Η σημαντικότερη αλλαγή στις προβλέψεις του νέου προϋπολογισμού αφορά τον πληθωρισμό, καθώς το οικονομικό επιτελείο αναθεωρεί προς τα πάνω τις εκτιμήσεις του τόσο για το 2026 όσο και για το 2027.
Ειδικότερα, ο πληθωρισμός για το 2026 εκτιμάται πλέον στο 4%, έναντι 3,8% που προέβλεπε το προσχέδιο του προϋπολογισμού. Για το 2027, η πρόβλεψη αυξάνεται στο 2,8%, από 2,6% προηγουμένως.
Η αναθεώρηση αποτυπώνει τις πιέσεις που προκαλεί η άνοδος των ενεργειακών τιμών, η οποία μεταφέρεται σταδιακά στην παραγωγή, στις μεταφορές και στο κόστος των αγαθών και των υπηρεσιών. Το αποτέλεσμα είναι η διατήρηση της ακρίβειας, η οποία συνεχίζει να περιορίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Μάλιστα, οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι ακόμη υψηλότερες, καθώς τοποθετούν τον πληθωρισμό στην Ελλάδα στο 4,1% για το 2026 και στο 3,2% για το 2027.
Η πορεία της ανάπτυξης
Όσον αφορά στην ανάπτυξη, το οικονομικό επιτελείο τοποθετεί στο 2,3% τον πήχη για τον ρυθμό μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας την επόμενη χρονιά από 2% φέτος, παρά τις αβεβαιότητες και τους κινδύνους που δημιουργούν το ρευστό διεθνές οικονομικό σκηνικό και οι αναταράξεις στις αγορές ενέργειας.
Εφόσον επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη, η Ελλάδα θα καταγράψει για έβδομη συνεχόμενη χρονιά ρυθμό ανάπτυξης υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ο οποίος εκτιμάται στο 1,2% για το 2027.
«Ατμομηχανή» της ανάπτυξης εξακολουθούν να αποτελούν οι επενδύσεις, οι οποίες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 7,9% το 2027 από 7,7% φέτος και μόλις 1,7% στην Ευρωζώνη.
Ωστόσο, παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο παραμένει σημαντική.
Οι επενδύσεις που αντιστοιχούσαν στο 11% του ΑΕΠ το 2019, έχουν πλέον προσεγγίσει το 18%, αλλά εξακολουθούν να υπολείπονται του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος διαμορφώνεται στο 21%.
Η ενίσχυση της επενδυτικής δραστηριότητας αποτελεί βασικό στοιχείο της προσπάθειας για αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, με τις εξαγωγές να έχουν διπλασιαστεί σε σχέση με την περίοδο πριν από τη δημοσιονομική κρίση.
Σύμφωνα με τον νέο προϋπολογισμό οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών προβλέπεται να αυξηθούν κατά 3,1% το 2027 και οι εισαγωγές κατά 4,%. Στην ίδια κατεύθυνση, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αυξάνεται από 9,8 δισ. ευρώ το 2026 σε 11 δισ. ευρώ το 2027, προκειμένου να διατηρηθεί η επενδυτική δυναμική και να περιοριστεί το κενό που σταδιακά αφήνει η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.
Ιστορικό πλεόνασμα
Στο δημοσιονομικό πεδίο, ο προϋπολογισμός προβλέπει νέο υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα, το οποίο εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 4%-4,1% του ΑΕΠ το 2026, έναντι 3,6% που προέβλεπε το προσχέδιο.
Η επίδοση αυτή θα επιβεβαιωθεί τον Απρίλιο από τη Eurostat, ενώ για το 2027 ο στόχος τοποθετείται στο 3,3% του ΑΕΠ ή στα 9,1 δισ. ευρώ. Παράλληλα, το ονομαστικό ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί στα 274,592 δισ. ευρώ το 2027, από 262,012 δισ. ευρώ το 2026.
Ταχύς ο ρυθμός υποχώρησης του χρέους
Σημαντική αποκλιμάκωση προβλέπεται και για το δημόσιο χρέος. Από το ιστορικά υψηλό 209,4% του ΑΕΠ το 2020, αναμένεται να υποχωρήσει στο 136,7% του ΑΕΠ το 2026, που αντιστοιχεί σε 358,1 δισ. ευρώ, και στο 128,8% το 2027 ή σε 353,69 δισ. ευρώ.
Παράλληλα θα συνεχιστεί η πολιτική των πρόωρων αποπληρωμών χρέους και συγκεκριμένα των δανείων από το πρώτο μνημόνιο με χρήση μέρους των ταμειακών διαθεσίμων τα οποία κινούνται σε υψηλά επίπεδα.
Στόχος είναι η προεξόφληση να γίνει μία δεκαετία νωρίτερα από την τελική ημερομηνία λήξης τους, ήτοι το αργότερο έως το 2031, ούτως ώστε το χρέος της γενικής κυβέρνησης να μειωθεί τόσο ως απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Σημειώνεται ότι για το 2026 το πρόγραμμα πρόωρων αποπληρωμών αναμένεται να ανέλθει σε 12,8 δισ. ευρώ.
Ενισχύσεις εισοδήματος
Το τελικό κείμενο του προϋπολογισμού ενσωματώνει το «πακέτο» φοροελαφρύνσεων και εισοδηματικών ενισχύσεων ύψους 1,9 δισ. ευρώ που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ, με την πλειονότητα αυτών να εφαρμόζεται από το νέο έτος.
Προηγουμένως, έως το τέλος Νοεμβρίου, θα καταβληθεί η ενίσχυση των 400 ευρώ σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών, ανεξαρτήτως εισοδηματικού ορίου, και θα πραγματοποιηθεί η επιστροφή ενοικίου σε περισσότερα από 1 εκατ. νοικοκυριά.