Με απόφασή του, που δημοσιοποιούν πρώτα τα «ΝΕΑ», το ανώτατο δικαστήριο της Ιρλανδίας αρνήθηκε την έκδοση στην Ελλάδα ιρλανδού υπηκόου, υπόπτου για το αδίκημα της διακίνησης μεταναστών. Το ιρλανδικό δικαστήριο, κρίνοντας ότι οι συνθήκες κράτησης του Ιρλανδού στις ελληνικές φυλακές μέχρι τη διεξαγωγή της δίκης του, θα παραβίαζαν το άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το οποίο απαγορεύει την απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση, δεν εκτέλεσε το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης εις βάρος του Ιρλανδού, μην προχωρώντας στην έκδοσή του στην Ελλάδα.
Το ιρλανδικό δικαστήριο κατέληξε στην άρνηση έκδοσης του κατηγορουμένου λαμβάνοντας υπόψη ευρωπαϊκές εκθέσεις για την κατάσταση των ελληνικών φυλακών, τα επιχειρήματα της υπεράσπισης, αλλά και τις απαντήσεις των ελληνικών Αρχών, που εμμέσως αρνήθηκαν να εγγυηθούν ότι οι συνθήκες κράτησης του ιρλανδού υπηκόου θα είναι σύμφωνες με την ΕΣΔΑ και δεν θα καταπατούν την αξιοπρέπειά του.
Οι καταδίκες
Είναι συχνές οι καταδίκες της χώρας μας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για παραβίαση του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το οποίο απαγορεύει την απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση. Στις 27 Αυγούστου 2026, δημοσιεύτηκαν οι αποφάσεις «Akin and Others v. Greece» και «Antonopoulos and Others v. Greece», με τις οποίες το ΕΔΔΑ έκρινε ότι οι συνθήκες κράτησης των προσφευγόντων στις φυλακές Πατρών και Ανηλίκων Αυλώνας, εναντιώνονται στο άρθρο 3 της ΕΣΔΑ.
Eurokinissi
Νωρίτερα φέτος, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο επικύρωσε διακανονισμό μεταξύ 16 κρατουμένων και της ελληνικής κυβέρνησης, με την ίδια να αναγνωρίζει τις ανεπαρκείς συνθήκες και να αναλαμβάνει την καταβολή αποζημιώσεων στους προσφεύγοντες. Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία, ο υπερπληθυσμός στα ελληνικά σωφρονιστικά καταστήματα υπερβαίνει σε πολλές περιπτώσεις το 150% με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Σε πρόσφατη ερώτηση βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ (16.06.2026) προς τον υπουργό Δικαιοσύνης για τις αρνήσεις εκτέλεσης Ευρωπαϊκών Ενταλμάτων Σύλληψης (ΕΕΣ) λόγω κακών συνθηκών κράτησης στις ελληνικές φυλακές, μαθαίνουμε από την απάντηση του υπουργού (21.07.2026) ότι δεν εκτελέστηκαν την τελευταία πενταετία 55 ΕΕΣ, ενώ επίσης δεν κατέστη δυνατή η ανεύρεση στοιχείων «των εγκλημάτων που αφορούσαν ή των χωρών από τις οποίες υπήρξαν αυτές οι απορρίψεις».
Εκθέσεις
Η ύπαρξη άθλιων συνθηκών κράτησης στις ελληνικές φυλακές, αντίθετων σε όσα δεσμεύουν τη χώρα βάσει ευρωπαϊκού δικαίου, έχει διαπιστωθεί τόσο δικαστικά με τη νομολογία του ΕΔΔΑ, όσο και από οργανισμούς όπως η Επιτροπή Πρόληψης των Βασανιστηρίων (CPT) του Συμβουλίου της Ευρώπης ή ο Συνήγορος του Πολίτη, που έχουν συντάξει εκθέσεις καταδεικνύοντας τις άθλιες συνθήκες.
