Με μεγάλη προσοχή «σκανάρει» η Αθήνα τη λεγόμενη «Κοινή Αμυντική Συμφωνία της Μέκκας», την τριμερή συμφωνία αμοιβαίας άμυνας μεταξύ Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, την οποία υπέγραψαν χθες οι τρεις ηγέτες των εν λόγω χωρών στην Τζέντα, τον λιμένα της Μέκκας που αποτελεί την ιερότερη πόλη του Ισλάμ. Δύο είναι, σε πρώτο πλάνο, τα στοιχεία που θέτουν σε «συναγερμό» την Αθήνα.
Πρώτον, το γεγονός ότι η συγκεκριμένη τριμερής συμφωνία περιλαμβάνει – κατά το ελληνογαλλικό μοντέλο – και ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, όπερ σημαίνει πως μία επίθεση σε κάποια από τις τρεις χώρες σημαίνει αυτόματα επίθεση και στις τρεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται με δεδομένο ότι το Πακιστάν είναι η μόνη μουσουλμανική χώρα που διαθέτει πυρηνικά όπλα. Και, δεύτερον, το κατά πόσο είχε γίνει πιθανώς «κρούση» και στην Αίγυπτο να συμμετάσχει και τελικώς έμεινε εκτός.
«Αλλάζει η ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή»
Σύμφωνα με το Reuters, πρόκειται κατ’ ουσίαν για το αποτέλεσμα μιας ετήσιας διαπραγμάτευσης μεταξύ των τριών μερών. Προ της συμφωνίας, πηγή στην Αγκυρα «πλάσαρε» το τριμερές «ντιλ» ως μια εξέλιξη που «θα αλλάξει την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή», με την ίδια πηγή να τονίζει πως «εάν εφαρμοστεί με επιτυχία, τότε θα ενισχύσει τη σταθερότητα και την ασφάλεια των ανθρώπων που ζουν σε αυτό το μέρος του κόσμου».
Αλλες πηγές ανέφεραν πως η συμφωνία θα καλύπτει «όλη την αμυντική συνεργασία μεταξύ των τριών χωρών», χωρίς, ωστόσο, να τροποποιεί «καμία άλλη συμμαχική δέσμευση που μπορεί να έχουν οι τρεις χώρες». Θυμίζω εδώ, ότι η Τουρκία είναι χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, η Σαουδική Αραβία είναι σύμμαχος των ΗΠΑ και το Πακιστάν με τη Σ. Αραβία έχουν υπογράψει στρατηγικό σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας τον Σεπτέμβριο του 2025.
Στο πλαίσιο του οποίου, η επίθεση στη μία χώρα εκλαμβάνεται ως επίθεση και στην άλλη. Τα διεθνή δίκτυα επίσης αναφέρουν πως το Ριάντ, σε περίπτωση που εισέλθει στον πόλεμο του Ιράν, θα μπορούσε να ενεργοποιήσει τη νέα αμυντική τριμερή.
«Η συμφωνία αποσκοπεί στην ενίσχυση της συλλογικής αποτροπής έναντι οποιασδήποτε πράξης επιθετικότητας και ορίζει ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον οποιουδήποτε από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων», ανέφεραν οι τρεις ηγέτες σε κοινή τους δήλωση, με τούρκο αξιωματούχο να επισημαίνει πως η ρήτρα συλλογικής άμυνας «έχει καθαρά αμυντικό χαρακτήρα».
Θυμίζω πως η «τριμερής της Μέκκας» έρχεται ενώ έχουν προηγηθεί αλλεπάλληλες καταγγελίες της Αγκυρας για δήθεν «περικύκλωσή» της από τη συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου με Ισραήλ και Γαλλία. Παρότι το επίσημο «αφήγημα» από πλευράς Τουρκίας αναφέρει πως η συμφωνία «έρχεται να αντιμετωπίσει την επιδεινούμενη κρίση στη Μέση Ανατολή μετά την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν».
«Καυτό» φθινόπωρο για το ΥΠΕΞ
Επιστρέφοντας από την καλοκαιρινή ανάπαυλα του Δεκαπενταύγουστου, και πέραν της απαιτητικής προετοιμασίας ενόψει ΔΕΘ, ο Πρωθυπουργός σε συνεργασία με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη έχουν να μεριμνήσουν για ένα εξαιρετικά «καυτό» φθινόπωρο σε ό,τι αφορά τη διπλωματική ατζέντα.
