Σφοδρή κριτική με επίκεντρο το Ταμείο Ανάκαμψης εξαπέλυσε εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος και τομεάρχης Οικονομίας του Κινήματος Παύλος Γερουλάνος. Όπως αναφέρει, παρά τη θερινή περίοδο, κυβερνητικά στελέχη προχώρησαν σε απανωτές απεντάξεις έργων από το Ταμείο Ανάκαμψης και το πρόγραμμα Ελλάδα 2.0, με το φαινόμενο να κορυφώνεται ακόμη και τις ημέρες πριν τον Δεκαπενταύγουστο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα πιο πρόσφατα έργα που απεντάχθηκαν αφορούν κρίσιμους τομείς, όπως η υγεία, η παιδεία, η κοινωνική συνοχή και ο πολιτισμός. Ενδεικτικά, αναφέρονται η απένταξη του προγράμματος προληπτικών εξετάσεων σε απομακρυσμένες περιοχές, η ενίσχυση του ψηφιακού σχολείου, η κοινωνική επανένταξη ευάλωτων ομάδων και έργα εκσυγχρονισμού αρχαιολογικών μουσείων. Για καμία από αυτές τις περιπτώσεις δεν έχει δοθεί επίσημη εξήγηση για τους λόγους απένταξης.
Ολοένα και περισσότερες δράσεις και έργα απεντάσσονται από το πρόγραμμα Ελλάδα 2.0, γεγονός που, σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, συνιστά χαμένη ευκαιρία για τη χώρα. Όπως επισημαίνεται, η πλειονότητα των δράσεων έχει υποστεί μειώσεις στόχων ή και πλήρη απένταξη, ενώ η κυβέρνηση φέρεται να αποφεύγει να δώσει απαντήσεις ή να δημοσιοποιήσει τις αρχικές δεσμεύσεις της.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά τα έργα αποθήκευσης ενέργειας. Ενώ ο αρχικός στόχος ήταν η ολοκλήρωση έργων συνολικής ισχύος 1.555 MW έως το τέλος του 2025, πλέον ο στόχος περιορίστηκε στα 700 MW. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με την ίδια πηγή, είναι η αδυναμία αξιοποίησης του συνόλου του δυναμικού των ΑΠΕ, με συνέπειες για τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα και το κόστος ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Η κριτική του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής εστιάζει επίσης στην αναποτελεσματικότητα στη διαχείριση των 36 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης. Παρότι, όπως σημειώνεται, με τέτοιο ποσό είναι αδύνατο να μην πραγματοποιηθεί καμία δράση, οι παρεμβάσεις χαρακτηρίζονται αποσπασματικές, με περιορισμένο αποτύπωμα στην ελληνική κοινωνία και οικονομία.
Λίστα με 100 προβληματικές περιπτώσεις
Στο πλαίσιο αυτό, ο Παύλος Γερουλάνος δημοσιοποίησε λίστα με 100 από τις σημαντικότερες περιπτώσεις μη ολοκλήρωσης ή απένταξης έργων, στόχων και δράσεων από το Ελλάδα 2.0 και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η καταγραφή βασίζεται στη «Συγκριτική Μελέτη Μέτρων ΤΑΑ – πριν και μετά» και σε στοιχεία από την τελευταία αναθεώρηση που ζήτησε η κυβέρνηση.
Η λίστα περιλαμβάνει τομείς όπως η κοινωνική συνοχή, η παιδεία, η υγεία, οι υποδομές, η ενέργεια, το περιβάλλον, ο τουρισμός, η αγροτική ανάπτυξη, η δικαιοσύνη, η εθνική άμυνα, η ψηφιακή διακυβέρνηση και η ανάπτυξη. Για κάθε έργο που απεντάχθηκε ή κάθε στόχο που περιορίστηκε, τίθεται το ερώτημα «Γιατί;», ζητώντας απαντήσεις από την κυβέρνηση.
Ενδεικτικές περιπτώσεις ανά υπουργείο
Ανάμεσα στις περιπτώσεις που καταγράφονται, περιλαμβάνονται:
- Η διαγραφή του στόχου για 50.000 νέες θέσεις σε βρεφονηπιακούς σταθμούς.
- Η απένταξη έργων για κοινωνική ένταξη ευάλωτων ομάδων και στήριξη ατόμων στο φάσμα του αυτισμού.
- Η εγκατάλειψη έργων για την ασφάλεια σιδηροδρόμων μετά την τραγωδία των Τεμπών.
- Η μείωση στόχων σε ενεργειακή απόδοση, ύδρευση, αντιπλημμυρικά, αφαλάτωση και ηλεκτροκίνηση.
- Η απένταξη έργων ψηφιακού μετασχηματισμού, ερευνητικών προγραμμάτων και προγραμμάτων κατάρτισης.
- Η περικοπή δράσεων για τον τουρισμό, την αγροτική ανάπτυξη, τις υποδομές, τη δικαιοσύνη και την εθνική άμυνα.
Επιπλέον, γίνεται αναφορά στη μείωση χρηματοδοτήσεων για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στην απένταξη προγραμμάτων στήριξης της αγοράς εργασίας και στην περικοπή πόρων για επενδυτικά σχέδια.
Όπως υπογραμμίζεται, η λίστα δεν είναι εξαντλητική, καθώς οι απεντάξεις και οι «εκπτώσεις» στους στόχους του αρχικού σχεδίου είναι πολύ περισσότερες από όσες καταγράφονται. Παράλληλα, η κυβέρνηση επιχειρεί να δικαιολογήσει τις απεντάξεις, κάνοντας λόγο για «επιλογή καταλληλότερου χρηματοδοτικού πλαισίου» και μεταφορά έργων στο ΕΣΠΑ ή το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι η μεταφορά αυτή συνεπάγεται απώλεια χρόνου και πόρων για άλλα αναγκαία έργα, με άμεσο αντίκτυπο στην κοινωνία και την οικονομία.
Η γενική εκτίμηση, σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, είναι πως η κυβέρνηση απέτυχε όχι μόνο να σχεδιάσει ένα σχέδιο ανάκαμψης αντάξιο των αναγκών της χώρας, αλλά και να υλοποιήσει ακόμα και το ίδιο το ανεπαρκές σχέδιο που παρουσίασε το 2021.