Δύο κόμματα, μία θέση, μια μάχη που καμία από τις δύο πλευρές δεν παραδέχεται, αλλά είναι διαρκώς παρούσα – το ΠΑΣΟΚ και η ΕΛΑΣ δεν μπορούν να πετύχουν χωρίς, στην πορεία, να καταστρέψουν τον απέναντι φορέα, που διεκδικεί την ίδια θέση. Και αυτή η αναπόφευκτη σύγκρουση, που για πολλούς είναι η πιο κομβική αυτής της μακράς προεκλογικής περιόδου, επιβεβαιώνεται από το γεγονός πως τόσο στη Χαριλάου Τρικούπη όσο και στην Αμαλίας, στο επιτελείο του Νίκου Ανδρουλάκη και σ’ αυτό του Αλέξη Τσίπρα, θέτουν κοινούς στόχους ως προϋπόθεση για να αντιμετωπίσουν με επιτυχία τη ΝΔ. Και σε αυτούς, για αντίπαλο έχουν ο ένας τον άλλο.
Ρεαλιστικό κυβερνητικό αφήγημα
Τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και η ΕΛΑΣ, μπροστά στην κάλπη, παλεύουν να πείσουν πως ο καθένας χωριστά είναι ο βασικός αντίπαλος της ΝΔ – αυτό, σε ένα δικομματικό πλαίσιο όπως το ελληνικό πολιτικό σύστημα, σημαίνει πως έχουν ρεαλιστικές πιθανότητες να σχηματίσουν κυβέρνηση μετά την επόμενη κάλπη. Σε αυτή τη φάση, οι δημοσκοπήσεις δεν διευκολύνουν ούτε τη μια ούτε την άλλη πλευρά: στην Αμαλίας μπορούν να χαίρονται για τη δεύτερη θέση, όμως τα ποσοστά δεν προοικονομούν πλειοψηφία χωρίς συνεργασίες –τις οποίες ο Αλέξης Τσίπρας απορρίπτει. Στο ΠΑΣΟΚ επιμένουν στη «γραμμή» της νίκης «έστω και με μία ψήφο», όμως τουλάχιστον σε αυτή τη φάση η απόσταση μεταξύ της δημοσκοπικής του επίδοσης και του στόχου παραμένει μεγάλη. Οσο η ίδια εικόνα παραμένει, η παράσταση νίκης βάφεται γαλάζια, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους ψηφοφόρους που αποφασίζουν με το ρεύμα, λίγο προτού έρθει η ώρα της κάλπης.
Προοδευτικό, αλλά εφαρμόσιμο πρόγραμμα
Ειδικά για τους κεντροαριστερούς ψηφοφόρους και όσους αναζητούν μια προοδευτική εναλλακτική απέναντι στη ΝΔ, το πρόγραμμα έχει σημασία – για τη Χαριλάου Τρικούπη, δε, θεωρείται προνομιακό πεδίο, γιατί ολόκληρη η πρόταση βρίσκεται εδώ και ενάμιση χρόνο ανηρτημένη, ενώ παρουσιάζεται ανά τμήματα, αναλόγως τη συγκυρία. Αυτό που ζητά η αξιωματική αντιπολίτευση αυτές τις μέρες είναι η προσοχή στις λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά, με στοχευμένα μέτρα που θα αναλυθούν από τον Νίκο Ανδρουλάκη στη ΔΕΘ. Την ισορροπία αναζητά και η πλευρά της ΕΛΑΣ, καθώς ο Τσίπρας ακόμα «φυσάει το γιαούρτι» της εικόνας που δημιούργησε το πρόγραμμα Θεσσαλονίκης το 2014 – με τον κίνδυνο, ωστόσο, ένα πιο μετριοπαθές πρόγραμμα να απομακρύνει μια αριστερή βάση που δεν βλέπει με καλό μάτι την στροφή της Αμαλίας, σε ζητήματα που θεωρούνται ταυτοτικά, όπως τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Αξιόπιστα πρόσωπα στο τιμόνι και στο κόμμα
Στο πιο σύγχρονο πρόβλημα της Κεντροαριστεράς διεθνώς, δηλαδή αν είναι το κόμμα ή τα πρόσωπα που έχουν περισσότερη σημασία, και στο ΠΑΣΟΚ και στην ΕΛΑΣ έχουν απαντήσει: το νεότευκτο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα επενδύει κατά κύριο λόγο στο πρόσωπο και την απήχηση του πρώην πρωθυπουργού, ενώ στο ΠΑΣΟΚ επενδύουν στη δημιουργία μιας ομάδας στελεχών πρώτης γραμμής που αναλαμβάνει να σηκώσει το brand του κόμματος για την επόμενη μέρα. Η μεθοδολογία είναι διαφορετική, όμως η πραγματικότητα η ίδια – το ζήτημα, και στις δύο πλευρές, είναι η ηγετικότητα και η αξιοπιστία των προσώπων, όχι μόνο η παρουσία τους. Και αν στον πρώτο δείκτη το παιχνίδι μεταξύ των δύο πλευρών μοιάζει με τα μέχρι τώρα δεδομένα να έχει γείρει, στον δεύτερο παίζεται στα ίσα, καθώς η πρότερη αξιοπιστία του είναι αυτό που δυσκολεύει τον Τσίπρα.
