Ντέιβιντ Μπόουι, Πρινς και Φρέντι Μέρκιουρι: Τρία αρχεία «ανασταίνουν» τρεις θρύλους της μουσικής

Τρεις θρύλοι της μουσικής, οι Ντέιβιντ Μπόουι, Πρινς και Φρέντι Μέρκιουρι, «επιστρέφουν» μέσα από τρία διαφορετικά αρχεία: ένα φωτογραφικό, ένα μουσικό και ένα προσωπικό. Τρία διαφορετικά αποθετήρια μνήμης που διασώζουν όχι μόνο στιγμές και έργα μιας ολόκληρης εποχής, αλλά και αθέατες πλευρές της προσωπικότητας και της δημιουργικής τους πορείας.

Ο Μπόουι μέσα από τον φακό ενός φωτογράφου που τον ακολούθησε σε μια κρίσιμη περίοδο της καριέρας του και μέσα από καρέ που δεν είχαν έως τώρα δημοσιευθεί.

Ο Πρινς μέσα από ηχογραφήσεις που έμειναν στη σιωπή για χρόνια, στο τεράστιο μουσικό αρχείο που άφησε πίσω του. Και ο Μέρκιουρι μέσα από τα προσωπικά του χειρόγραφα και τους στίχους που αποκαλύπτουν τον τρόπο με τον οποίο γεννιούνταν τα τραγούδια του.

Σε περιοδεία με τον Μπόουι

«Κανείς δεν τον είχε δει ποτέ όπως τον φωτογράφισα εγώ», λέει ο Ντένις Ο’Ρίγκαν για τον Ντέιβιντ Μπόουι. Είναι ο άνθρωπος που από το 1983 ακολουθούσε σε κάθε βήμα του τον εκκεντρικό καλλιτέχνη, στη διάρκεια της παγκόσμιας περιοδείας του «Serious Moonlight». Η εντολή που είχε ήταν σαφής: να φωτογραφίζει τα πάντα, όπου ήθελε, όπως ήθελε. Τον Ντέιβιντ Μπόουι ξαπλωμένο σε ένα σκάφος στην Μπανγκόκ, να ποζάρει δίπλα στο Τείχος του Βερολίνου, να στέκεται σε ένα εμπορικό κέντρο στη Σιγκαπούρη. Ο Ο’Ρίγκαν συνέχισε να φωτογραφίζει τις περιοδείες του Μπόουι το 1987 και το 1990, καταγράφοντας περίπου 200 συναυλίες.

Αυτοδίδακτος φωτογράφος, αποφάσισε να καταπιαστεί με την τέχνη του φακού έπειτα από μια συναυλία του Μπόουι το 1973, χωρίς να φαντάζεται ότι δέκα χρόνια αργότερα θα μπορούσε να ζήσει τη σκηνή που περιγράφει: «Ημασταν στην Μπανγκόκ, πάνω σε ένα σκάφος στον ποταμό. Ο Ντέιβιντ είχε ξαπλώσει στην πλώρη, έκανε ηλιοθεραπεία και κοιμόταν λίγο. Στάθηκα από πάνω του, έβαλα ένα πόδι σε κάθε πλευρά του και τον φωτογράφισα από πάνω, με την καμπύλη του ποταμού να απλώνεται πίσω του. Σκέφτηκα: “Θεέ μου, αυτό είναι τόσο παράξενο”. Είδα αυτόν τον άνθρωπο πριν από δέκα χρόνια και άλλαξε τα πάντα. Και τώρα βρίσκομαι εδώ, με τα πόδια μου κάτω από τις μασχάλες του, και τον φωτογραφίζω στην Ταϊλάνδη».

Το αρχείο που προέκυψε είναι τεράστιο – περισσότερα από 10.000 καρέ – παρά το γεγονός ότι ο Μπόουι είχε συμβάλει στην επιλογή των καλύτερων, με τις υπόλοιπες να καταλήγουν στον μη ασφαλή κάδο απορριμμάτων του εκάστοτε ξενοδοχείου όπου διέμενε.

Τώρα, 800 από αυτές τις φωτογραφίες, ορισμένες αδημοσίευτες, παρουσιάζονται στην εντυπωσιακή εγκατάσταση «Bowie: Unseen, Unheard», στο τμήμα Venice Immersive του 83ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, από τις 2 έως τις 12 Σεπτεμβρίου. Η εγκατάσταση συνδυάζει ένα ηχοτοπίο, το οποίο μεταδίδεται από 60 ηχεία και περιλαμβάνει αποσπάσματα από τη μουσική του Μπόουι, συνθέσεις του επί χρόνια πιανίστα του, Μάικ Γκάρσον, καθώς και σχόλια του ίδιου του βρετανού φωτογράφου.

