Σε μια κρίσιμη κίνηση που σφραγίζει την πολιτική της «μηδενικής ανοχής», η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι ενέκρινε την Τρίτη (20/10) ένα νέο πακέτο αυστηρών μέτρων για την ενίσχυση του νόμου και της τάξης στην Ιταλία.
Η απόφαση έρχεται ως άμεση απάντηση στις σφοδρές ταραχές των τελευταίων ημερών, κατά τις οποίες σημειώθηκαν βίαιες συγκρούσεις διαδηλωτών με τις αστυνομικές δυνάμεις, λεηλασίες καταστημάτων και εκτεταμένοι βανδαλισμοί. Πρόκειται για τον τελευταίο κρίκο μιας μακράς αλυσίδας αυστηρών νόμων και έκτακτων διαταγμάτων που εισάγει συστηματικά η Ιταλίδα πρωθυπουργός από την ανάληψη των καθηκόντων της το 2022, στοχεύοντας στην αυστηροποίηση των ποινών για διαδηλωτές, μετανάστες και άλλες κοινωνικές ομάδες.
Από τα παράνομα «ρέιβ πάρτι» στην ποινικοποίηση της μετανάστευσης
Η στρατηγική της ιταλικής κυβέρνησης για την επιβολή της τάξης ξεκίνησε σχεδόν αμέσως μετά την εκλογή της Μελόνι. Ένα από τα πρώτα εμβληματικά μέτρα που θεσπίστηκαν στα τέλη του 2022, το λεγόμενο «Διάταγμα για τα Ρέιβ Πάρτι», έθεσε στο στόχαστρο τις παράνομες συγκεντρώσεις που θεωρήθηκε ότι θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια ασφάλεια, απειλώντας τους διοργανωτές και τους συμμετέχοντες με ποινές έως και εξαετούς κάθειρξης.
Λίγους μήνες αργότερα, το τραγικό ναυάγιο στα ανοικτά των ακτών της Καλαβρίας οδήγησε στην έκδοση του «Διατάγματος Κούτρο» το 2023. Με αυτό, η Ρώμη θέσπισε ένα νέο ιδιώνυμο αδίκημα που προβλέπει ποινές κάθειρξης έως και 30 ετών για περιπτώσεις όπου προκύπτει θάνατος ή σοβαρός τραυματισμός από παράνομη διακίνηση μεταναστών.
Παράλληλα, το διάταγμα περιόρισε δραστικά το καθεστώς «ειδικής προστασίας» που απέτρεπε τις απελάσεις, διευκόλυνε την κατασκευή νέων κέντρων κράτησης και επαναπατρισμού, ενώ επέκτεινε και τον χρόνο κράτησης των μεταναστών σε αυτά.
Αυστηροποίηση της νομοθεσίας για την νεανική παραβατικότητα
Η κυβέρνηση Μελόνι δεν δίστασε να στρέψει τα βέλη της και προς την παραβατικότητα των ανηλίκων, χρησιμοποιώντας ως αφορμή μια υπόθεση σεξουαλικής κακοποίησης δύο κοριτσιών στην περιοχή Καϊβάνο, κοντά στη Νάπολη. Το «Διάταγμα Καϊβάνο», το οποίο εγκρίθηκε το φθινόπωρο του 2023, διεύρυνε σημαντικά τις δυνατότητες προφυλάκισης ανηλίκων και περιόρισε τα προγράμματα αναμόρφωσης και επανένταξης για σοβαρά εγκλήματα νεαρών δραστών.
Η ίδια νομοθεσία αυστηροποίησε τις ποινές για οπλοκατοχή και μικροαδικήματα ναρκωτικών, επιτρέποντας ταυτόχρονα τη μεταφορά ταραχοποιών νεαρών κρατουμένων από αναμορφωτήρια σε φυλακές ενηλίκων.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η ποινικοποίηση της μη συμμόρφωσης με την υποχρεωτική σχολική εκπαίδευση, με τους γονείς να αντιμετωπίζουν πλέον ποινές φυλάκισης αν δεν εγγράψουν τα παιδιά τους στο σχολείο. Σύμφωνα με στοιχεία της οργάνωσης για τα δικαιώματα των κρατουμένων “Antigone”, οι παρεμβάσεις αυτές οδήγησαν σε μια δραματική αύξηση της τάξης του 50% στον πληθυσμό των φυλακών ανηλίκων μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα.
Οδοφράγματα και καταλήψεις
Η κλιμάκωση της κατασταλτικής πολιτικής συνεχίστηκε με το «Διάταγμα Ασφαλείας» του 2025, το οποίο ποινικοποίησε εκ νέου μια σειρά από πρακτικές διαμαρτυρίας. Το διάταγμα εισήγαγε βαριές κυρώσεις για τις καταλήψεις κτιρίων, τον αποκλεισμό δρόμων κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων, καθώς και για τις εξεγέρσεις σε φυλακές και κέντρα κράτησης μεταναστών. Επιπλέον, αυστηροποιήθηκαν οι κανόνες για την αφαίρεση της ιταλικής υπηκοότητας σε περιπτώσεις αμετάκλητης καταδίκης για αδικήματα που σχετίζονται με την τρομοκρατία ή την ανατροπή του πολιτεύματος.
Η συνολική αποτίμηση αυτής της τετραετούς πολιτικής αποτυπώνεται ανάγλυφα στα επίσημα κυβερνητικά στοιχεία. Υπό την ηγεσία της Τζόρτζια Μελόνι, ο πληθυσμός των ιταλικών φυλακών έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 17%, γεγονός που μεταφράζεται σε σχεόν 10.000 επιπλέον κρατουμένους, φέρνοντας το σωφρονιστικό σύστημα της χώρας στα όρια του κορεσμού και προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.