Το εθνικό πλαίσιο για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη, γνωστού ως AI Act, ενέκρινε την Πέμπτη 16 Ιουλίου η Ολομέλεια της Βουλής.
Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζει ποιες αρχές θα ελέγχουν την ανάπτυξη και τη χρήση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ελλάδα, πώς θα υποβάλλονται οι καταγγελίες και ποιες κυρώσεις θα προβλέπονται για τις παραβάσεις. Η Βουλή καταγράφει το σχέδιο νόμου ως ψηφισθέν με ημερομηνία ψήφισης την 16η Ιουλίου 2026.
Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός 2024/1689 αποτελεί το ενιαίο θεσμικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Βασίζεται στην αξιολόγηση του κινδύνου κάθε συστήματος, προβλέποντας διαφορετικές υποχρεώσεις για τις απαγορευμένες πρακτικές, τα συστήματα υψηλού κινδύνου και τις εφαρμογές περιορισμένου ή ελάχιστου κινδύνου.
Οι αρχές εποπτείας και οι κυρώσεις
Με το νέο πλαίσιο, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στην εποπτεία της αγοράς, ενώ η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων ορίζεται ως κοινοποιούσα αρχή.
Στην ΕΕΤΤ προβλέπεται επίσης η δημιουργία Κέντρου Συντονισμού και Τεχνογνωσίας για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Παράλληλα, θεσπίζεται ενιαίο σύστημα υποβολής καταγγελιών και προβλέπονται διοικητικές κυρώσεις, οι οποίες θα μπορούν να επιβάλλονται και σε φορείς του Δημοσίου.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο ρυθμιστικό δοκιμαστήριο Τεχνητής Νοημοσύνης. Πρόκειται για ένα ελεγχόμενο περιβάλλον στο οποίο επιχειρήσεις, νεοφυείς εταιρείες και ερευνητικοί φορείς θα μπορούν να δοκιμάζουν εφαρμογές πριν από την ευρύτερη διάθεσή τους, υπό την εποπτεία των αρμόδιων αρχών.
Μητρώο για τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης του Δημοσίου
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενιαίου μητρώου για τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται από δημόσιους φορείς.
Πριν τεθεί ένα σύστημα σε λειτουργία, ο αρμόδιος φορέας θα πρέπει να δηλώνει, μεταξύ άλλων, τον σκοπό του, τις κατηγορίες δεδομένων που επεξεργάζεται, τις αποφάσεις τις οποίες υποστηρίζει, τους πιθανούς κινδύνους για τα δικαιώματα των πολιτών και τα μέτρα ασφαλείας που έχουν ληφθεί.
Ποινικές κυρώσεις προβλέπονται και για όποιον αφαιρεί ή παρακωλύει τις προβλεπόμενες σημάνσεις διαφάνειας από περιεχόμενο βαθυπαραποίησης, τα γνωστά deepfakes. Σύμφωνα με το κείμενο του νομοσχεδίου, η πράξη θα τιμωρείται με φυλάκιση και χρηματική ποινή, εφόσον δεν προβλέπεται βαρύτερη τιμωρία από άλλη διάταξη.
Νέο μητρώο προσβασιμότητας στους Δήμους
Στις διατάξεις που ψηφίστηκαν περιλαμβάνεται και η δημιουργία ηλεκτρονικού μητρώου για τα σημεία πρόσβασης και τις θέσεις στάθμευσης ατόμων με αναπηρία.
Οι Δήμοι θα καταχωρίζουν στην ψηφιακή βάση στοιχεία για θέσεις στάθμευσης ΑμεΑ, ράμπες, διαβάσεις πεζών, εισόδους δημόσιων κτιρίων και άλλες υποδομές προσβασιμότητας. Το μητρώο προβλέπεται να συνδεθεί με την εφαρμογή MyStreet, ώστε οι πληροφορίες να είναι διαθέσιμες στους πολίτες.
«Καινοτομία με ρύθμιση»
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου υποστήριξε από το βήμα της Βουλής ότι η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δίλημμα μεταξύ καινοτομίας και ελέγχου.
«Η απάντηση είναι καινοτομία με ρύθμιση», ανέφερε ο Τρικαλινός υπουργός, τονίζοντας ότι οι αρμόδιες αρχές πρέπει να διαθέτουν το κατάλληλο προσωπικό και τους αναγκαίους πόρους για την εφαρμογή του νέου πλαισίου.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις επενδύσεις της χώρας σε υποδομές και δεδομένα, όπως ο υπερυπολογιστής «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», το ελληνικό εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης «Pharos» και οι εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης στο Ελληνικό Κτηματολόγιο.