Ο Τραμπ κλιμακώνει την αντιπαράθεση με το Ιράν και ανακοινώνει νέο οικονομικό πόλεμο

Μετά την αποτυχία επίτευξης μιας συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και εκατέρωθεν ανακοινώσεων για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε για «τρομερές» οικονομικές συνέπειες σε βάρος «οποιασδήποτε χώρας» που προσφέρει βοήθεια στο Ιράν, εντείνοντας την πίεση της Ουάσιγκτον προς την Τεχεράνη. Η παρέμβαση του Αμερικανού προέδρου ήρθε λίγους μήνες μετά την έναρξη του πολέμου με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς της 28ης Φεβρουαρίου.

Ο Τραμπ μέσω της πλατφόρμας Truth Social, δήλωσε: «Ανακοινώνω (…) ότι κάθε χώρα που θα επιτρέψει σε χρηματοπιστωτικούς θεσμούς της, επιχειρήσεις της, αεροδρόμιά της, κυβερνητικούς θεσμούς της να προσφέρουν σωσίβιο οποιαδήποτε μορφής στο Ιράν θα βρεθεί η ίδια αντιμέτωπη με τρομερές οικονομικές συνέπειες».

Στο ίδιο μήνυμα, κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι δεν εκμεταλλεύτηκε τη «μεγάλη ευκαιρία» για συμφωνία μαζί του. Προανήγγειλε τη «συντριπτικότερη επιχείρηση οικονομικού πολέμου που διεξήχθη ποτέ εναντίον οποιασδήποτε χώρας», υποσχόμενος «οικονομικό πόλεμο και απομόνωση επιπέδου άνευ προηγουμένου».

Ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε να σταματήσουν άμεσα το λαθρεμπόριο πετρελαίου, οι ανταλλαγές νομισμάτων, οι μεταφορές ρευστότητας, τα ανταλλακτήρια συναλλάγματος, οι νηογνώμονες και οι εταιρείες βιτρίνες, απευθυνόμενος σε χώρες που, κατά την εκτίμησή του, βοηθούν το Ιράν.

Δεν διευκρίνισε όμως ποια συγκεκριμένα μέτρα ή κυρώσεις σχεδιάζει να προωθήσει.

Την προηγούμενη εβδομάδα, ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είχε ήδη απειλήσει το Ιράν με οικονομική απομόνωση που «δεν είχε γνωρίσει ποτέ πριν ο κόσμος».

Παρά τη μείωση της έντασης των εχθροπραξιών, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει τεταμένη μετά από σχεδόν έξι μήνες πολέμου.

Η δυσαρέσκεια στην αμερικανική κοινή γνώμη και πολιτική σκηνή για τον πόλεμο, αλλά και η μείωση αποθεμάτων πυρομαχικών στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, φαίνεται να οδηγούν τον ρεπουμπλικάνο πρόεδρο σε στάση αναμονής σε στρατιωτικό επίπεδο.

Κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και διπλωματικά αδιέξοδα

Μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη απάντησε στοχεύοντας κράτη της περιοχής, συμμάχους της Ουάσιγκτον, και κλείνοντας το στενό του Ορμούζ, βασικό πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων. Η Ουάσιγκτον απάντησε με αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν το Ιράν ότι εκτόξευσε δύο βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον τους, που έπεσαν στη θάλασσα, στοχοποιώντας τη «διεθνή ναυσιπλοΐα». Το ιρανικό ΥΠΕΞ διέψευσε και «απέρριψε» την κατηγορία.

Σε απάντηση, τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν την αναστολή όλων των «εμπορικών ανταλλαγών» και «χρηματοοικονομικών συναλλαγών» με το Ιράν.

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων στρατηγός Αλί Αμπντουλαχί, σύμφωνα με το πρακτορείο MEHR, διεμήνυσε προς τις χώρες του Κόλπου ότι «οποιαδήποτε βοήθεια ή διευκόλυνση παρέχεται στον επιτιθέμενο αμερικανικό στρατό ισοδυναμεί με συμμετοχή στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις».

Οι δύο χώρες, που χωρίζονται από το στενό του Ορμούζ, διατηρούν ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς. Πριν τον πόλεμο, τα ΗΑΕ θεωρούνταν σημαντικός εμπορικός εταίρος του Ιράν, το οποίο υφίσταται εκτενείς αμερικανικές κυρώσεις.

Στο διπλωματικό πεδίο, οι προσπάθειες φαίνονται σε αδιέξοδο. Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ τόνισε προχθές πως «δεν διεξάγονται αυτή τη στιγμή ούτε συζητήσεις, ούτε συνομιλίες, ούτε προγραμματίζονται, με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν».

Σύμφωνα με πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στην Ουάσιγκτον, οι επαφές έχουν ανασταλεί. Ο αμερικανός πρόεδρος ζήτησε από τους συνεργάτες του να μην συνεχίσουν τον διάλογο με την Τεχεράνη όσο δεν προσεγγίζει τις αμερικανικές θέσεις.

Από την άλλη πλευρά, ο ιρανός επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ επέμεινε ότι το στενό του Ορμούζ δεν πρόκειται να ανοίξει όσο η αμερικανική κυβέρνηση δεν εφαρμόζει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε με το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο υπεγράφη τον Ιούνιο.

Ο Γαλιμπάφ σχολίασε μέσω X ότι «οι Αμερικανοί νομίζουν πως αν πιέσουν πιο δυνατά το Ιράν θα αποσπάσουν παραχωρήσεις που δεν συμπεριλαμβάνονταν ποτέ στη συμφωνία», ενώ χαρακτήρισε την κυβέρνηση του προέδρου Τραμπ «μπουλούκι παλιάτσων» και πρόσθεσε πως δεν μπορεί να βγάλει «λαγό από το καπέλο».

Η αρχική συμφωνία για κατάπαυση του πυρός 60 ημερών και διαπραγματεύσεις έπεσε στο κενό με την επανέναρξη των εχθροπραξιών τον Ιούλιο.

Κατά την επίσκεψή του στη Βαγδάτη, ο Γαλιμπάφ στηλίτευσε την «ξένη ανάμιξη», ενώ η αμερικανική κυβέρνηση πιέζει το Ιράκ να αφοπλίσει ισχυρές φιλοϊρανικές ένοπλες οργανώσεις. Παράλληλα, κάλεσε σε «περιφερειακή ενίσχυση».

Το Ιράν και το Ομάν συζητούν για τη μελλοντική διαχείριση του στενού του Ορμούζ, το οποίο η Ισλαμική Δημοκρατία ελέγχει αυστηρά, επιβάλλοντας τέλη για υπηρεσίες, κάτι που απορρίπτουν οι ΗΠΑ και ορισμένες πετρελαιοεξαγωγικές μοναρχίες.