφυγε από τον έλεγχο του ομίλου και παραβίασε τους κώδικες των τεχνικών του, με αποτέλεσμα, εκμεταλλευόμενο τις δυνατότητες του ανοιχτού Διαδικτύου, να «εισβάλει» σε μια νεοφυή εταιρεία, την επίσης αμερικανική Hugging Face, χακάροντας τα συστήματά της.
Τα πράγματα εξελίχθηκαν ακόμη χειρότερα και το σοκ μεγάλωσε όταν έγινε γνωστό ότι το «θύμα» ζήτησε τη βοήθεια ενός κινεζικού μοντέλου ανοιχτού κώδικα – του GLM-5.2 – προκειμένου να αντιμετωπίσει την κυβερνοεπίθεση την οποία δεχόταν. Το έκανε δε αναγκαστικά, καθώς τα αντίστοιχα «ομοεθνή» στα οποία αρχικά απευθύνθηκε αποδείχθηκαν ανίκανα να κάνουν τη στοιχειώδη διάκριση ποιος είναι ο επιτιθέμενος και ποιος ο αμυνόμενος σε αυτή την περίπτωση!
Στην Αμερική προτιμούν Κινέζους!
Σε αυτό το φόντο, θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι το τρίτο κατά σειρά σοκ θα πρέπει να ήταν αναμενόμενο, τουλάχιστον για την πλειονότητα των άμεσα εμπλεκομένων. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το OpenRouter, την πλατφόρμα η οποία ουσιαστικά καταγράφει την παγκόσμια κίνηση στις «λεωφόρους» της τεχνητής νοημοσύνης, ολοένα περισσότερες επιχειρήσεις, σε ΗΠΑ και Ευρώπη, ανάμεσα στις οποίες η Siemens και η Airbnb, προτιμούν τα ανοιχτά και πιο φθηνά κινεζικά μοντέλα από τα αντίστοιχα αμερικανικά. Το κάνουν δε σε μια προσπάθεια να μειώσουν το κόστος, αλλά και να αποκτήσουν ευελιξία με εναλλακτικούς παρόχους.
Τα παραπάνω εξηγούν επαρκώς γιατί έχει σημάνει συναγερμός στην Ουάσιγκτον. Για του λόγου το αληθές, οι επικεφαλής των μεγαλύτερων ομίλων ΑΙ – Σαμ Αλτμαν, Ντάριο Αμοντέι και Ντέμις Χασάμπης – κάλεσαν την κυβέρνηση Τραμπ να αναλάβει δράση προκειμένου οι Κινέζοι να μην πάρουν τα ηνία. Σχεδόν αμέσως μετά, στελέχη του Λευκού Οίκου κατηγόρησαν τους Κινέζους ότι αντιγράφουν τα αμερικανικά μοντέλα, ενώ ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ άφησε να εννοηθεί πως είναι έτοιμος να προτείνει κυρώσεις εις βάρος τους.
Αυτή η μάχη θα είναι, αναμφίβολα, συναρπαστική. Και η έκβασή της καθοριστική για το μέλλον όλης της ανθρωπότητας.
Η Ευρώπη κινείται με ταχύτητες… χελώνας!
Μπροστά στις ραγδαίες εξελίξεις και με δεδομένο το γεγονός ότι η Ευρώπη όχι απλώς δεν πρωταγωνιστεί, αλλά δυσκολεύεται και να τις παρακολουθήσει, οι Βρυξέλλες αποφάσισαν επιτέλους να κρούσουν τον κώδωνα του κινδύνου και να κινητοποιήσουν τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών. Ετσι, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Politico, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, προτίθεται να εντάξει το θέμα της τεχνητής νοημοσύνης και της διαχείρισής της στην ατζέντα της μίας από τις τρεις εναπομείνασες συνόδους κορυφής του 2026, που θα διεξαχθούν στις 15 Οκτωβρίου, στις 13 Νοεμβρίου και στις 17 Δεκεμβρίου.
Είχε προηγηθεί, στα τέλη Ιουνίου, κάλεσμα που απηύθυναν στον Κόστα δεκάδες ευρωβουλευτές, ζητώντας του να «συγκαλέσει το συντομότερο δυνατό μια ειδική σύνοδο κορυφής, που θα έχει ως αποκλειστικό θέμα την ΑΙ και τη στάση που οφείλει να τηρήσει η ΕΕ. «Πρόκειται για τον πιο σημαντικό δομικό μετασχηματισμό της εποχής μας», σημειώνεται στη σχετική επιστολή, την οποία έσπευσαν να συνυπογράψουν και περισσότεροι από 100 ειδικοί του κλάδου.