Πολιτική κρίση φαίνεται να διαμορφώνεται στο Εργατικό Κόμμα της Βρετανίας, καθώς υπουργοί πιστοί στον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ τον προειδοποίησαν ότι κινδυνεύει να εξαναγκαστεί σε αποχώρηση αν δεν ανακοινώσει χρονοδιάγραμμα για την αποχώρησή του έως το τέλος του Σαββατοκύριακου.
Ο Άντι Μπέρνχαμ, που πέτυχε ευρεία νίκη στη συμπληρωματική εκλογή της περιφέρειας Μέικερφιλντ, αναμένεται να μεταβεί στο Λονδίνο τη Δευτέρα για συναντήσεις με βουλευτές, καθώς αυξάνονται οι προσδοκίες ότι θα αναλάβει την πρωθυπουργία μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Ένας υπουργός, που μέχρι τώρα δεν είχε ζητήσει την αποχώρηση του Στάρμερ, δήλωσε πως η αποχώρησή του είναι πλέον «αναπόφευκτη».
Σύμφωνα με βουλευτές, περίπου 200 μέλη του Εργατικού Κόμματος είναι έτοιμα να υπογράψουν την υποψηφιότητα του Μπέρνχαμ για την ηγεσία, αν χρειαστεί. Ωστόσο, οι υποστηρικτές του ελπίζουν να υπάρξει «στέψη» χωρίς εσωκομματική αναμέτρηση.
Ο Στάρμερ επικοινώνησε με μέλη του υπουργικού συμβουλίου το απόγευμα της Παρασκευής, δηλώνοντας αποφασισμένος να παραμείνει στη θέση του. Πηγές αναφέρουν ότι η υπουργός Μεταφορών Χάιντι Αλεξάντερ εξέφρασε ανησυχίες κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης.
Πιέσεις για ομαλή μετάβαση
Τουλάχιστον δύο υπουργοί, οι Εντ Μίλιμπαντ και Σαμπάνα Μαχμούντ, έχουν ήδη ζητήσει από τον Στάρμερ να παρουσιάσει σαφές χρονοδιάγραμμα αποχώρησης. Άλλοι υπουργοί εκτιμούν ότι μια ηγετική μάχη θα ήταν επιζήμια για το κόμμα. «Όλοι θεωρούν ότι το τέλος πλησιάζει και επιθυμούν μια αξιοπρεπή, συντεταγμένη έξοδο», ανέφερε κυβερνητική πηγή.
Παράλληλα, ορισμένοι υπουργοί δηλώνουν πίστη στον πρωθυπουργό, αναγνωρίζοντας όμως ότι η κατάσταση καθιστά δύσκολη τη συνέχιση της θητείας του. «Κάποια στιγμή πρέπει να αποφασίσουμε τι είναι πιο σημαντικό, η πίστη ή η εφαρμογή της πολιτικής μας ατζέντας», ανέφερε ένας από αυτούς.
Οι βετεράνοι του κόμματος Ντέιβιντ Μπλάνκετ και Χάριετ Χάρμαν έχουν επίσης ζητήσει να υπάρξει σαφές χρονοδιάγραμμα για την ανάδειξη νέας ηγεσίας. Ανώτερες πηγές των Εργατικών εκτιμούν ότι, αν ο Στάρμερ δεν παραιτηθεί ή δεν ανακοινώσει πρόθεση ομαλής μετάβασης μέχρι το Σαββατοκύριακο, θα υπάρξει παρέμβαση στην επόμενη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου την Τρίτη.
Εσωκομματικές ισορροπίες και στρατηγικές
Πηγή του κόμματος τόνισε ότι ο πρωθυπουργός δεν μπορεί να επαναλάβει την τακτική της σιωπής απέναντι στο υπουργικό του συμβούλιο, προειδοποιώντας για κίνδυνο μαζικών παραιτήσεων. Ωστόσο, στενοί συνεργάτες του Στάρμερ θεωρούν ότι εκείνος διατηρεί τον έλεγχο της κατάστασης, καθώς ο Μπέρνχαμ αποφεύγει να προκαλέσει ανοιχτή αναμέτρηση.
