Με την ταχύτατη εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε κάθε τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας, η μετάβαση σε μια νέα πραγματικότητα, τόσο στην εκπαίδευση όσο και στην εργασία, αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι φοιτητές αντιλαμβάνονται τις σπουδές και τη μελλοντική τους πορεία. Πώς επηρεάζει αυτό τα τις σπουδές και τα επαγγέλματα που καλούνται να επιλέξουν οι νέοι σήμερα και πως αυτό μπορεί να καθορίσει τον τρόπο συμπλήρωσης του μηχανογραφικού τους.
Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Γεώργιος Δουκίδης, ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, μίλησε για τις δεξιότητες του μέλλοντος, τις εναλλακτικές επαγγελματικές διαδρομές που ανοίγονται και τις επιλογές που καλούνται να κάνουν οι υποψήφιοι φοιτητές κατά τη συμπλήρωση του Μηχανογραφικού Δελτίου.
Μηχανογραφικό 2026: Τα ΑΕΙ δεν αποτελούν πλέον μονόδρομο
Για δεκαετίες, το πτυχίο ενός ΑΕΙ αποτελούσε καθοριστικό παράγοντα για την επαγγελματική πορεία ενός αποφοίτου. Ωστόσο, η εικόνα σήμερα είναι πιο σύνθετη και πολυδιάστατη.
Όπως σημείωσε ο κ. Δουκίδης, το πανεπιστήμιο εξακολουθεί να έχει μεγάλη αξία, «γιατί πολλά επαγγέλματα απαιτούν πτυχίο (γιατροί, μηχανικοί, δικηγόροι), οι πτυχιούχοι έχουν υψηλότερα εισοδήματα και χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας, ενώ προσφέρει γνώσεις, αναλυτική σκέψη και επαγγελματική ευελιξία».
Ωστόσο, τα ΑΕΙ δεν αποτελούν πλέον μονόδρομο. «Η τεχνολογία και το διαδίκτυο έχουν δημιουργήσει νέες ευκαιρίες χωρίς απαραίτητα πανεπιστημιακό τίτλο», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η επιτυχία εξαρτάται πλέον από έναν συνδυασμό γνώσεων, δεξιοτήτων, προσαρμοστικότητας και διαρκούς μάθησης.
Σύμφωνα με τον κ. Δουκίδη, οι δεξιότητες που θα καθορίσουν την επαγγελματική σταδιοδρομία διακρίνονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες: γνώση του αντικειμένου, ποιοτικές δεξιότητες (όπως κριτική σκέψη και επικοινωνία), γενικές δεξιότητες που αξιοποιούνται σε διαφορετικά πεδία, και συνεχή μάθηση, ιδιαίτερα λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Μηχανογραφικό 2026 : Η ώρα των εναλλακτικών διαδρομών
Περισσότερο από το ένα τρίτο των αποφοίτων πανεπιστημίου εργάζονται σήμερα σε αντικείμενο διαφορετικό από αυτό των σπουδών τους, σύμφωνα με τον κ. Δουκίδη. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί, καθώς η αγορά εργασίας μεταβάλλεται συνεχώς.
Η διαρκής μάθηση δημιουργεί νέες επαγγελματικές προοπτικές. Όπως ανέφερε, σπουδές Ψυχολογίας μπορούν να οδηγήσουν στη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, τα Μαθηματικά στον προγραμματισμό, η Φιλολογία στο ψηφιακό μάρκετινγκ, ενώ ένας Μηχανικός μπορεί να εξελιχθεί σε στέλεχος διαχείρισης κινδύνου.
Μηχανογραφικό 2026: Ποια επαγγέλματα επηρεάζονται από την Τεχνητή Νοημοσύνη
Ο κ. Δουκίδης εκτίμησε ότι επαγγέλματα που σχετίζονται με την παραγωγή άυλου περιεχομένου –όπως των συμβούλων επιχειρήσεων, δικηγόρων, δημοσιογράφων, προγραμματιστών, στελεχών μάρκετινγκ και λογιστών– ενδέχεται να επηρεαστούν περισσότερο από την εξάπλωση της ΤΝ.
Αντίθετα, οι χειρωνακτικές εργασίες φαίνεται προς το παρόν να παραμένουν ανεπηρέαστες.
«Η ελληνική οικονομία βασίζεται στις υπηρεσίες και ήδη παρατηρείται εκτενής χρήση εργαλείων όπως το ChatGPT», σημείωσε, φέρνοντας ως παράδειγμα τη μείωση του ποσοστού πλήρους απασχόλησης των αποφοίτων μηχανικών υπολογιστών στις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια.
H Τεχνητή Νοημοσύνη αναδιαμορφώνει τα επαγγέλματα
Η Τεχνητή Νοημοσύνη, σύμφωνα με τον καθηγητή, δεν αντικαθιστά επαγγέλματα, αλλά τα αναδιαμορφώνει. Το ζητούμενο είναι κατά πόσο τα πανεπιστημιακά τμήματα προσαρμόζουν τα προγράμματα σπουδών τους ώστε να προετοιμάζουν τους φοιτητές για το νέο εργασιακό περιβάλλον.
Όπως εξήγησε, η ΤΝ αφαιρεί επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες και δίνει χώρο σε πιο δημιουργικές και στρατηγικές λειτουργίες. Ένας προγραμματιστής, για παράδειγμα, καλείται πλέον να επικεντρωθεί περισσότερο στην ανάλυση, τον σχεδιασμό και τη διαχείριση αλλαγών παρά στη γραφή κώδικα.
Μηχανογραφικό 2026: Τρεις βασικές συμβουλές για τους υποψήφιους φοιτητές
Ενόψει των Πανελλαδικών Εξετάσεων 2026, ο κ. Δουκίδης έδωσε τρεις βασικές συμβουλές προς τους υποψήφιους φοιτητές:
1. Επιλογή τμήματος και όχι επαγγέλματος. Οι νέοι πρέπει να κατανοήσουν ότι επιλέγουν ένα τμήμα σπουδών και όχι απαραίτητα το επάγγελμα της ζωής τους, καθώς αυτό συχνά διαμορφώνεται αργότερα.
2. Εστίαση στο γνωστικό αντικείμενο. Κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής είναι φυσιολογικό να υπάρξουν αλλαγές πεδίου. Οι υποψήφιοι καλούνται να επιλέξουν ένα αντικείμενο που τους εμπνέει, γνωρίζοντας ότι η εξειδίκευση ή η επανειδίκευση μπορεί να έρθει μέσω μεταπτυχιακών σπουδών.
3. Αξιολόγηση του περιβάλλοντος σπουδών. Οι υποψήφιοι θα πρέπει να εξετάσουν αν το πανεπιστημιακό τμήμα διαθέτει σύγχρονο πρόγραμμα, εργαστήρια, πρακτική άσκηση, μεταπτυχιακές επιλογές, συμμετοχή σε συνέδρια και προγράμματα όπως το Erasmus, καθώς όλα αυτά ενισχύουν την επαγγελματική αποκατάσταση.