«Ιστορική» χαρακτήρισε τη χθεσινή ημέρα για την Ευρώπη η γαλλίδα ευρωβουλευτής (Renew) και πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων (ECON) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ορόρ Λαλούκ, με αφορμή την ψήφιση από την επιτροπή (43 ψήφοι υπέρ, 14 κατά) του σχεδίου για την υιοθέτηση του ψηφιακού ευρώ. Το σχέδιο θέτει το χρονοδιάγραμμα και τις βασικές προτεραιότητες του ψηφιακού ευρώ, με την κυκλοφορία του να προγραμματίζεται να ξεκινήσει πιλοτικά στο δεύτερο μισό του 2027, πριν από την πλήρη έκδοσή του από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) το 2029.
Με το «πράσινο φως» από την ECON, ανοίγει ο δρόμος για τη διαπραγμάτευση και ψήφιση του τελικού κειμένου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέχρι το τέλος του έτους, πριν καταλήξουν στην τελική του μορφή οι επικεφαλής των κυβερνήσεων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Το σχέδιο για την υιοθέτηση του ψηφιακού ευρώ θα πάρει τη μορφή κανονισμού (regulation) στην ΕΕ, που σημαίνει ότι θα είναι άμεσα εφαρμοστέο στο σύνολο της ευρωζώνης και δεν θα χρειάζεται να ψηφιστεί στα εθνικά κοινοβούλια.
Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελέσει μια εναλλακτική μορφή μετρητών σε ψηφιακή μορφή (wallet), σε μια προσπάθεια της ΕΚΤ να αποσυνδέσει τις πληρωμές εντός ευρωζώνης από τα αμερικανικά συστήματα επεξεργασίας πληρωμών της Visa και της Mastercard, χτίζοντας έτσι τη λεγόμενη στρατηγική της αυτονομία. Το ψηφιακό ευρώ θα μπορεί να χρησιμοποιείται τόσο online όσο και offline, δηλαδή με ή χωρίς ενεργή σύνδεση στο Διαδίκτυο.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, το ψηφιακό ευρώ δεν έχει στόχο να αντικαταστήσει τα μετρητά, αλλά να λειτουργήσει συμπληρωματικά σε αυτά και να αποτελέσει έναν ασφαλή τρόπο πληρωμών χωρίς μεσάζοντες. Μάλιστα, μαζί με την πρόταση για το ψηφιακό ευρώ, η επιτροπή ψήφισε υπέρ της συνέχισης της αποδοχής των μετρητών ως μέσου πληρωμών, με στόχο να καμφθούν οι ανησυχίες για μια ενδεχόμενη κατάργηση των μετρητών μέσω του ψηφιακού ευρώ.
Εξάλλου, σημειώνεται ότι το ψηφιακό ευρώ θα χρησιμοποιεί την τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού (Distributed Ledger Technology, DLT), δηλαδή ένα σύστημα σαν το blockchain στο οποίο «τρέχουν» οι συναλλαγές κρυπτονομισμάτων και εγγυάται την ανωνυμοποίησή τους.
Το ψηφιακό ευρώ αποτελεί το μεγαλύτερο έργο της θητείας της Κριστίν Λαγκάρντ στην προεδρία της ΕΚΤ. Ωστόσο, η εφαρμογή του σχεδίου έχει προκαλέσει αντιδράσεις από τις εμπορικές τράπεζες, οι οποίες ανησυχούν για το ενδεχόμενο φυγής καταθέσεων για τη μετατροπή τους σε ψηφιακό ευρώ. Σύμφωνα με προσομοίωση της ΕΚΤ, σε συνθήκες τραπεζικής κρίσης εμπιστοσύνης (bank run), θα μπορούσαν να φύγουν από τις τράπεζες έως και 700 δισ. ευρώ καταθέσεων. Για τον λόγο αυτό αναμένεται να τεθεί πλαφόν κοντά στα 3.000 ευρώ στο ψηφιακό χρήμα που θα χωράει το «πορτοφόλι» κάθε πολίτη.
Η Λαγκάρντ δήλωσε τη Δευτέρα ότι η θετική ψήφος από την ECON θα συνιστούσε ένα ορόσημο για την ιστορία του ψηφιακού ευρώ. Στην επιτροπή συμμετείχαν και τρεις έλληνες ευρωβουλευτές: Γιώργος Αυτιάς (ΝΔ, ΕΛΚ), Νίκος Παπανδρέου (ΠΑΣΟΚ, Σοσιαλιστές και Δημοκράτες) και Λευτέρης Νικολάου – Αλαβάνος (ΚΚΕ, Μη Εγγεγραμμένοι). Ο Νίκος Παπανδρέου, που είχε ρόλο εισηγητή για τους Σοσιαλιστές, δήλωσε ότι το ψηφιακό ευρώ θα βάλει την Ελλάδα «σε ένα από τα ισχυρότερα και πλέον φερέγγυα συστήματα, αφού θα λειτουργεί με την εγγύηση της ΕΚΤ» και τόνισε ότι «οι έμποροι θα πάρουν μια σημαντική ανάσα με τη χρήση του ψηφιακού ευρώ καθώς μειώνονται σημαντικά τα λειτουργικά κόστη τους».