Το θησαυροφυλάκιο του Πρινς

Με διαφορετικό τρόπο και όχι ασυνήθιστο για τους φίλους της μουσικής του, «επιστρέφει» ο Πρινς, δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του, καθώς για μία ακόμη φορά ανοίγει το περίφημο Vault, το μουσικό του θησαυροφυλάκιο με τις χιλιάδες ηχογραφήσεις που ο καλλιτέχνης δεν πρόλαβε ή δεν επέλεξε ποτέ να κυκλοφορήσει: τραγούδια, διαφορετικές εκτελέσεις, πρόχειρες ηχογραφήσεις, ολοκληρωμένες συνθέσεις και υλικό από διαφορετικές φάσεις της καριέρας του.

Από αυτό το «ανεξάντλητο» αρχείο προέρχεται και το «Timeless», το νέο μεταθανάτιο άλμπουμ του που κυκλοφόρησε την προηγούμενη Παρασκευή. Οι δέκα ηχογραφήσεις του δίσκου καλύπτουν σχεδόν ολόκληρη τη διαδρομή του, από τα πρώτα χρόνια της καριέρας του μέχρι την τελευταία περίοδο της ζωής του. Ανάμεσά τους βρίσκονται τραγούδια που δεν είχαν κυκλοφορήσει ποτέ, πρώιμες εκδοχές γνωστών συνθέσεων και ηχογραφήσεις που αποκαλύπτουν πλευρές του Πρινς διαφορετικές από εκείνες που γνωρίζει το ευρύ κοινό.

Το άλμπουμ ανοίγει με το «I Am You», μια ηχογράφηση του 1977, όταν ο Πρινς ήταν μόλις 19 ετών, και κλείνει συμβολικά με μια ζωντανή εκτέλεση του «How Come You Don’t Call Me Anymore», από την τελευταία συναυλία της ζωής του στην Ατλάντα, στις 14 Απριλίου 2016, μόλις μία εβδομάδα πριν από τον θάνατό του.

Ανάμεσα στα δύο αυτά άκρα της ζωής και της καριέρας του παρεμβάλλονται ηχογραφήσεις από τις δεκαετίες του ’80, του ’90 και του 2000, αποκαλύπτοντας έναν μουσικό που δεν σταμάτησε ποτέ να πειραματίζεται. Το «Tick Tick Bang», για παράδειγμα, παρουσιάζεται σε μια πρώιμη μορφή του, αρκετά διαφορετική από εκείνη που θα γινόταν γνωστή χρόνια αργότερα, ενώ το «With This Tear» είναι μια σύνθεση που ο Prince είχε γράψει για άλλον καλλιτέχνη και τελικά ηχογραφήθηκε από τη Σελίν Ντιόν.

Το βιβλίο του Μέρκιουρι

Αποκαλύπτοντας την πλέον ιδιωτική και δημιουργική πλευρά του, «επιστρέφει» και ο αρχηγός των Queen, Φρέντι Μέρκιουρι, 35 χρόνια μετά τον θάνατό του. Χειρόγραφα, σημειωματάρια, στίχοι που δεν είδαν ποτέ το φως της δημοσιότητας, εναλλακτικές εκδοχές γνωστών τραγουδιών και εγκαταλελειμμένοι στίχοι για μερικές από τις μεγαλύτερες επιτυχίες των Queen αποτελούν μέρος μόνο του υλικού που περιλαμβάνει το βιβλίο «Μια ζωή σε στίχους» (HarperCollins) το οποίο κυκλοφορεί σήμερα, λίγες ημέρες πριν από την 80ή επέτειο από τη γέννησή του.

Το βιβλίο φέρνει την υπογραφή του ίδιου και της Μέρι Οστιν, της γυναίκας που ο Μέρκιουρι θέλησε να παντρευτεί. Μετά τον θάνατό του, το 1991, και λόγω της στενής σχέσης που διατήρησαν, παρά το γεγονός ότι δεν παντρεύτηκαν, της κληροδότησε το σπίτι του στο Κένσιγκτον, τα προσωπικά του αντικείμενα και το αρχείο του. Το αρχείο αυτό καλύπτει σχεδόν δύο δεκαετίες, από τα πρώτα έργα του, πριν ακόμη σχηματιστούν οι Queen, έως το τέλος της σόλο καριέρας του.

Αθέατο για δεκαετίες, το υλικό εντοπίστηκε από την Οστιν στις αρχές του 2023, καθώς καταλογογραφούσε τα αντικείμενα του σπιτιού και άρχισε να ξεφυλλίζει τα χαρτιά που είχαν παραμείνει σχεδόν ανέγγιχτα. Ανάμεσα στα ευρήματα υπάρχουν εναλλακτικοί στίχοι και εγκαταλελειμμένα κουπλέ του «Bohemian Rhapsody», καθώς και διαφορετικά προσχέδια του «Don’t Stop Me Now». Υπάρχουν ακόμη ολόκληρα τραγούδια που δεν ηχογραφήθηκαν ποτέ.