Από πού να ξεκινήσω; Προετοιμασίες για την ετήσια Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, διευρυμένη διάσκεψη για το Κυπριακό, διαβουλεύσεις για το ευρωπαϊκό μπάτζετ (πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο) ενόψει ελληνικής προεδρίας στο Συμβούλιο της ΕΕ, τουρκικό νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», έκδοση NAVTEX για το καλώδιο, περιοδεία στα Δυτικά Βαλκάνια, Στρατηγικός Διάλογος με ΗΠΑ, και «κερασάκι» η προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Οκτώβριο, με πιθανή διαδικασία εκλογής νέου γ.γ. του οργανισμού.
Η Ιαπωνία τιμώμενη χώρα στην 90ή ΔΕΘ
Επιστρέφοντας για λίγο στη ΔΕΘ, να αναφέρω ότι τιμώμενη χώρα φέτος στην επετειακή 90ή ΔΕΘ είναι η Ιαπωνία. Ο σχετικός ιστότοπος (HELEXPO) ενημερώνει πως το ελληνικό και διεθνές κοινό θα έχει φέτος την ευκαιρία να μυηθεί στο ιδιαίτερο ιαπωνικό «σύμπαν» μέσα από τις τρεις θεματικές του «Takumi», τη σοφία, την ενσυναίσθηση και την κινητήρια δύναμη. Στα κριτήρια με βάση τα οποία επελέγη η Ιαπωνία, θεωρώ πως έπαιξε καθοριστικό ρόλο το γεγονός ότι αποτελεί την τέταρτη παγκοσμίως οικονομική δύναμη καθώς και το μέγεθος της διπλωματικής της επιρροής. Οσο για τις λεπτομέρειες της παρουσίας της Ιαπωνίας στη ΔΕΘ, αυτές θεωρώ βέβαιο πως «κλείδωσαν» αθόρυβα κατά την πρόσφατη αποστολή Γεραπετρίτη στο Τόκιο, στην καρδιά του καλοκαιριού, στις 15 Ιουλίου.
«Μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση»
Σας είχα ενημερώσει προ ημερών για την εκδήλωση που διοργάνωσε στα Χανιά το Ινστιτούτο Δημοκρατίας «Κωνσταντίνος Καραμανλής» με θέμα «Το διεθνές περιβάλλον και οι προκλήσεις για την Ελλάδα του 2030», όπου μεταξύ των ομιλητών ήταν η Ντόρα Μπακογιάννη. Αξιοποιώντας την εμπειρία της από τα χρόνια στο υπουργείο Εξωτερικών, η βουλευτής Χανίων έκανε ειδική αναφορά στη συμφωνία με τη γαλλική Meridiam για τον GSI, επισημαίνοντας πως «έχει πολύ μεγάλη σημασία για τη χώρα μας και πολιτικά αλλά και ως μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση ότι η Ελλάδα είναι αποφασισμένη να κάνει ό,τι χρειάζεται για την ενεργειακή της ασφάλεια». Στο πλαίσιο αυτό, η Ντόρα Μπακογιάννη άνοιξε και το ευαίσθητο κεφάλαιο «Κλιματική κρίση» για να υπογραμμίσει πως την ώρα που ο ρόλος της Κρήτης είναι κομβικός γεωστρατηγικά και γεωπολιτικά στον ενεργειακό χάρτη, το νησί χρήζει προστασίας καθώς ήδη βιώνει τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.
Αιφνιδιάζει ΝΔ και ΠΑΣΟΚ ο Αλέξης
Σε μια κίνηση πολιτικού αιφνιδιασμού, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη ανακοίνωσε, χθες, πως ο πρόεδρος Αλέξης Τσίπρας θα επισκεφθεί τη ΔΕΘ την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου, ημέρα κατά την οποία θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου στο Συνεδριακό Κέντρο «Ι. Βελλίδης», μπαίνοντας έτσι «σφήνα» ανάμεσα στην παρουσία του Πρωθυπουργού στη ΔΕΘ (5 και 6 Σεπτεμβρίου), που παραδοσιακά ανοίγει τις ετήσιες εργασίες, και την παρουσία του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Νίκου Ανδρουλάκη που φέτος είναι προγραμματισμένη για τις 12 και 13 Σεπτεμβρίου. Το στοιχείο του αιφνιδιασμού, ωστόσο, έγκειται περισσότερο στο γεγονός ότι ο αρχηγός της ΕΛΑΣ ανακοίνωσε πως σχεδιάζει να παρουσιάσει το οικονομικό του πρόγραμμα σε ειδική εκδήλωση σε ξενοδοχείο της συμπρωτεύουσας στις 2 Σεπτεμβρίου. Με λίγα λόγια, πριν από όλους. Κάτι που μπορεί να του βγει, αλλά μπορεί και όχι. Καθώς, ναι μεν θα αποτελεί σημείο αναφοράς για τους επόμενους, εντούτοις ίσως οι εμφανίσεις Μητσοτάκη και Ανδρουλάκη να τον επισκιάσουν. Ιδωμεν.