Μέσα σε δύο ημέρες, ένας ακόμη επίγειος παράδεισος μετατράπηκε σε ένα απέραντο μαύρο τοπίο. Το δάσος στο Πόρτο Γερμενό, ένα από τα τελευταία ώριμα και συμπαγή δάση χαλεπίου πεύκης μεγάλης έκτασης της Δυτικής Αττικής, έχει παραδοθεί στις φλόγες, και η καταστροφή είναι ανυπολόγιστη, ενώ η μεγάλη φωτιά μαίνεται και κατακαίει τα πάντα στο πέρασμά της, όπως δεκάδες σπίτια, οχήματα και ζώα.
Το Πόρτο Γερμενό είχε βρεθεί ξανά αντιμέτωπο με την πύρινη κόλαση το 2009, οπότε και η φωτιά είχε κατέβει πάλι από το βουνό. Αυτή τη φορά, καίγονται διαφορετικά σημεία.
«Η πυρκαγιά συνεχίζει για να πάρει όλη την πλαγιά και δεν ξέρω πού θα σταματήσει. Όσο είναι υψηλό πευκοδάσος και φυσάει, ενώ δεν μπορούν να επιχειρήσουν τα εναέρια μέσα, η αδυναμία κατάσβεσης, είναι προφανής» αναφέρει στα «ΝΕΑ» ο κ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος, πρώην διευθυντής ερευνών στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Οικοσυστημάτων, και Δρ. Δασολόγος, ειδικός στις δασικές πυρκαγιές.
«Οι άνθρωποι έχουμε μειώσει τον κύκλο της ζωής του πευκοδάσους»
Όπως εξηγεί, όλα τα πευκοδάση έχουν ξανακαεί δεκάδες φορές στο παρελθόν, μέσα στους αιώνες. Στο Πόρτο Γερμενό, το δάσος είχε φτάσει σε ηλικία 15-16 ετών, είχαν αναπτυχθεί μεγάλα δέντρα και ήταν ώριμο.
«Υπήρχαν και περιοχές που ήταν υπό αναδάσωση. Δυστυχώς όμως, όλο αυτό καταστρέφεται. Το πευκοδάσος χρειάζεται περίπου 13-14 χρόνια μετά την προηγούμενη πυρκαγιά για να αποκτήσει αρκετούς κώνους στα δέντρα, ώστε να εξασφαλίζεται η αναγέννησή του μετά από την φωτιά. Ο κύκλος του πόσο γρήγορα καίγεται, αναμένεται να είναι στα 50-80 χρόνια, δηλαδή γίνεται ώριμο για να καεί, υπό την έννοια ότι συσσωρεύει καύσιμη ύλη» επισημαίνει, και προσθέτει πως:
«Με τις δικές μας ενέργειες, οι άνθρωποι, έχουμε αυξήσει την συχνότητα των πυρκαγιών, και έχουμε μειώσει την διάρκεια του κύκλου της ζωής του πευκοδάσους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλές φορές να καίγονται πριν προλάβουν να βγάλουν σπόρο».
Σύμφωνα με τον κ. Ξανθόπουλο, εάν δεν κοπάσουν οι άνεμοι στην περιοχή, θα συνεχίσει να καίγεται το πευκοδάσος. «Γιατί, η βασική λογική αντιμετώπισης των πυρκαγιών στη χώρα μας, είναι η κατάσβεση από τα εναέρια μέσα, που δεν υπήρχε στο παρελθόν. Όταν όμως αυτά δεν μπορούν να επιχειρήσουν, έχουμε αυτά τα αποτελέσματα. Πλέον, δεν υπάρχει η δασική υπηρεσία που λειτουργούσε παλιά, δεν υπάρχουν δασοφύλακες. Δεν υπάρχει πραγματική πρόληψη σε βάθος από ανθρώπους που γνωρίζουν τα δάση και ξέρουν μέχρι και την τελευταία πέτρα. Η δουλειά γίνεται από το γραφείο και όχι στο πεδίο. Έχουμε δώσει μεγάλη έμφαση στην καταστολή, και δεν δουλεύουμε στις αιτίες και στην πρόληψη των πυρκαγιών».
«Τεράστια καταστροφή»
Από την πλευρά του, ο κ. Ιωάννης Γήτας, διευθυντής του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης του ΑΠΩ, καθηγητής του Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, επισημαίνει στα «ΝΕΑ» πως στην περιοχή Βίλια, σχεδόν κάθε χρόνο καταγράφονται δασικές πυρκαγιές, ενώ στο Πόρτο Γερμενό, τα δάση είναι υψηλά, κάτι το οποίο σημαίνει πως δεν έχουν καεί πρόσφατα.
«Σε περίπτωση που δεν υπάρξει άλλη καταστροφή, τα δάση αυτά θα ξαναγίνουν δάση τα επόμενα 15 χρόνια. Για ώριμο δάσος, μιλάμε μετά από 20 έτη. Αρχικά θα είναι χόρτα, μετά θάμνοι με χόρτα, στην πενταετία-εφτιαετία θα αρχίσουν να ξεχωρίζουν τα πευκάκια, και στην συνέχεια θα μπορούμε να μιλάμε για ένα ενιαίο δάσος».
«Δεν μπορώ να το πιστέψω»
Ο αντιδήμαρχος Μάνδρας – Ειδυλλίας Δημήτρης Παγώνης κάνει λόγο για μία τεράστια, λυπηρή, ανυπολόγιστη οικολογική καταστροφή. «Το Πόρτο Γερμενό δεν είναι αυτό που ξέραμε» αναφέρει χαρακτηριστικά στα «ΝΕΑ».
Σύμφωνα με τον κ. Παγώνη, η φωτιά ανέβηκε από το Πόρτο Γερμενό, με κατεύθυνση προς τα Βίλια, ωστόσο η φορά του ανέμου άλλαξε και κατευθύνεται προς Ψάθα. «Οι άνεμοι είναι πάρα πολύ δυνατοί, ωστόσο καταφέρνουν και πετάνε κάποια εναέρια. Είναι ακόμα πάρα πολύ μεγάλο το μέτωπο και δεν μπορούμε να διασφαλίσουμε πώς θα κινηθεί. Και στο Πόρτο Γερμενό, μέσα σε 5 λεπτά άλλαξε η κατεύθυνση και καταστράφηκε όλο».
Η πυρκαγιά αυτή τη στιγμή, συνεχίζεται να κατακαίει το πευκοδάσος. «Πολλές φορές είχαμε πυρκαγιές και στο παρελθόν, αλλά αυτό το πράγμα, να περάσει όλο τον οικισμό, να κάψει σπίτια και να φτάσει απέναντι, ακόμη δεν μπορώ να πιστέψω ότι συνέβη. Υπάρχουν αρκετές οι ζημιές σε κατοικίες, χωρίς να μπορώ να πω με σίγουρα πόσες έχουν καταστραφεί ολοσχερώς. Μπορεί να είναι γύρω στις 100, αλλά σίγουρα πρέπει να γίνει αυτοψία για να ξεκαθαριστεί η κατάσταση».