Δύο παρεμβάσεις στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) κατέθεσε την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου η Homo Digitalis, ζητώντας να διερευνηθεί η χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης από το υπουργείο Εσωτερικών για την αξιολόγηση περίπου 40 χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων.
Η Homo Digitalis είναι η πρώτη ελληνική Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρεία (ΑΜΚΕ) με κύριο σκοπό την προώθηση και την υπεράσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην ψηφιακή εποχή. Ιδρύθηκε το 2018 και αποτελεί το μοναδικό πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Οργάνωσης για τα Ψηφιακά Δικαιώματα (EDRi) στην Ελλάδα. «Σύμφωνα με δηλώσεις της υφυπουργού Εσωτερικών Βιβής Χαραλαμπογιάννη», αναφέρει η Homo Digitalis, «το υπουργείο χρησιμοποίησε εργαλείο ΤΝ για τον έλεγχο 39.394 αξιολογήσεων του αξιολογικού έτους 2023, οι οποίες είχαν χαρακτηριστεί ως υψηλής απόδοσης». Η διαδικασία φέρεται να οδήγησε στην απόρριψη μεγάλου αριθμού αξιολογήσεων υπαλλήλων, εγείροντας ερωτήματα για τη νομική βάση της επεξεργασίας, τη διαφάνεια και την ενημέρωση των εργαζομένων, καθώς και για τις εγγυήσεις προστασίας των προσωπικών τους δεδομένων.
Καταγγελία
Η πρώτη παρέμβαση αφορά καταγγελία για λογαριασμό δημόσιας υπαλλήλου, με βάση το άρθρο 80 του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων (ΓΚΠΔ). Εστιάζει, μεταξύ άλλων, στον τρόπο με τον οποίο το υπουργείο απάντησε σε αίτημα πρόσβασης της εργαζομένης στα προσωπικά της δεδομένα.
Παράλληλα, θέτει υπόψη της Αρχής ευρύτερα ζητήματα σχετικά με τη συμμόρφωση του υπουργείου προς τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον ΓΚΠΔ.
Με τη δεύτερη παρέμβαση, η οργάνωση ζητά από την ΑΠΔΠΧ να εξετάσει αυτεπαγγέλτως την όλη υπόθεση αξιολόγησης των 39.394 υπαλλήλων με τη χρήση ΤΝ. Οπως αναφέρει, η διερεύνηση χρειάζεται να γίνει και σε συστημικό επίπεδο, καθώς η επίμαχη πρακτική αφορά μεγάλο αριθμό δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι ενδέχεται να μην έχουν ενημερωθεί επαρκώς για την επεξεργασία των δεδομένων τους μέσω συστημάτων ΤΝ.
Η Homo Digitalis ζητά από την Αρχή να εξετάσει αν τηρήθηκαν οι αρχές της νομιμότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας, καθώς και αν εκπληρώθηκαν οι υποχρεώσεις για τη διενέργεια Εκτίμησης Αντικτύπου σχετικά με την Προστασία Δεδομένων.
Τήρηση υποχρεώσεων
Η νέα πρωτοβουλία έρχεται μετά την καταγγελία που είχαν υποβάλει τον Ιούλιο του 2026 στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας το Ινστιτούτο Ερευνας Ρυθμιστικών Πολιτικών, η Homo Digitalis και η δημόσια υπάλληλος.
Με εκείνη την καταγγελία ζητούσαν να διερευνηθεί η τήρηση των τότε ισχυουσών υποχρεώσεων διαφάνειας για τη χρήση συστημάτων ΤΝ, μεταξύ των οποίων και η αλγοριθμική εκτίμηση αντικτύπου που προέβλεπε ο ν. 4961/2022. Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στη Δημόσια Διοίκηση επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα των εγγυήσεων για τα δικαιώματα των εργαζομένων. Η ΑΠΔΠΧ καλείται να εξετάσει αν, στην προκειμένη περίπτωση, η χρήση του εργαλείου συνοδεύτηκε από επαρκή ενημέρωση, διαφάνεια και μέτρα προστασίας των προσωπικών δεδομένων.