«Μετά τις τοπικές εκλογές, ο Κιρ κρατούσε όλα τα χαρτιά», ανέφερε ένας υποστηρικτής του. «Ο Μπέρνχαμ δεν θέλει πραγματική αναμέτρηση, αλλά να επιβάλει τους όρους του – όμως αυτό εξαρτάται αποκλειστικά από τον Κιρ».
Κυκλοφορεί μάλιστα εσωτερικό υπόμνημα μεταξύ των βουλευτών που στηρίζουν τον Στάρμερ, το οποίο περιλαμβάνει επιχειρήματα για μια πιθανή ηγετική μάχη. Το έγγραφο αναφέρει ότι ο Μπέρνχαμ «δεν έχει δεχθεί ουσιαστικό έλεγχο» και ότι μια ανοιχτή αναμέτρηση θα μπορούσε να μειώσει τη δημοτικότητά του.
Αντιπαραθέσεις και προετοιμασίες
Σε δημόσιες δηλώσεις του, ο Στάρμερ ξεκαθάρισε ότι, αν υπάρξει αναμέτρηση, θα συμμετάσχει, προειδοποιώντας όμως πως κάτι τέτοιο θα «βυθίσει το κόμμα στο χάος». Παράλληλα, κάλεσε τα μέλη του να «ενωθούν» ενόψει της επαναληπτικής εκλογής για τη δημαρχία του Γκρέιτερ Μάντσεστερ.
Η Λουίζ Χέιγκ, πρώην υπουργός Μεταφορών και βασικό στέλεχος της καμπάνιας του Μπέρνχαμ, ζήτησε από τον Στάρμερ να αποφύγει μια «σκληρή και δυσάρεστη» μάχη και να ανακοινώσει το σχέδιο αποχώρησής του. Βουλευτές κοντά στον Μπέρνχαμ εκτιμούν ότι η αποχώρηση του πρωθυπουργού είναι αναπόφευκτη.
Παράλληλα, ο πρώην υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ, που έχει εκφράσει πρόθεση να διεκδικήσει την ηγεσία, βρίσκεται σε επαφές με τον Μπέρνχαμ, ενώ υποστηρικτές τους εξετάζουν ενδεχόμενη συνεργασία. Ο Στρίτινγκ έχει δηλώσει ότι μια «συντροφική» αναμέτρηση μπορεί να γίνει μόνο αν ο Στάρμερ δεν κατέβει υποψήφιος.
Το επόμενο βήμα
Πολλοί θεωρούν δεδομένο ότι ο Μπέρνχαμ θα αναλάβει την πρωθυπουργία, ενώ η Άντζελα Ρέινερ δεν σκοπεύει να συμμετάσχει σε καμία διαδικασία όπου θα είναι υποψήφιος. Η ομάδα του Στάρμερ, πάντως, υποστηρίζει πως διαθέτει ακόμη επαρκή κοινοβουλευτική στήριξη για να αντιμετωπίσει μια πρόκληση.
Σύμφωνα με συνεργάτες του, η καμπάνια του Στάρμερ προετοιμάζεται ήδη, έχει εξασφαλίσει χώρους γραφείων και συγκεντρώσει πάνω από 100.000 λίρες σε δωρεές. «Θα δώσει τη μάχη και θα την κερδίσει», δήλωσε κυβερνητικός αξιωματούχος.
Στην ομιλία του μετά τη νίκη του, ο Μπέρνχαμ τόνισε ότι το αποτέλεσμα «θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο καμπής», προσθέτοντας πως οι πολίτες «ψήφισαν για αλλαγή και για περισσότερη δύναμη στον βορρά και σε όσους έχουν ξεχαστεί από το Γουέστμινστερ».