Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να ισχυροποιήσουν κι άλλο τη θέση του αμερικανικού δολαρίου ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα εν μέσω προσπαθειών της Κίνας να ενισχύσει περισσότερο την επιρροή του γουάν.
Κάτω από την επιφάνεια σιγοβράζει ένας συνεχώς εντεινόμενος νομισματικός πόλεμος μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας. Οι ανησυχίες για το αυξανόμενο χρέος της Αμερικής και η επιθετική χρήση κυρώσεων για την απομόνωση αντιπάλων από το δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα έχουν εγείρει αμφιβολίες για την ασφάλεια του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος. Αυτοί οι φόβοι έχουν οδηγήσει σε αυξανόμενη ζήτηση για χρυσό και σε αυξανόμενο αριθμό συναλλαγών πετρελαίου με χρήση κρυπτονομισμάτων ή του κινεζικού νομίσματος, του γουάν. Η διάβρωση της κυριαρχίας του δολαρίου θα αποτελούσε πρόβλημα για την οικονομία των ΗΠΑ, αλλά τις τελευταίες εβδομάδες η Αμερική έχει λάβει μέτρα για να ενισχύσει τη χρήση του εθνικού της νομίσματος, δείχνουν στοιχεία των Τάαιμς της Νέας Υόρκης.
Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρίσκονται οι συζητήσεις μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και αρκετών χωρών στον Περσικό Κόλπο και την Ασία σχετικά με την πιθανότητα οι Ηνωμένες Πολιτείες να προσφέρουν τις αποκαλούμενες γραμμές «ανταλλαγής» νομισμάτων (swaps). Οι κινήσεις αυτές, οι οποίες θα μπορούσαν να γίνουν είτε μέσω του Υπουργείου Οικονομικών είτε μέσω της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, ουσιαστικά θα διασφάλιζαν ότι οι σύμμαχοι της Αμερικής έχουν επαρκή αποθέματα δολαρίων, μειώνοντας την ανάγκη να διεξάγουν συναλλαγές με γουάν ή άλλα νομίσματα αποκαλύπτουν οι ίδιες πηγές. Με το σύστημα των swaps οι Ηνωμένες Πολιτείες αγοράζουν το νόμισμα μιας άλλης χώρας, δίνοντας σε αυτή τη χώρα περισσότερα δολάρια τα οποία εκείνη στη συνέχεια χρησιμοποιεί για συναλλαγές σε πετρέλαιο.
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος ταξιδεύει στην Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα πριν συνοδεύσει τον Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα αυτή την εβδομάδα, ηγείται των συνομιλιών για τις ανταλλαγές αυτές νομισμάτων.
Σε ακρόαση της Γερουσίας τον περασμένο μήνα, ο Μπέσεντ αποκάλυψε ότι συζήτησε ανταλλαγή νομισμάτων με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μια χώρα- σύμμαχο πλούσιο σε πετρέλαιο που αντιμετωπίζει οικονομικές επιπτώσεις από τον πόλεμο στο Ιράν. Ο υπουργός Οικονομικών εξήγησε ότι υποστήριζε την ιδέα να διατηρηθεί η τάξη στις αγορές χρηματοδότησης σε δολάρια και να αποτραπεί η πώληση των αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων με άτακτο τρόπο.
Η ισχύς του δολαρίου
Το δολάριο ΗΠΑ είναι το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο νόμισμα στον κόσμο, με ποσοστό διενέργειας του 89% των συναλλαγών συναλλάγματος το 2025. Το ευρώ βρίσκεται στη δεύτερη θέση, με το 29% των συναλλαγών, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS). Επειδή υπάρχουν δύο νομίσματα ανά συναλλαγή συναλλάγματος, τα ποσοστά αθροίζονται σε περισσότερο από 100, αναφέρει η FED του St. Louis.
Ένα ισχυρόαποθεματικό νόμισμα είναι αυτό που χρησιμοποιείται ευρέως στα διεθνή συναλλαγματικά αποθέματα, τα οποία είναι υπόλοιπα ασφαλών, ρευστών περιουσιακών στοιχείων που οι κυβερνήσεις ή και οι κεντρικές τράπεζες διατηρούν για διάφορους λόγους, όπως είναι η διαχείριση ασφαλούς συναλλαγματικής ισοτιμίας και η ασφάλιση για άλλες οικονομικές απρόβλεπτες καταστάσεις όπως πόλεμοι ή φυσικές καταστροφές
Τα ρευστά περιουσιακά στοιχεία είναι αυτά που μπορούν να πωληθούν εύκολα. Τα ασφαλή περιουσιακά στοιχεία είναι εκείνα των οποίων η αξία είναι απίθανο να μειωθεί σημαντικά λόγω αθέτησης υποχρεώσεων εκδότη, πληθωρισμού ή επιβολής ελέγχων κεφαλαίου, οι οποίοι περιορίζουν νομικά τις διεθνείς ροές κεφαλαίων, όπως αγορές, πωλήσεις ή δανεισμό περιουσιακών στοιχείων.
Σε παγκόσμιο επίπεδο οι πέντε μεγαλύτεροι κάτοχοι συναλλαγματικών αποθεμάτων το 2024 ήταν η Κίνα, η Ιαπωνία, η Ελβετία, η Ινδία και η Ρωσία. Το 2024 η Κίνα από μόνη της κατείχε το 26% όλων των συναλλαγματικών αποθεμάτων σε όλο τον κόσμο, ενώ η Ιαπωνία ακολουθούσε με 9%, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.