Τοπικοί, αποτελεσματικοί πυρήνες
Οι εκλογές, λένε όλα τα πολιτικά στελέχη που κάνουν εκλογές, στο τέλος της ημέρας είναι «κουκιά». Και μπορεί τα μεγάλα αφηγήματα να φέρνουν κύματα ενδιαφέροντος, στο τέλος όμως – ειδικά στην Ελλάδα – είναι η οργάνωση πόρτα-πόρτα, η καθημερινή τριβή σε τοπικό επίπεδο αυτή που φέρνει τον ψηφοφόρο στην κάλπη, ειδικά στην Περιφέρεια. Και αυτό το γνωρίζουν και οι δύο πλευρές, μιας και έχουν βιώσει τα αποτελέσματα τόσο της ελλιπούς οργάνωσης όσο και της τοπικής γείωσης (χωρίς αυτήν, το αποτέλεσμα του Ιανουαρίου του 2025 μπορεί να έδειχνε το ΠΑΣΟΚ εκτός Βουλής και τον ΣΥΡΙΖΑ αυτοδύναμο). Σε αυτόν τον εκλογικό κύκλο, που η ΕΛΑΣ κοιτάει να επεκταθεί σε έναν ευρύτερο κεντροαριστερό χώρο που δεν κατάφερε ποτέ ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ επιμένει να διατηρεί δυνάμεις, αυτός που θα καταφέρει να έχει τους πιο αποτελεσματικούς πυρήνες, θα πάρει ένα προβάδισμα για τις επόμενες κάλπες.
Κινητοποίηση των ψηφοφόρων του καναπέ
Σε κάθε κεντροαριστερό σχήμα που σέβεται τον εαυτό του υπάρχει το ίδιο όνειρο θερινής νυκτός: τι απέγιναν τα δύο εκατομμύρια κεντροαριστερών ψηφοφόρων του 2009 που, θεωρητικά, δεν εμφανίστηκαν σε καμία από τις επόμενες κάλπες; Στο ΠΑΣΟΚ, η προσπάθεια να τους ξανασηκώσουν από τον καναπέ είναι δεκαετές αίτημα, ενώ το ίδιο ακριβώς άρχισαν να οραματίζονται και στην ΕΛΑΣ προσφάτως, εκτιμώντας πως μπορούν να ξεσηκώσουν όσους απογοητευμένους προοδευτικούς πολίτες έμειναν μακριά από τα εκλογικά παραβάν μετά την κρίση, με ένα τρόπο που δεν το κατάφερε ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ το 2015. Το πραγματικό ζήτημα εδώ δεν είναι η επιθυμία, αλλά αν όντως αυτοί οι ψηφοφόροι υπάρχουν. Οι πιο κυνικοί δημοσκόποι δεν δίνουν πολλές ελπίδες: «Δεν είναι αυτού του είδους οι ψηφοφόροι που απέχουν τόσα χρόνια, δεν είναι στο προφίλ τους. Απλώς κάνουν άλλες πολιτικές επιλογές».