Στις εκθέσεις της CPT αναφέρεται εκτεταμένα και το κείμενο της απόφασης. Διαβάζουμε μεταξύ άλλων για βρωμερά παπλώματα και στρώματα, μούχλα σε τοίχους και ταβάνια κελιών, κατσαρίδες και ακάρεα, συνωστισμό στα κελιά, έλλειψη προσωπικού και εκτεταμένη βία λόγω συνωστισμού και της επιρροής που ασκούν ισχυρές ομάδες κρατουμένων. Σε άλλο σημείο της έκθεσης της CPT, που παραθέτει η απόφαση: «Σε πάρα πολλές περιπτώσεις, άτομα στις φυλακές, αφήνονται να ζουν μέσα σε ασφυκτικές και εντελώς ακατάλληλες συνθήκες, κάτι που μπορεί να θεωρηθεί ότι ισοδυναμεί με απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση».
Το Δικαστήριο συνεδρίασε στις 14 Ιανουαρίου 2026 ζητώντας από τις ελληνικές Αρχές να υποδείξουν σε ποιο σωφρονιστικό κατάστημα θα κρατείτο ο κατηγορούμενος, αν εκδιδόταν, ζητώντας παράλληλα διαβεβαιώσεις για τις συνθήκες κράτησης. Στις 27 Ιανουαρίου οι ελληνικές Αρχές απάντησαν, χωρίς να κατονομάσουν πιθανό κατάστημα κράτησης, αλλά επικεντρώθηκαν στον Κορυδαλλό 1, όπου σημειωνόταν τότε υπερπληθυσμός 157%, σύμφωνα με τις ίδιες.
Διαβεβαιώσεις δεν δόθηκαν, καθώς οι Αρχές στις απαντήσεις τους, όπως αυτές σταχυολογούνται στο σχοινοτενές κείμενο της δικαστικής απόφασης, περισσότερο διαπιστώνουν προβλήματα, παρά διαβεβαιώνουν. Οι επικοινωνίες μεταξύ ιρλανδικής δικαιοσύνης και ελληνικών Αρχών γύρω από τις συνθήκες κράτησης στην Ελλάδα επαναλήφθηκαν τον Απρίλιο και τον Ιούνιο, χωρίς να δίνονται και πάλι διαβεβαιώσεις από τις ελληνικές Αρχές για το αν οι συνθήκες κράτησης είναι αξιοπρεπείς. Στο τελευταίο τους σημείωμα οι ελληνικές Αρχές παραδέχονται ότι δεν έχουν τη δυνατότητα να κρατήσουν τον κατηγορούμενο σε χώρο που να του εξασφαλίζει το ελάχιστο των 3 τ.μ. προσωπικού χώρου.
Ο συνήγορος υπεράσπισης
Μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο ποινικολόγος Κωνσταντίνος Μερσινιάς, συνήγορος υπεράσπισης του κατηγορουμένου δήλωσε:
«Η απόφαση αυτή, όπως και παρόμοιες παλαιότερες, είναι σημαντική καθώς αμφισβητείται το τεκμήριο του ότι η Ελλάδα ως ευρωπαϊκό κράτος πληροί τα κριτήρια για τη διασφάλιση βασικών ανθρώπινων δικαιωμάτων. Σε αντίθεση με τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ που αφορούν καταγγελίες για συγκεκριμένα περιστατικά παραβίασης, εν προκειμένω αποδείχθηκε ότι η Ελλάδα υπό τις τρέχουσες συνθήκες δεν δύναται εν γένει να εξασφαλίσει ότι οι κρατούμενοι δεν θα υποστούν βασανιστήρια και εξευτελιστική μεταχείριση στα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας.
Βάσει και της πρόσφατης αυστηροποίησης των ποινών και των όρων αναστολής αυτών θα αυξηθεί περαιτέρω ο αριθμός των κρατουμένων, χωρίς όμως να έχει ληφθεί υπόψη η έλλειψη επαρκών υποδομών κράτησης. Το μόνο, δε, μέτρο που έχει ανακοινωθεί είναι η μετεγκατάσταση του Κ.Κ. Κορυδαλλού στον Ασπρόπυργο, κάτι που θα συμβεί το 2030 στη καλύτερη των περιπτώσεων.
Βρισκόμαστε λοιπόν σε ένα σημείο που η αδράνεια για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού θα μπορούσε δυστυχώς να εκληφθεί και ως συνειδητή άρνηση της χώρας μας να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της ως ευρωπαϊκό κράτος, αποκλίνοντας από τις αρχές του Κράτους Δικαίου».