Μπορεί οι κάλπες στη Γερμανία να μοιάζουν μακρινές από την ελληνική καθημερινότητα, όμως οι επιπτώσεις τους απασχολούν την Αθήνα. Το κυβερνητικό κόμμα CDU και ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς βρίσκονται υπό πίεση μετά τα διαδοχικά αρνητικά εκλογικά αποτελέσματα σε σειρά κρατιδίων, αλλά η προβληματική κατάσταση που διαμορφώνεται ξεπερνά τα γερμανικά σύνορα.
Το πρόβλημα είναι ότι η Γερμανία αποτελεί τον μεγαλύτερο τροφοδότη του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού και η κυβέρνηση Μερτς έχει ήδη ταχθεί υπέρ ενός πιο περιορισμένου προϋπολογισμού, απορρίπτοντας παράλληλα την αύξηση των εθνικών εισφορών.
Στο τραπέζι βρίσκεται ο νέος προϋπολογισμός της ΕΕ για το 2028-2034, ύψους 2 τρισ. ευρώ, από τον οποίο θα προκύψουν και τα διαθέσιμα ποσά για την πολιτική συνοχής και την ΚΑΠ. Την Τρίτη η ιρλανδική προεδρία κατέθεσε αναθεωρημένο πλαίσιο με περικοπές, ενώ το Βερολίνο, μαζί με Δανία, Ολλανδία, Αυστρία και Φινλανδία, ζητεί να αφαιρεθούν εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ, όπως είχε ζητήσει ο Μερτς και επί της πρότασης της Κομισιόν.
Το ενδιαφέρον είναι πως όσο αυξάνεται η πολιτική πίεση στον καγκελάριο από το εσωτερικό τόσο «σκληραίνει» τη γραμμή. Η δημοσκόπηση που δείχνει το 55% των Γερμανών να ζητεί την παραίτησή του και το AfD να προηγείται με επτά μονάδες του CDU δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια πολιτικού ελιγμού, σε έναν καγκελάριο που θα πρέπει να εξηγήσει στους ψηφοφόρους του γιατί «το χρήμα του γερμανού φορολογούμενου» πάει σε αγρότες και Περιφέρειες άλλων χωρών. Ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Γκίντερ Κρίχμπαουμ έφτασε να αμφισβητήσει δημοσίως αν ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχει «χάσει την επαφή με την πραγματικότητα», την ίδια στιγμή που η Γερμανία δηλώνει επισήμως ότι η θέση της παραμένει σταθερή.
Αμηχανία στην Αθήνα
Για την Ελλάδα, το ΕΣΠΑ και η ΚΑΠ είναι, όπως καταλαβαίνετε, άμεση προτεραιότητα. Οι αγρότες ειδικά, που ήδη διαμαρτύρονται για το κόστος παραγωγής και τις καθυστερήσεις πληρωμών, έχουν κάθε λόγο να ανησυχούν για τις αποφάσεις των Βρυξελλών. Οι εκτιμήσεις μόνο για την ΚΑΠ είναι ότι μπορεί να χαθούν περί τα 600 εκατ. ευρώ τον χρόνο, ενώ οι απώλειες μπορεί να φτάσουν ακόμη τα 2 δισ. ευρώ από τα 19 δισ. που αντιστοιχούν στην ελληνική ΚΑΠ.
Η Αθήνα, λοιπόν, δεν παρακολουθεί απλώς. Ο Τάσος Χατζηβασιλείου συγκάλεσε ήδη στις Βρυξέλλες συνάντηση των «Φίλων της Συνοχής», της ομάδας των 16 χωρών που δεσμεύτηκε ότι δεν θέλει περαιτέρω περικοπές στις παραδοσιακές πολιτικές της ΕΕ. Ενώ ο Κυριάκος Πιερρακάκης καταθέτει προτάσεις για ενίσχυση του μπάτζετ, όπως π.χ. για νέο ίδιο πόρο από τις δημοπρασίες ραδιοφάσματος (5G και μελλοντικά 6G) ενώ, ειδικά για την Περιφέρεια, ξεκίνησε από τον Ιούλιο τον εθνικό διάλογο για το Σχέδιο Εθνικής και Περιφερειακής Εταιρικής Σχέσης 2028-2034.
