Η νηστεία Δεκαπενταύγουστου ξεκινήσε την 1η Αυγούστου, σηματοδοτώντας μία από τις σημαντικότερες περιόδους της εκκλησιαστικής ζωής. Η περίοδος αυτή ολοκληρώνεται στις 14 Αυγούστου, παραμονή της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Για την Ορθόδοξη Εκκλησία, η νηστεία αυτή είναι χρόνος προσευχής, εγκράτειας και πνευματικής προετοιμασίας ενόψει της μεγάλης Θεομητορικής γιορτής.
Κατά τη διάρκεια της νηστείας, οι πιστοί απέχουν από τροφές ζωικής προέλευσης, ακολουθώντας το νηστειολόγιο της Εκκλησίας. Δεν καταναλώνονται κρέας, γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά, ενώ το ψάρι επιτρέπεται μόνο στις 6 Αυγούστου, ανήμερα της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος.
Η εορτή αυτή αποτελεί τη μοναδική εξαίρεση, καθώς τότε επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού, παρά το αυστηρό πλαίσιο της νηστείας. Τις υπόλοιπες ημέρες επιτρέπονται κυρίως τρόφιμα φυτικής προέλευσης, όπως όσπρια, λαχανικά, φρούτα, ζυμαρικά, πατάτες, ελιές και ξηροί καρποί. Στο τραπέζι παραμένουν και τα θαλασσινά χωρίς αίμα, όπως καλαμάρια, χταπόδι, γαρίδες, σουπιές και στρείδια, που σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση μπορούν να καταναλώνονται.
Όσον αφορά το λάδι και το κρασί, η κατάλυσή τους επιτρέπεται συνήθως τα Σάββατα και τις Κυριακές. Τις υπόλοιπες ημέρες, πολλοί ακολουθούν αυστηρότερο πρόγραμμα νηστείας, ανάλογα με τις προσωπικές τους δυνατότητες και την πνευματική καθοδήγηση που λαμβάνουν.
Ωστόσο, η νηστεία του Δεκαπενταύγουστου δεν περιορίζεται μόνο στη διατροφή. Για την Ορθόδοξη Εκκλησία, αποτελεί περίοδο εσωτερικής περισυλλογής, προσευχής, μετάνοιας και αυτοσυγκράτησης, προετοιμάζοντας τους πιστούς για τη συμμετοχή στη μεγάλη εορτή της Παναγίας.
Η νηστεία ολοκληρώνεται στις 15 Αυγούστου, όταν η Εκκλησία γιορτάζει με ιδιαίτερη λαμπρότητα την Κοίμηση της Θεοτόκου. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες γιορτές της Ορθοδοξίας και κορυφαία στιγμή του εκκλησιαστικού καλοκαιριού.
Η Κοίμηση της Θεοτόκου: Η κορυφαία Θεομητορική εορτή
Η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου θεωρείται η σημαντικότερη από όλες τις Θεομητορικές εορτές και είναι αφιερωμένη στην κοίμηση και τη μετάσταση της Παναγίας.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η Παναγία πληροφορήθηκε από άγγελο, τρεις ημέρες πριν από την κοίμησή της, ότι πλησίαζε το τέλος της επίγειας ζωής της. Προετοιμάστηκε με προσευχή και βαθιά πνευματική κατάνυξη και μετέβη στο Όρος των Ελαιών, όπου προσευχήθηκε για τελευταία φορά.
Η παράδοση αναφέρει ακόμη ότι η Κοίμηση συνέβη στην οικία του Ευαγγελιστή Ιωάννη, όπου διέμενε η Παναγία μετά τη Σταύρωση του Χριστού. Οι Απόστολοι, αν και βρίσκονταν διασκορπισμένοι σε διάφορες περιοχές κηρύττοντας το Ευαγγέλιο, συγκεντρώθηκαν με θαυμαστό τρόπο κοντά της για να τη συνοδεύσουν στις τελευταίες στιγμές της. Ο μόνος που δεν πρόλαβε να παραστεί ήταν ο Απόστολος Θωμάς.
Μετά την κοίμησή της, το σώμα της μεταφέρθηκε στη Γεθσημανή και ενταφιάστηκε. Όταν όμως ο Θωμάς έφθασε τρεις ημέρες αργότερα και άνοιξαν τον τάφο, βρέθηκαν μόνο τα εντάφια, καθώς, σύμφωνα με την πίστη της Εκκλησίας, η Παναγία είχε μετασταθεί στους ουρανούς.
Για την Ορθόδοξη Εκκλησία, η Κοίμηση της Θεοτόκου δεν αποτελεί ημέρα πένθους, αλλά εορτή ελπίδας και μετάβασης στην αιώνια ζωή. Κάθε χρόνο, από την Τήνο και την Πάρο μέχρι την Πάτμο και τα πιο απομακρυσμένα χωριά της Ελλάδας, χιλιάδες πιστοί συμμετέχουν στις λατρευτικές εκδηλώσεις, τιμώντας την Παναγία, που παραμένει για τον ελληνισμό σύμβολο προστασίας, παρηγοριάς και ελπίδας.