Να πώς μια απλή ερώτηση για τον καιρό μπορεί ν’ αλλάξει της ροή της ποπ κουλτούρας – υπερβολή θα ήταν να πούμε του ποδοσφαίρου! Αν πάμε πίσω στο 2010 και στα γυρίσματα του εμβληματικού «Waka Waka (This Time for Africa)» για το Μουντιάλ της Νότιας Αφρικής θα βρούμε απαντήσεις, αλλά κυρίως το πώς γεννήθηκε ένας μεγάλος έρωτας.
Το θέμα μας είναι η μουσική στο Μουντιάλ αλλά μια ιστορία αγάπης – ακόμη και με άδοξο τέλος – έχει πάντα ενδιαφέρον. Εκείνη τη χρονιά λοιπόν, η σουπερστάρ Σακίρα συνάντησε τον σουπερστάρ τον γηπέδων, Πικέ. Ο ισπανός αμυντικός ήταν από τους ποδοσφαιριστές που περνούσαν από το βιντεοκλίπ του τραγουδιού. Οταν η Σακίρα πήγε για την τελετή έναρξης του Μουντιάλ 2010 στην Αφρική τής έστειλε μήνυμα για το πώς ήταν εκεί οι καιρικές συνθήκες. Αυτή ήταν η αρχή ενός έρωτα, αλλά και της εκτόξευσής της στο μουσικό στερέωμα.
Τα νούμερα του «Waka Waka (This Time for Africa)» ζαλίζουν. 4+ δισ. views, 15+ εκατ. πωλήσεις και δείχνουν πως ο βασιλιάς των σπορ θα είναι για πάντα με τη βασίλισσα των τεχνών. Η λατίνα τραγουδίστρια έδωσε ρυθμό και στη φετινή διοργάνωση, τραγουδώντας στο στάδιο Αζτέκα του Μεξικού το νέο επίσημο single «Dai Dai» σε συνεργασία με τον Burna Boy. Οι στίχοι οι οποίοι εναλλάσσονται από τα αγγλικά και τα ισπανικά μέχρι τα γαλλικά και τα ιαπωνικά συνιστούν ευρηματικό τρόπο, για να φωτιστεί η πολυπολιτισμικότητα της διοργάνωσης.
Πώς φτάσαμε όμως από το «El Rock del Mundial» της Χιλής το 1962, το πρώτο σάουντρακ του Μουντιάλ, έως το «Waka Waka» που έσπασε τα κοντέρ; Η μουσική επένδυση των Παγκοσμίων Κυπέλλων κρύβει παρασκήνιο, πολιτισμικές αλλαγές και τεράστιες επιτυχίες. Ας καταγράψουμε μερικές εμβληματικές στιγμές.
Τα πρώτα έξι Μουντιάλ, από το 1930 έως 1958, η FIFA άφηνε στην άκρη την ψυχαγωγία και επικεντρωνόταν αποκλειστικά στο αγωνιστικό και οργανωτικό μέρος. Ομως στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης το 1960, η επιτυχία που σημείωσε ο πρώτος επίσημος «Ολυμπιακός Υμνος» άνοιξε την όρεξη των υπεύθυνων του ποδοσφαίρου, ανοίγοντας το μονοπάτι για να συνδεθεί το real-time αθλητικού πάθους με τη βιομηχανία της μουσικής.
Το 1962, η μπάντα των Los Ramblers έγραψε ιστορία με το ξεσηκωτικό rock ‘n’ roll κομμάτι «El Rock del Mundial». Αυτό ήταν το πρώτο επίσημο τραγούδι στην ιστορία των τουρνουά. Στη διοργάνωση του 1966 στην Αγγλία, ο Lonnie Donegan τραγούδησε το «World Cup Willie», παίρνοντας το όνομά του από το λιοντάρι – Willie, την πρώτη επίσημη μασκότ στην ιστορία των Μουντιάλ.
Το 1970 στο Μεξικό, ο τίτλος ο οποίος πέρασε στη Βραζιλία του θρυλικού Πελέ ντύθηκε με τους παραδοσιακούς μεξικάνικους ήχους του «Fútbol México 70». Στη Δυτική Γερμανία όπου έγινε το Μουντιάλ του 1974, το επίσημο τραγούδι «Fußball ist unser Leben» (Το ποδόσφαιρο είναι η ζωή μας) ερμηνεύτηκε από τους ίδιους τους παίκτες της Εθνικής Γερμανίας, οι οποίοι στο τέλος κατέκτησαν και το τρόπαιο.
