18 Σεπτεμβρίου 2013. Κερατσίνι. Μια νύχτα που ξεκίνησε σαν μια συνηθισμένη έξοδος και τελείωσε με μια δολοφονία που συγκλόνισε την Ελλάδα. Ο Παύλος Φύσσας, ο Killah P, 34χρονος μουσικός και εργάτης μετάλλου, πέφτει νεκρός από το μαχαίρι του Γιώργου Ρουπακιά. 13 χρόνια μετά, η μνήμη του παραμένει δεμένη με μια γυναίκα – αντιφασιστικό σύμβολο: τη μητέρα του, Μάγδα Φύσσα.
Το βράδυ της 17ης Σεπτεμβρίου 2013 βρισκόταν με την παρέα του σε καφετέρια στο Κερατσίνι. Ένας διαπληκτισμός ήταν αρκετός για να κινητοποιηθεί μια ομάδα μελών της Χρυσής Αυγής. Μέσα σε λίγη ώρα, η περιοχή μετατράπηκε σε σκηνικό οργανωμένης επίθεσης.
Τα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης έφτασαν στο σημείο και περικύκλωσαν τον Φύσσα και την παρέα του. Λίγο αργότερα εμφανίστηκε ο Γιώργος Ρουπακιάς.
Ο Φύσσας δέχθηκε θανατηφόρα χτυπήματα με μαχαίρι στο στήθος. Κατάφερε να υποδείξει στους αστυνομικούς τον άνθρωπο που τον είχε μαχαιρώσει. Λίγο αργότερα μεταφέρθηκε στο Γενικό Κρατικό Νίκαιας, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του. Ήταν μόλις 34 ετών.
Η δολοφονία του δεν έμεινε ένα μεμονωμένο έγκλημα στη συνείδηση της ελληνικής κοινωνίας. Αποτέλεσε σημείο καμπής για την αποκάλυψη της δράσης και της δομής της Χρυσής Αυγής. Η δικαστική διαδικασία που ακολούθησε κατέληξε, το 2020, στην καταδίκη της Χρυσής Αυγής ως εγκληματικής οργάνωσης, με τον Ρουπακιά να καταδικάζεται για τη δολοφονία του Φύσσα.
Η μάνα – σύμβολο του αντιφασιστικού αγώνα
Και ύστερα υπήρξε η Μάγδα.
Η γυναίκα που στις 18 Σεπτεμβρίου 2013 έμαθε ότι ο γιος της δεν θα επέστρεφε ποτέ στο σπίτι έγινε, μέσα στα χρόνια που ακολούθησαν, μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές του αγώνα για τη δικαιοσύνη στην υπόθεση της Χρυσής Αυγής.
Στην κατάθεσή της στη δίκη, περιέγραψε τη στιγμή που πληροφορήθηκε τη δολοφονία. «Ο Παύλος είναι ο γιος μου», είπε, πριν αρχίσει να αφηγείται τη νύχτα που άλλαξε για πάντα τη ζωή της οικογένειάς της.
Δεν έμεινε όμως μόνο στη μνήμη του παιδιού της.
Για χρόνια βρέθηκε στις δικαστικές αίθουσες, στις συγκεντρώσεις και στις εκδηλώσεις μνήμης. Η παρουσία της έγινε συνώνυμη με την απαίτηση να μην ξεχαστεί ούτε ο Παύλος ούτε όσα προηγήθηκαν και ακολούθησαν τη δολοφονία του.
Η Μάγδα Φύσσα έγινε μια μάνα που μετέτρεψε το προσωπικό της πένθος σε δημόσια διεκδίκηση δικαιοσύνης.
Και κάθε φορά που επέστρεφε στον τόπο της δολοφονίας, κάθε φορά που μιλούσε για τον γιο της, το αίτημα παρέμενε ίδιο: να μην ξεχαστεί και όλη η κοινωνία να είναι ενωμένη απέναντι στον φασισμό.
Και ύστερα ήρθε η αποφυλάκιση
Στις 15 Σεπτεμβρίου 2026, μόλις τρεις ημέρες πριν από τη συμπλήρωση 13 χρόνων από τη δολοφονία του Παύλου, ο Ηλίας Κασιδιάρης αποφυλακίστηκε από τις φυλακές Δομοκού, έχοντας εκτίσει την ποινή που του είχε επιβληθεί για τη διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή.
Η αποφυλάκισή του ήρθε σε μια ιδιαίτερα συμβολική χρονική συγκυρία.
Την ίδια στιγμή, η πλευρά του έχει προαναγγείλει επιστροφή στην πολιτική δράση και ο ίδιος έχει μιλήσει για την επόμενη πολιτική του κίνηση.
Έξω από τις φυλακές, μετά την αποφυλάκισή του, συγκεντρώθηκαν υποστηρικτές του.
Και η επέτειος της δολοφονίας του Παύλου βρήκε τη Μάγδα Φύσσα αντιμέτωπη με μια εικόνα που θα ήταν δύσκολο να μη συνδεθεί στη μνήμη της με όσα προηγήθηκαν.
Η ίδια, κατά την έναρξη των φετινών εκδηλώσεων μνήμης, αναφέρθηκε στην αποφυλάκιση Κασιδιάρη. Επέλεξε, όμως, να στρέψει ξανά το βλέμμα στον γιο της.
«Αυτές οι μέρες είναι του αντιφασίστα Παύλου Φύσσα», ήταν το μήνυμα που έδωσε.
«Ο Παύλος ζει»
Τα χρόνια πέρασαν, όμως η επέτειος της 18ης Σεπτεμβρίου εξακολουθεί να επιστρέφει κάθε χρόνο στο Κερατσίνι.
Επιστρέφει με το όνομα του Παύλου.
Με τα τραγούδια του.
Με τις αντιφασιστικές συγκεντρώσεις.
Και με τη Μάγδα Φύσσα, που εξακολουθεί να μιλά για τον γιο της και για το τέρας που επέστρεψε.
Ο Παύλος Φύσσας έγινε σύμβολο όχι επειδή το επέλεξε, αλλά επειδή η ζωή του κόπηκε βίαια σε μια εποχή κατά την οποία η Χρυσή Αυγή είχε κοινοβουλευτική παρουσία και η οργανωμένη βία της είχε ήδη αφήσει θύματα.
Η δολοφονία του αποκάλυψε ένα μέρος αυτής της πραγματικότητας. Η δίκη έφερε στο φως τη δομή της οργάνωσης. Και η Μάγδα Φύσσα παρέμεινε εκεί, επί χρόνια, να θυμίζει ότι πίσω από τις δικογραφίες, τις αίθουσες των δικαστηρίων και τις πολιτικές αναλύσεις υπήρχε ένας άνθρωπος που δολοφονήθηκε: ο Παύλος, ο γιος της.
(ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ/EUROKINISSI)
Δεκατρία χρόνια μετά, το όνομά του εξακολουθεί να ακούγεται και να «ταρακουνάει» δρόμους, πλατείες και συγκεντρώσεις.
Και η 18η Σεπτεμβρίου παραμένει ημέρα μνήμης για έναν νέο άνθρωπο που δολοφονήθηκε επειδή βρέθηκε απέναντι στη φασιστική βία.
«Δεν ξεχνάμε τον Παύλο»
Δεν είναι μόνο σύνθημα. Είναι η μνήμη μιας δολοφονίας και η υπενθύμιση του τι μπορεί να συμβεί όταν η πολιτική βία, το μίσος και ο φασισμός παύουν να αντιμετωπίζονται ως απειλή.