Τα δεκάδες περιστατικά σαλμονέλωσης στη Λαμία δημιουργούν εύλογα ερωτήματα, όπως πώς μολύνεται κανείς από το συγκεκριμένο βακτήριο όταν καταναλώνει ψημένο κρέας; Γιατί ορισμένοι νοσούν πιο βαριά από άλλους, ανεξαρτήτως ηλικίας; Και εν τέλει, τι μπορούμε να κάνουμε για να προστατευτούμε;
Οι επιστήμονες της παγκοσμίου φήμης Mayo Clinic σημειώνουν ότι οι συχνότερες αιτίες λοίμωξης είναι τα μολυσμένα τρόφιμα και νερό. Στα τρόφιμα που μολύνονται πιο συχνά περιλαμβάνονται το ωμό κρέας, τα πουλερικά και θαλασσινά, τα ωμά ή μη επαρκώς μαγειρεμένα αβγά (π.χ. για την παρασκευή σπιτικής μαγιονέζας), μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα ακόμη και φρούτα και λαχανικά.
Μάλιστα, δίνουν το εξής χαρακτηριστικά παραδείγματα: «Ορισμένα φρέσκα προϊόντα, ενδέχεται να ποτίζονται στο χωράφι ή να πλένονται κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας με νερό μολυσμένο με σαλμονέλα. Η μόλυνση μπορεί επίσης να συμβεί στην κουζίνα, όταν οι χυμοί από ωμό κρέας και πουλερικά έρχονται σε επαφή με αμαγείρευτα τρόφιμα, όπως οι σαλάτες».
Στην ίδια λίστα, όμως, περιλαμβάνονται και τρόφιμα που παρασκευάζονται από άτομα που δεν πλένουν καλά τα χέρια τους μετά τη χρήση της τουαλέτας ή την αλλαγή πάνας ή μετά τον χειρισμό μολυσμένων τροφίμων. Αντίστοιχα, κάποιος μπορεί να εκδηλώσει σαλμονέλωση εάν αγγίζει μολυσμένη επιφάνεια και στη συνέχεια βάλει τα χέρια του στο στόμα ή εάν έρθει σε επαφή με μολυσμένα κατοικίδια όπως και τροφές ζώων.
Μια ακόμη σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι παρότι το βακτήριο καταστρέφεται σε θερμοκρασίες άνω των 74° C, μπορεί να επιβιώσει εάν για παράδειγμα το κέντρο του κοτόπουλου είναι ωμό ή εάν έπειτα έρθει σε επαφή με μολυσμένες επιφάνειες.
Τι προκαλεί. Η περίοδος επώασης όπως αναφέρουν οι ειδικοί της Mayo Clinic είναι από 6 ώρες έως και 6 ημέρες. Μάλιστα συχνά τα άτομα που έχουν προσβληθεί από σαλμονέλα πιστεύουν ότι έχουν γαστρεντερίτιδα.
Αναλυτικότερα τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Διάρροια.
- Κράμπες και πόνο στο στομάχι (κοιλιακές).
- Πυρετό.
- Ναυτία.
- Εμετος.
- Ρίγη.
- Πονοκέφαλο.
- Αίμα στα κόπρανα.
Οσο, δε, για τις ενοχλήσεις που προκαλεί η λοίμωξη, αυτές διαρκούν γενικά από λίγες ημέρες έως μία εβδομάδα. «Η διάρροια, όμως, μπορεί να διαρκέσει έως και 10 ημέρες, αλλά μπορεί να χρειαστούν αρκετοί μήνες μέχρι να επανέλθει το εντερικό σύστημα στις φυσιολογικές συνήθειές του».
Ποιοι κινδυνεύουν. Εν τω μεταξύ, οι ίδιοι υπογραμμίζουν ότι ο ανθρώπινος οργανισμός διαθέτει πολλές φυσικές άμυνες κατά της λοίμωξης από σαλμονέλα. «Για παράδειγμα, το γαστρικό οξύ μπορεί να εξοντώσει πολλούς τύπους βακτηρίων σαλμονέλας. Ωστόσο, ορισμένα ιατρικά προβλήματα ή φάρμακα μπορούν να παρακάμψουν αυτές τις φυσικές άμυνες».
Ποια είναι αυτά; Μια κατηγορία είναι τα αντιόξινα, καθώς η μείωση της οξύτητας του στομάχου επιτρέπει σε περισσότερα βακτήρια σαλμονέλας να επιβιώσουν. Επίσης, η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου βλάπτει τον εντερικό βλεννογόνο, γεγονός που διευκολύνει την εγκατάσταση των βακτηρίων.
Η πρόσφατη χρήση αντιβιοτικών αποτελεί έναν ακόμη επιβαρυντικό παράγοντα, γεγονός που οφείλεται στη μείωση του αριθμού των «καλών» βακτηρίων, επηρεάζοντας αρνητικά τις επιδόσεις του οργανισμού στην καταπολέμηση της λοίμωξης.
«Ορισμένα ιατρικά προβλήματα ή φάρμακα φαίνεται να αυξάνουν τον κίνδυνο μόλυνσης από σαλμονέλα, καθώς αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Αυτό παρεμποδίζει την ικανότητα του οργανισμού σας να καταπολεμήσει τις λοιμώξεις και τις ασθένειες», συνεχίζουν οι επιστήμονες. Οι ασθενείς που έχουν διαγνωστεί με το ιό HIV, δρεπανοκυτταρική αναιμία όπως και οι ανοσοκατασταλμένοι (π.χ. ασθενείς έπειτα από μεταμόσχευση) αποτελούν ενδεικτικές περιπτώσεις. Οσο, δε, για τα μέτρα πρόληψης και προστασίας οι βασικές συστάσεις είναι η ασφαλής προετοιμασία των τροφίμων, το καλό και συχνό πλύσιμο των χεριών όπως και η αποφυγή της κατανάλωσης ωμού ή μη επαρκώς ψημένου κρέατος, αβγών και μη παστεριωμένων γαλακτοκομικών προϊόντων.