Μόλις είχε τελειώσει το μαγείρεμα – σήμερα έφτιαξαν κριθαράκι με μπαρμπουνοφάσουλα και άλλα λαχανικά, την ώρα που πολύ ώριμες ντομάτες από προηγούμενη «ανάκτηση» σιγόβραζαν για να γίνουν σάλτσα (για επόμενο μαγείρεμα).
Ο Μιχάλης Λουίζος, μάγειρας και τεχνολόγος τροφίμων, από την ομάδα «Περβολάρηδες Θεσσαλονίκης», καταγράφει τι πήραν, για την ακρίβεια τι ανέκτησαν από τη λαϊκή της γειτονιάς αυτή τη μέρα.
Μετά τη συγκέντρωση των προϊόντων από τις λαϊκές, οι Περβολάρηδες ή τα μεταποιούν (κάνουν σάλτσες, τουρσιά, μαρμελάδες κ.ά.) ή με αυτά παρασκευάζουν γεύματα τα οποία μοιράζουν σε ανθρώπους που τα έχουν ανάγκη
«3 τελάρα κολοκυθάκια, 3 κλούβες ντομάτες, μια κλούβα βλίτα (εξαιρετικής ποιότητας), μια κλούβα πιπεριές, μια κλούβα μπρόκολα, μια μελιτζάνες, τρεις κλούβες νεκταρίνια, μισή κλούβα βανίλιες, μια κλούβα σταφύλια, αρωματικά φυτά (μαϊντανός, άνηθος και μουστάρδα) και μια κλούβα αγγούρια στραβά. Τα αγγούρια, για παράδειγμα, ήταν σαν σαλιγκάρια, κι ενώ ήταν ολόφρεσκα και εξαιρετικής ποιότητας, δεν ήταν ωραίας εμφάνισης. Δεν θα μπορούσαν να πωληθούν, δεν θα τα αγόραζε κάποιος», εξηγεί. Και δεν είναι λίγα όσα πετιούνται άδικα.
Η «ανάκτηση»
Σύμφωνα με τα στοιχεία τους, οι «Περβολάρηδες Θεσσαλονίκης», που εδρεύουν στην Κάτω Τούμπα, πέρυσι ανέκτησαν περίπου 6 τόνους λαχανικά και φρούτα, τα οποία διαφορετικά θα κατέληγαν στα σκουπίδια.
Αυτή ακριβώς είναι και η λογική της «ανάκτησης»: πωλητές ή παραγωγοί της λαϊκής (η διάσωση τροφής στη λαϊκή γίνεται μέσα από το πρόγραμμα «Μπορούμε στη Λαϊκή») ή της κεντρικής λαχαναγοράς ή κάποια σουπερμάρκετ δίνουν στην εθελοντική ομάδα όσα προϊόντα ενώ είναι νόστιμα και φρέσκα δεν θα πωληθούν γιατί δεν θα τα αγοράσουν οι καταναλωτές, είτε επειδή είναι λίγο χτυπημένα είτε λόγω εμφάνισης – ακόμα και στο φαγητό υπάρχει η «δικτατορία» της εικόνας. Επίσης, κάποιοι φούρνοι τους παρέχουν ψωμί της προηγούμενης μέρας. «Καμία μερίδα φαγητού χαμένη», γράφει το πορτοκαλί γιλέκο των εθελοντών που κάνουν ανάκτηση στις λαϊκές.
Μετά τη συγκέντρωση των προϊόντων, οι «Περβολάρηδες» ή τα μεταποιούν (κάνουν σάλτσες, τουρσιά, μαρμελάδες π.χ.) ή με αυτά παρασκευάζουν γεύματα που μοιράζουν σε ανθρώπους που τα έχουν ανάγκη. Κάποιες φορές παρέχουν τρόφιμα και σε άλλες ομάδες που μαγειρεύουν είτε σε ιδρύματα είτε οργανισμούς, είτε συνεργάζονται με σχολεία (συνήθως ΕΠΑΛ) που έχουν τμήματα τεχνολογίας τροφίμων – τους δίνουν προϊόντα για να κάνουν μάθημα τα παιδιά και παίρνουν όσα εκείνα παράγουν στο πλαίσιο του μαθήματος.
Οι δράσεις
Οι τακτικές εβδομαδιαίες τους δράσεις σχετικά με το μοίρασμα του μαγειρεμένου φαγητού είναι δύο. Κάθε Δευτέρα το παρέχουν (μαζί με κάποια φρέσκα) σε οικογένειες που έχουν αδυναμία στο να μαγειρέψουν, είτε λόγω ψυχολογικών προβλημάτων είτε επειδή δεν έχουν ρεύμα, νερό, κουζίνα.
Σε αυτούς τα πηγαίνουν εθελοντές με το αυτοκίνητο ή το μηχανάκι τους. «Στις 6.30 θα έρθει ο τελευταίος μας εθελοντής για να πάει γεύματα σε 6 από τις οικογένειες τις οποίες τροφοδοτούμε με γεύματα», λέει ο κ. Λουίζος. Παράλληλα, κάθε Πέμπτη δίνουν φαγητό σε άτομα που ζουν σε καθεστώς αστεγίας, ανθρώπους που ζουν σε παγκάκια, αυτοκίνητα, φιλοξενούνται σε δομές, σε συγγενείς ή φίλους. Τόσο με τις οικογένειες και τους άστεγους όσο και με τους πωλητές της λαϊκής γνωρίζονται πια καλά, αποκαλεί ο ένας τον άλλον με το μικρό του όνομα.
Να σημειωθεί ότι το έργο «Μαζί στο Τραπέζι» υλοποιείται από τους «Περβολάρηδες Θεσσαλονίκης» στο πλαίσιο του προγράμματος PLATO. Το πρόγραμμα «Protecting democracy, human rights and the rule of law through an open civic space» (PLATO) συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ενωση, μέσω του προγράμματος Citizens, Equality, Rights and Values (CERV), το Ιδρυμα Μποδοσάκη και το Κέντρο Στήριξης ΜΚΟ.
Οι «Περβολάρηδες Θεσσαλονίκης» άρχισαν το 2012, την εποχή της οικονομικής κρίσης. Η δράση τους ξεκίνησε από την ανάγκη κάποιων ανθρώπων που έμειναν άνεργοι και θέλησαν να δραστηριοποιηθούν κάπως για να μπορέσουν να εξοικονομήσουν τα προς το ζην.
Η αρχή έγινε με κάποιους «επιδοτούμενους» ελαιώνες – ελαιώνες δηλαδή που τους έδιναν να καλλιεργήσουν και να πάρουν λάδι και ελιές – και καλλιέργεια σε ένα οικόπεδο. «Σήμερα η δράση μας», επισημαίνει ο κ. Λουίζος «καλύπτει όλο τον κύκλο της τροφής: καλλιέργεια, ανάκτηση, κομποστοποίηση κ.λπ. Διοργανώνουμε και σεμινάρια βιώσιμης αναγεννητικής γεωργίας και βιώσιμης κουζίνας. Παράλληλα, κάνουμε και αντικείμενα από ανακύκλωση (υλικά δηλαδή που έχουν πεταχτεί), αλλά και εργαστήρια ενδυνάμωσης ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων και εκπαιδευτικά σεμινάρια ώστε να μπορέσουν να βρουν δουλειά».