Το χρονοδιάγραμμα, πάντως, γίνεται πιεστικό. Ο Κόστα θέλει κατ’ αρχήν συμφωνία μέχρι το τέλος του 2026 και οι επόμενες σύνοδοι κορυφής προγραμματίζονται για τις 15 Οκτωβρίου, τις 13 Νοεμβρίου και τις 17 Δεκεμβρίου. Κι αυτό γιατί το 2027 είναι χρονιά με εκλογές σε Γαλλία, Πολωνία, Ιταλία και Ισπανία, όπου μια ενδεχόμενη άνοδος της Ακροδεξιάς θα αλλάξει τους συσχετισμούς…
Μια διχασμένη Κοινοβουλευτική Ομάδα
Ας ξεκινήσω με μια ευθεία διαπίστωση: Η Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ έχει σπάσει στα δύο. Υπάρχουν οι πιο «σκληροί» που θεωρούν ότι πρέπει όλοι να αλληλοϋποστηρίζονται σε κάθε περίπτωση. Υπάρχουν, όμως, και βουλευτές πολύ πιο επιφυλακτικοί και προβληματισμένοι απέναντι σε συμπεριφορές συναδέλφων τους και κυβερνητικών, αλαζονείες και άλλα φαινόμενα που πλήττουν την εικόνα της ΝΔ. Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι αναφορές της Ντόρας Μπακογιάννη για την αλαζονεία υπουργών και το «να ξεκαβαλικέψουν» δεν ήταν – προφανώς – τυχαίες. Ποτέ δεν μιλάει τυχαία η εν λόγω, ούτε λέει πράγματα που τα «μαζεύει» μετά. Η Μπακογιάννη περιέγραψε μια υπαρκτή δυσαρέσκεια σε στελέχη, οπαδούς και ψηφοφόρους.
Δεν βρίσκουν αλαζόνες
Την ίδια ώρα, την άλλη όχθη της ίδιας κοινοβουλευτικής ομάδας εξέφρασαν ο Μάκης Βορίδης, ο Αδωνις Γεωργιάδης και η Σοφία Βούλτεψη, οι οποίοι απάντησαν, «με σεβασμό» στην Μπακογιάννη ότι αλαζονεία δεν υπάρχει.
Αυτοί θεωρούν ότι, αντιθέτως, πολλοί συνάδελφοί τους όφειλαν να είναι πιο επιθετικοί στην υπεράσπιση της κυβέρνησης σε υποθέσεις όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ, οι υποκλοπές κ.λπ. Ανεξαρτήτως του ποιος έχει δίκιο, όλα δείχνουν ότι η γκρίνια δύσκολα κρύβεται πια. Στην αντεπίθεση πέρασε ακόμη και ο Παύλος Μαρινάκης, παρότι κυβερνητικός εκπρόσωπος. «Προτιμώ να είμαι μαζί με ανθρώπους οι οποίοι στα δύσκολα βγαίνουν μπροστά… παρά με ανθρώπους οι οποίοι μπορεί να προσέχουν τις περιόδους που θα εκτεθούν», είπε και το θυμίζω διότι εξέφρασε κλίμα…
Ο Σαμαράς, ο Βενιζέλος κι ένας γάμος
Κρύος ιδρώτας έλουσε διάφορους (σε «γαλάζιους» αναφέρομαι) μόλις διαδόθηκε η πληροφορία ότι ο Ευάγγελος Βενιζέλος και ο Αντώνης Σαμαράς εθεάθησαν παρέα στο ίδιο τραπέζι. Και όχι, δεν επρόκειτο για πολιτικό ραντεβού, αλλά για γάμο – αν και το ενδιαφέρον, πολιτικά, κάθε άλλο παρά αμελητέο ήταν. Ο λόγος για τον γάμο του γιου γνωστού θεσσαλονικιού βιομήχανου, που έγινε το Σάββατο το βράδυ σε κτήμα με εκκλησάκι στα Μεσόγεια, με κουμπάρο τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Αμυνας Αντώνη Οικονόμου, ένα πρόσωπο που ενώνει τους Βενιζέλο και Σαμαρά, καθώς είναι προσωπικός φίλος του δεύτερου και είχε υπηρετήσει στην ίδια θέση στο Πεντάγωνο και επί συγκυβερνήσεώς τους, απολαμβάνοντας την απόλυτη εμπιστοσύνη τους.
Η περίσταση ήταν κοινωνική μεν, αλλά η συζήτηση στο τραπέζι προφανέστατα επικεντρώθηκε στα πολιτικά, ενώ ο Σαμαράς δέχθηκε από πολύ κόσμο ερωτήσεις και ευχές για το νέο κομματικό εγχείρημα. Τους θέλω ψύχραιμους, πάντως, τους ανήσυχους νεοδημοκράτες, διότι πληροφορούμαι ότι θα υπάρξει και νέα δημόσια συνάντηση των δύο, σε υπό διοργάνωση συνέδριο, στο οποίο έχουν αμφότεροι προσκληθεί. Προειδοποιώ, ώστε, όταν τους ξαναδούν να κάθονται μαζί, να μη βάλουν άλλα με το νου τους…