Η συμφωνία για τον αφοπλισμό της Χαμάς, που προωθήθηκε από το Συμβούλιο Ειρήνης, τον οργανισμό ο οποίος εποπτεύει την εφαρμογή της εκεχειρίας στη Γάζα, και παρουσιάστηκε στις 30 Ιουλίου από τον Ντόναλντ Τραμπ προέβλεπε σταδιακή και παράλληλη με τον αφοπλισμό αποχώρηση του ισραηλινού στρατού από τον παλαιστινιακό θύλακο.
Την περασμένη εβδομάδα, ωστόσο, το Συμβούλιο Ειρήνης άλλαξε την αρχική διατύπωση, ανακοινώνοντας ότι το Ισραήλ θα πρέπει να υποχωρήσει από την Κίτρινη Γραμμή και να αποχωρήσει από τη Γάζα μόνον αφού αφοπλιστεί η Χαμάς.
Αυτό ακριβώς είπε προχθές και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου: «Καμία απόσυρση όσο η Χαμάς δεν έχει αφοπλιστεί πραγματικά». Παρ’ όλα αυτά, ο ισραηλινός πρωθυπουργός διακήρυξε ότι «απορρίπτει» τη συμφωνία των 15 σημείων. Ο λόγος είναι προφανής: παγιδευμένος καθώς είναι ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τους ακροδεξιούς κυβερνητικούς εταίρους του, τον Μπεζαλέλ Σμότριτς και τον Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, ο Νετανιάχου προσπαθεί να κερδίσει χρόνο έως τις εκλογές του Οκτωβρίου.
Εξίσου προφανής είναι και ο λόγος για τις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιδρομές και επιθέσεις στη Συρία: όπως και στη Γάζα ή τον Λίβανο, η σταθερότητα στη χώρα αυτή δεν τον συμφέρει πολιτικά.
Τη σκηνή την περιγράφει η ανταποκρίτρια των «Sunday Times» στη Δαμασκό: όταν οι ισραηλινές δυνάμεις επιχείρησαν να μπουν, τον Ιούνιο, σε ένα μικρό αγροτικό χωριό στη Νότια Συρία, το Αμπεντίν, οι κάτοικοι του τις περίμεναν οπλισμένοι με πέτρες.
Σύμφωνα με μαρτυρίες που συγκέντρωσε η βρετανική εφημερίδα, οι χωρικοί, ανάμεσά τους και δεκάδες παιδιά, επιχείρησαν αρχικά να ανακόψουν την ισραηλινή προέλαση τοποθετώντας ογκόλιθους στον δρόμο. Οι άνδρες άρχισαν να πετούν πέτρες εναντίον των υπερσύγχρονων θωρακισμένων οχημάτων που πλησίαζαν, εξοργισμένοι επειδή το Ισραήλ είχε αρχίσει να αντιμετωπίζει το χωριό τους ως στρατιωτικό φυλάκιο.
Υστερα άρχισαν οι προειδοποιητικές βολές. «Ακουσα τον επικεφαλής αξιωματικό να δίνει εντολή να πυροβολήσουν και να διαλύσουν το πλήθος», δήλωσε ο 32χρονος Χάλεντ ελ Ντακχλάλα, κάτοικος του Αμπεντίν, ένας από τους κατοίκους που πετούσαν πέτρες εκείνη την ημέρα.
«Φωνάξαμε ότι, αν σκοτώσουν κάποιον από εμάς, δεν πρόκειται να βγουν ποτέ από εδώ». Σκηνές όπως αυτή, με τον ισχυρότερο στρατό της Μέσης Ανατολής να πραγματοποιεί παράνομες εισβολές και να έρχεται σε σύγκρουση με πολίτες, τείνουν να γίνουν πλέον, σύμφωνα με τους «Sunday Times», εβδομαδιαίο φαινόμενο στη Συρία.
Η ισραηλινή εκστρατεία που βρίσκεται σε εξέλιξη στη νότια Συρία απειλεί να ανατρέψει τη νέα εύθραυστη σταθερότητα της χώρας, καθώς η Δαμασκός προσπαθεί να αντιμετωπίσει πλήθος εσωτερικών προκλήσεων στον τομέα της ασφάλειας, μεταξύ άλλων, την έξαρση της αυτοδικίας και της διακοινοτικής βίας μετά την πτώση του
δικτάτορα Μπασάρ αλ Ασαντ.