Το 1978 στην Αργεντινή, η FIFA έκανε ανάθεση στον σπουδαίο συνθέτη Ennio Morricone. Το ενορχηστρωμένο κομμάτι του, «El Mundial», ερμηνεύτηκε από τη Συμφωνική Ορχήστρα του Μπουένος Αϊρες. Ο κορυφαίος τενόρος Πλάθιντο Ντομίνκο, στο Μουντιάλ του 1982 στην Ισπανία, έδωσε κλασικό κύρος στη διοργάνωση με το «Mundial ’82», ενώ το 1986 στο Μεξικό – το Μουντιάλ του Ντιέγκο Μαραντόνα – συνοδεύτηκε από το χαρούμενου ρυθμού «El Mundo Unido Por Un Balón», από τον Arrow.
Το ανεπίσημο σύμβολο
Καθοριστή χρονιά ήταν το 1990 στην Ιταλία, τότε που η μουσική των Μουντιάλ άρχισε να γράφει ένα νέο κεφάλαιο με το «Un’estate Italiana (Notti Magiche)» του σπουδαίου Giorgio Moroder και ερμηνεία των Edoardo Bennato και Gianna Nannini. Τέσσερα χρόνια αργότερα στις ΗΠΑ, επίσημο τραγούδι της διοργάνωσης έγινε το «Gloryland» των Daryl Hall & Sounds of Blackness. Ωστόσο, στο 90% των γηπέδων ακούστηκε το «We Are the Champions» των Queen το οποίο ταυτίστηκε με το τουρνουά και έγινε το ανεπίσημο σύμβολο εκείνης της διοργάνωσης.
Η γέννηση του απόλυτου χιτ όλων το εποχών με το συνθηματικό «Go, go, go! Alé, alé, alé!» που έμεινε για πάντα στα χείλη των οπαδών ήρθε στην επόμενη διοργάνωση το 1998 στη Γαλλία. Ο Ricky Martin, με το «La Copa de la Vida (The Cup of Life)», έβαλε νέους κανόνες και συνέδεσε το Μουντιάλ με τους παγκόσμιους pop stars.
Στο Μουντιάλ του 2002, που συνδιοργάνωσε η Νότια Κορέα με την Ιαπωνία, το «Boom» της Anastacia δεν ξεχώρισε, αλλά έλαμψε ο υπέροχος επίσημος ύμνος «Anthem» που συνέθεσε ο κορυφαίος Βαγγέλης Παπαθανασίου (Vangelis). Το 2006 στη Γερμανία, η Σακίρα επιστρέφει στην τελετή λήξης με το «Hips Don’t Lie», μαγεύοντας 700 εκατομμύρια τηλεθεατές, και επισκιάζει το επίσημο «The Time of Our Lives» (Il Divo & Toni Braxton). Η κολομβιανή σταρ σφράγισε την παρουσία της το το 2010 στη Νότια Αφρική με το «Waka Waka (This Time for Africa)».
Pitbull, Jennifer Lopez και Claudia Leitte το 2014 στη Βραζιλία, ξεσήκωσαν τον κόσμο με το «We Are One (Ole Ola)», με τη Shakira να δηλώνει ξανά «παρούσα» μέσω του εναλλακτικού hit, «La La La». Το 2018 στη Ρωσία, το επίσημο κομμάτι απέκτησε reggaeton αέρα, με το «Live It Up» από τους Nicky Jam, Will Smith και Era Istrefi, σε παραγωγή Diplo. Στο Μουντιάλ του 2022 στο Κατάρ, η FIFA εισήγαγε μια πρωτοπορία αντικαθιστώντας το ένα τραγούδι με ένα ολόκληρο, πολυσυλλεκτικό soundtrack.
Στο φετινό Μουντιάλ 2026 σε ΗΠΑ, Μεξικό και Καναδά, η μουσική εμπειρία παίρνει νέες διαστάσεις, αφού πέρα από το επίσημο «Dai Dai» της Shakira με τον Burna Boy, η διοργάνωση συνοδεύεται από το «Somos Más» (μια συνεργασία των Carlos Vives, Emilia, Wisin και Xavi που υμνεί τη λάτιν ενότητα). Για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού, καθεμία από τις 16 διοργανώτριες πόλεις έχει το δικό της remix του επίσημου θέματος, φτιαγμένο από τοπικούς παραγωγούς, αποδεικνύοντας ότι το ποδόσφαιρο και η μουσική δεν σταματούν ποτέ να εξελίσσονται.