Σε μια κίνηση υψηλού οικονομικού και πολιτικού ρίσκου προχωρά η κυβέρνηση της Ουκρανίας, η οποία αποφάσισε να αυξήσει σημαντικά τις αποδοχές των ενόπλων δυνάμεών της, που συμπληρώνουν ήδη τεσσεράμισι χρόνια μαχών απέναντι στη ρωσική εισβολή. Το Κίεβο θέτει σε εφαρμογή ένα πιλοτικό πρόγραμμα διετούς διάρκειας (έως τον Ιούνιο του 2028), γεγονός που μαρτυρά πως η ουκρανική ηγεσία προετοιμάζεται για μια μακρά παράταση του πολέμου.
Το παράδοξο της υπόθεσης, ωστόσο, έγκειται στο ότι ο κρατικός προϋπολογισμός του 2026 δεν προβλέπει κανένα κονδύλι για την υλοποίηση αυτών των αυξήσεων, αναγκάζοντας το Υπουργείο Οικονομικών να καταφύγει σε περίπλοκες λογιστικές και διεθνείς «αλχημείες».
Το νέο μισθολόγιο του μετώπου: Μπόνους για αιχμαλώτους και βίντεο-αποδείξεις
Οι νέες ρυθμίσεις διατηρούν τις υπάρχουσες πρόσθετες αμοιβές και εισάγουν μια σειρά από πρωτοφανή οικονομικά κίνητρα, ανάλογα με την επικινδυνότητα και την επιτυχία των αποστολών:
Στην πρώτη γραμμή: Η πρόσθετη μηνιαία αμοιβή για όσους συμμετέχουν άμεσα σε αμυντικές ή επιθετικές επιχειρήσεις στην πρώτη γραμμή διατηρείται έως τις 100.000 χρίβνιες (UAH), δηλαδή περίπου 1.936 ευρώ.
Εφάπαξ ανταμοιβή μάχης: Αυξάνεται στις 170.000 UAH (3.280 ευρώ) για τις μονάδες της πρώτης γραμμής.
Μπόνους εφόδου: Θεσπίζονται 20.000 UAH (386 ευρώ) την ημέρα για επιχειρήσεις ανακατάληψης χαμένων θέσεων και 40.000 UAH (772 ευρώ) για την κατάληψη εχθρικών θέσεων βαθιά στη γραμμή άμυνας.
Αιχμάλωτοι και εξουδετερώσεις: Προβλέπεται ανταμοιβή 250.000 UAH (4.825 ευρώ) για κάθε εχθρό που συλλαμβάνεται ζωντανός (το ποσό μοιράζεται στους συμμετέχοντες). Παράλληλα, δίνονται 25.000 UAH (483 ευρώ) για κάθε εχθρό που εξουδετερώνεται σε μάχη σώμα με σώμα, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει επιβεβαίωση μέσω βίντεο.
Ανώτατο Όριο: Το συνολικό ποσό που μπορεί να λάβει ένας στρατιώτης τον μήνα, συνυπολογίζοντας όλα τα μπόνους, δεν μπορεί να ξεπεράσει τις 460.000 χρίβνιες (8.877 ευρώ). Επιπλέον, εισάγεται κανόνας υποχρεωτικής ανάπαυσης: για κάθε 2 ημέρες σε αποστολή μάχης, αντιστοιχεί 1 ημέρα ξεκούρασης.
Η «μαύρη τρύπα» των 7,2 δισεκατομμυρίων ευρώ
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της κυβέρνησης, η εφαρμογή αυτού του σχεδίου για την περίοδο 2026-2028 απαιτεί 373,2 δισεκατομμύρια UAH (πάνω από 7,2 δισεκατομμύρια ευρώ) σε πρόσθετες δαπάνες, με τη μερίδα του λέοντος να αφορά το Υπουργείο Άμυνας.
Το Υπουργείο Οικονομικών ενέκρινε μεν το διάταγμα, αλλά εξέδωσε σαφείς προειδοποιήσεις, σημειώνοντας ότι το Υπουργείο Άμυνας δεν παρουσίασε καμία επίσημη πρόταση για την κάλυψη αυτών των δαπανών, ενώ μόνο για το έτος 2026 η έλλειψη αγγίζει τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η λύση: Ανακατεύθυνση του ευρωπαϊκού δανείου
Πώς θα χρηματοδοτηθούν λοιπόν οι αυξήσεις χωρίς να τροποποιηθεί ο προϋπολογισμός και χωρίς την έγκριση της Βουλής (Rada); Το Κίεβο θα εφαρμόσει μια «συνδυαστική στρατηγική»:
- Το Ειδικό Αποθεματικό: Θα χρησιμοποιηθούν κονδύλια από ένα ειδικό ταμείο άμυνας ύψους 199.000 εκατομμυρίων UAH που δημιουργήθηκε φέτος στο Υπουργείο Οικονομικών για έκτακτες ανάγκες.
- Το ευρωπαϊκό «τρικ»: Η Ουκρανία αναμένει δάνειο από την Ευρωπαϊκή Ένωση ύψους 90.000 εκατομμυρίων UAH (περίπου 3,86 δισ. ευρώ), εκ των οποίων τα δύο τρίτα προορίζονται αποκλειστικά για την αγορά όπλων.
Λαμβάνοντας αυτά τα ευρωπαϊκά κονδύλια για εξοπλισμούς, το Κίεβο θα μπορέσει να αποδεσμεύσει δικούς του εθνικούς πόρους που προορίζονταν για τανκς και πυρομαχικά και να τους ανακατευθύνει απευθείας στις πληρωμές και τα μπόνους των στρατιωτών.
Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ξεκαθάρισε ότι οι αλλαγές αυτές θα αρχίσουν να εφαρμόζονται άμεσα εντός του Ιουνίου, τονίζοντας ότι «όσο περισσότερες είναι οι αποστολές μάχης, τόσο μεγαλύτερος θα είναι ο μισθός», επιδιώκοντας να τονώσει το ηθικό της πρώτης γραμμής σε μια κρίσιμη καμπή του πολέμου.