Τις ημέρες που ακολούθησαν την πτώση του Ασαντ, τον Δεκέμβριο του 2024, το Ισραήλ εξαπέλυσε μαζική αεροπορική επιδρομή στη Συρία, καταστρέφοντας, σύμφωνα με εκτιμήσεις, το 80% της στρατιωτικής ικανότητας της χώρας.
Στη συνέχεια, ισραηλινά στρατεύματα εισήλθαν και κατέλαβαν την αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη ασφαλείας που είχε δημιουργηθεί το 1974 από τα Ηνωμένα Εθνη, με τον Νετανιάχου να δηλώνει ότι οι προηγούμενες συμφωνίες για την περιοχή ουσιαστικά έπαυαν να ισχύουν μετά την κατάρρευση της κυβέρνησης και να εκφωνεί ομιλία από την κορυφή του όρους Ερμών, εντός συριακού εδάφους.
Εκτοτε, οι ισραηλινές δυνάμεις συνεχίζουν να πραγματοποιούν επιδρομές και επιθέσεις, επεκτείνοντας παράλληλα τον έλεγχό τους σε συριακά εδάφη και πόλεις. Ισραηλινοί οικισμοί υπάρχουν εδώ και χρόνια στα κατεχόμενα Υψίπεδα του Γκολάν, όμως την άνοιξη έποικοι άρχισαν να περνούν παράνομα σε συριακό έδαφος και επιχείρησαν να δημιουργήσουν δικά τους φυλάκια, απαιτώντας από την ισραηλινή κυβέρνηση να νομιμοποιήσει τη δραστηριότητά
τους.
Η Διεθνής Αμνηστία έχει ζητήσει τη διερεύνηση ενδεχόμενων εγκλημάτων πολέμου σχετικά με αυτό που χαρακτηρίζει σκόπιμη καταστροφή κατοικιών αμάχων από το Ισραήλ στην Κουνέιτρα, στη νότια Συρία.
Αναλυτές προειδοποιούν πλέον για το ενδεχόμενο κλιμάκωσης, καθώς η τοπική αντίσταση στο Ισραήλ εντείνεται. Προληπτική στόχευση. Η κυβέρνηση Νετανιάχου περιγράφει συχνά τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις ως επιχειρήσεις καταπολέμησης της τρομοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι ο ισραηλινός στρατός στοχοθετεί προληπτικά ομάδες που συνδέονται με τη Χεζμπολάχ ή άλλα δίκτυα που υποστηρίζονται από το Ιράν.
Εχει επίσης δικαιολογήσει ορισμένα πλήγματα – μεταξύ άλλων ένα πλήγμα στο υπουργείο Αμυνας της Συρίας πέρυσι – ως ενέργειες για την προστασία της συριακής μειονότητας των Δρούζων, την οποία θεωρεί προέκταση της δικής της κοινότητας Δρούζων.
Περίπου 1.700 άνθρωποι, στην πλειονότητά τους Δρούζοι, σκοτώθηκαν πέρυσι σε περιστατικά διακοινοτικής βίας από δυνάμεις που πρόσκεινται στη συριακή κυβέρνηση. Ο υπουργός Αμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατς, έχει δηλώσει ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα παραμείνουν στη Συρία «επ’ αόριστον».
Καθώς το Ισραήλ εντείνει την αθόρυβη κατοχή του, η Δαμασκός παραμένει ανήμπορη να αντιδράσει, παγιδευμένη στις δικές της εσωτερικές διαιρέσεις και στην επισφαλή θέση της. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Al Jazeera στις 26 Ιουλίου, ο πρόεδρος της Συρίας, Αχμεντ αλ-Σαράα, αποκάλυψε ότι οι δύο χώρες εργάζονται για την επίτευξη μιας συμφωνίας ασφαλείας και εξέφρασε την ελπίδα ότι η διαδικασία θα οδηγήσει σε μια «συνολική» ειρηνευτική συμφωνία.
Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι οι ισραηλινές εισβολές εντάσσονται σε μια προσπάθεια να αποκτήσει το Ισραήλ πλεονέκτημα στις διαπραγματεύσεις: όσο περισσότερα εδάφη ελέγχει τόσο μεγαλύτερη η διαπραγματευτική του ισχύς.