Ελλείψεις στη χρηματοδότηση, γραφειοκρατικά εμπόδια, υψηλό ενεργειακό κόστος και «πράσινη» μετάβαση, εισαγωγή της AI αλλά και δυσκολίες στην εξεύρεση προσωπικού με δεξιότητες αποτελούν τις μεγάλες προκλήσεις και τα εμπόδια που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις ανεξάρτητα από το μέγεθός τους ώστε να παραμείνουν ανταγωνιστικές τα επόμενα χρόνια. Η ελληνική επιχειρηματικότητα βρίσκεται υπό πίεση στη σκιά της έντονης αβεβαιότητας που κυριαρχεί διεθνώς αποτυπώνουν οι έρευνες αλλά το μαρτυρά και ο επιχειρηματικό κόσμος.
Είναι ενδεικτικό ότι σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας επιχειρηματικότητας «EY Entrepreneurship Barometer Ελλάδα 2026», οι έλληνες επιχειρηματίες, παρά το γεγονός ότι προγραμματίζουν προσλήψεις και επενδύσεις, εκφράζουν τον προβληματισμό τους σε σχέση με μια σειρά εμπόδιων που αντιμετωπίζουν και καλούνται να ξεπεράσουν.
Μάλιστα, οι προκλήσεις αυτές σε συνδυασμό με την ανάγκη μετάβασης της ελληνικής οικονομίας σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού.
Σήμερα, οι επιχειρηματίες στην Ελλάδα αναγνωρίζουν τον καθοριστικό ρόλο της καινοτομίας στην ανάπτυξη των επιχειρήσεών τους και εμφανίζονται πιο πρόθυμοι να ενσωματώσουν σύγχρονες τεχνολογίες. Μάλιστα, το 83% αναφέρει αυξημένη αξιοποίηση του AI κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο, ωστόσο οι επενδύσεις αυτές παραμένουν περιορισμένες, με τρεις στους πέντε επιχειρηματίες να λένε πως την τελευταία 3ετία είτε επένδυσαν έως 25.000 ευρώ (39%) είτε δεν πραγματοποίησαν καμία σχετική επένδυση (20%).
Αισιόδοξοι αλλά…
Ταυτόχρονα, σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά εμφανίζονται λιγότερο αισιόδοξοι για τη συνολική πορεία του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και παρά τις προσπάθειες ψηφιοποίησης του δημόσιου τομέα, η γραφειοκρατία και η πολυπλοκότητα του ρυθμιστικού πλαισίου (78%) αναδεικνύονται σημαντικά εμπόδια για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας στη χώρα.
Επιπλέον, σε σχέση με πιθανά επενδυτικά σχέδια δηλώνουν μεγαλύτερη προθυμία να επενδύσουν μέσα στους επόμενους 12 μήνες, όμως, το ενδιαφέρον τους στρέφεται, κυρίως, σε βραχυπρόθεσμες επενδύσεις που σχετίζονται με τον ψηφιακό μετασχηματισμό (63%)· με τη χρηματοδότηση των επενδύσεων αυτών να προέρχεται, κυρίως, από ίδιους πόρους (66%), καθώς υπάρχει δυσκολία στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση και υψηλό κόστος χρήματος.
Την ίδια ώρα, αν και η πρόθεση για προσλήψεις περισσότερων εργαζόμενων πλήρους απασχόλησης εξακολουθεί να κυριαρχεί (53%), η ανεύρεση προσωπικού με τις απαραίτητες δεξιότητες αποτελεί την κυριότερη δυσκολία για σχεδόν επτά στις δέκα επιχειρήσεις.
Ανάγκη μετασχηματισμού
Όπως αναφέρει η Ευτυχία Κασελάκη, εταίρος της EY Ελλάδος, επικεφαλής του τομέα EY Private στην Ελλάδα και επικεφαλής Organization, Change and People Consulting, oι προκλήσεις και οι κίνδυνοι που δημιουργεί το σημερινό ρευστό παγκόσμιο περιβάλλον, σε συνδυασμό με την ανάγκη μετάβασης της ελληνικής οικονομίας σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού για τις ελληνικές επιχειρήσεις, καθώς καλούνται να προχωρήσουν ακόμη πιο δυναμικά στον μετασχηματισμό τους και να επενδύσουν σε τεχνητή νοημοσύνη αλλά και σε ευέλικτες δομές που διευκολύνουν την καινοτομία, προκειμένου να εξασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητά τους.
Ωστόσο, η έλλειψη χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας, όπως ανέδειξε ο Μάρκος Βερέμης μέλος του διοικητικού συμβουλίου του ΣΕΒ, εταίρος της Big Pi Ventures, συνιδρυτής της Upstream, στη διάρκεια της παρουσίασης του «Barometer Ελλάδα 2026» της ΕΥ, – καθώς σύμφωνα με τον ίδιο οι άμεσες ξένες επενδύσεις στη χώρα ανέρχονται στο 25% του ΑΕΠ της Ελλάδας, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ξεπερνά το 50% – αποτελεί εμπόδιο.
Παράλληλα, σημείωσε ότι το 95% επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι κάτω των 10 ατόμων και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην μπορούν να γίνουν παραγωγικές, ούτε να καινοτομήσουν, ώστε να καταστούν πιο ανταγωνιστικές σε διεθνές επίπεδο.
Από τη δική του πλευρά, ο Θεόδωρος Φέσσας, πρόεδρος της Quest Συμμετοχών στην ίδια εκδήλωση , έκανε αναφορά στην πολυνομία, η οποία δεν βοηθάει την επιχειρηματικότητα και κυρίως την ανάπτυξη μιας επιχείρησης, ενώ ο Βασίλης Κάτσος, πρόεδρος και συνιδρυτής της VNK Capital, σημείωσε ότι μπορεί το επιχειρηματικό περιβάλλον είναι πιο υγιές, το τραπεζικό σύστημα να λειτουργεί καλύτερα σε σχέση με το παρελθόν και να υπάρχει πιο φιλική αντιμετώπιση σε επενδύσεις που δημιουργούν προστιθέμενη αξία, η χώρα όμως απαιτείται να αποκτήσει ένα ξεκάθαρο επιχειρηματικό σχέδιο.
Υπό πίεση και οι ΜμΕ
Το επιχειρηματικό περιβάλλον στην Ελλάδα είναι γεμάτο προκλήσεις που οι επιχειρήσεις πρέπει να αντιμετωπίσουν και για τις μικρομεσαίες οι συνθήκες αναδεικνύονται πιο δύσκολες.
Η έρευνα του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου της Αθήνας (ΒΕΑ), η οποία πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την KPMG, καταγράφει την εικόνα που βιώνουν σήμερα οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις της χώρας σε μια αγορά που εξακολουθεί να λειτουργεί υπό συνθήκες έντονης πίεσης, παρά τη βελτίωση βασικών οικονομικών δεικτών.
«Το αυξημένο κόστος λειτουργίας, η φορολογική επιβάρυνση, η γραφειοκρατία, η δυσκολία πρόσβασης στη χρηματοδότηση και η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού συνιστούν τα μεγαλύτερα εμπόδια για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας», αναφέρει ο πρόεδρος του ΒΕΑ κ. Κωνσταντίνος Δαμίγος.