Μέχρι σήμερα μόνο προφορικές είναι οι διαβεβαιώσεις από την Ελληνικό Μετρό ΑΕ, από την ανάδοχο εταιρεία Αβαξ και από το υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών σχετικά με τη στατική επάρκεια και τη μη επικινδυνότητα για τη ζωή των κατοίκων της Κυψέλης, που παρατήρησαν ρωγμές και καθιζήσεις στα σπίτια τους κατά τη διάνοιξη της σήραγγας για την υπό κατασκευή Γραμμή 4 του μετρό.
Ηδη, κάποιοι ένοικοι έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους και οι κάτοικοι απέστειλαν κοινό εξώδικο προς την κοινοπραξία Ελληνικό Μετρό – ΑΒΑΞ και το υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών την ώρα κατά την οποία δηλώνουν έτοιμοι να διεκδικήσουν νομικά όσα πρέπει να γίνουν για τη διαβεβαίωση της ασφάλειάς τους, την αποκατάσταση των βλαβών, αλλά και τη διεκδίκηση αποζημιώσεων.
Επιστήμονες και ακαδημαϊκοί σε εμφανίσεις τους στα μέσα ενημέρωσης, αλλά και αναρτήσεις τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, θέτουν θέμα αρχικής μελέτης και βάζουν δύο βασικά ερωτήματα. Αν ήταν ορθή και πλήρης η αρχική μελέτη και προέβλεπε αυτό που συνέβη, γιατί δεν υπήρχε κάποια σχετική ενημέρωση και γιατί δεν έγιναν τα απαραίτητα ώστε να αποφευχθεί; Και αν δεν ήταν σωστή η μελέτη και θα πρέπει να γίνει καινούργια ή συμπληρωματική, ποιος ευθύνεται για την κατάρτισή της;
Το υπέδαφος
Σε τεκμηριωμένο κείμενο που δημοσίευσαν στο κλαδικό B2Green.gr, ο καθηγητής δρ Κώστας Σαχπάζης, πολιτικός μηχανικός και γεωλόγος, στην Πολυτεχνική Σχολή του ΠΔΜ και η Κωνσταντίνα Σαχπάζη, πολιτικός μηχανικός, MEng-MSc, αναφέρουν πως κάτω από την Κυψέλη αναγνωρίζονται τρεις ζώνες και σημειώνουν:
«Στην επιφάνεια βρίσκονται πλευρικά κορήματα και πρόσφατες χαλαρές αποθέσεις μεταβαλλόμενου πάχους, με τεχνητές επιχώσεις. Ακολουθεί ο αποσαθρωμένος μανδύας του αθηναϊκού σχιστόλιθου. Πρόκειται για χαλαρό και έντονα κερματισμένο υλικό, μηχανικά ασθενές, που μεταβάλλεται απότομα από θέση σε θέση. Το υγιές βραχώδες υπόβαθρο βρίσκεται αισθητά χαμηλότερα.
Ο υδροφόρος ορίζοντας βρίσκεται ψηλά, όπως επιβεβαιώνουν άμεσα τα νερά που εμφανίστηκαν στα υπόγεια. Στο ίδιο γεωυλικό αποδίδω, κατά την τεχνική μου ανάλυση, καθοριστικό ρόλο και στην κατάρρευση της οδού Αλκμήνης 22, στα Κάτω Πετράλωνα, τον Ιούνιο του 2026. Ο συνδυασμός είναι απαιτητικός. Η διάνοιξη ανοίγματος 9,5 m αποφορτίζει τις τάσεις στην περίμετρο, ενώ το νερό απομειώνει τη διατμητική αντοχή ενός ήδη ασθενούς υλικού. Χωρίς αυστηρό έλεγχο των παραμέτρων λειτουργίας, προκύπτει εκτεταμένη λεκάνη καθίζησης και θεμέλια που ακολουθούν την υποχώρηση».
Ο οπτικός έλεγχος δεν φτάνει
Πριν πάρει μεγάλες διαστάσεις το θέμα, μηχανικοί της αναδόχου εταιρείας έλεγαν off the record στους κατοίκους ότι καταγράφονται καθιζήσεις στις πολυκατοικίες τους. Κάποιοι που επέμεναν άκουσαν και αριθμούς. Αυτό έχουν δηλώσει πολλοί κάτοικοι που αναφέρουν για καθιζήσεις από 15 χιλιοστά μέχρι και λίγα εκατοστά, που θεωρούνται σημαντικές για να αγνοηθούν. Ωστόσο, οι κάτοικοι αρνούνται πλέον να φτιαχτεί οποιαδήποτε «οπτική» ρωγμή από την ανάδοχο, αν δεν γίνει πρώτα δομοστατικός έλεγχος.
Εμφάνιση ρωγμών σε πολυκατοικίες στην Κυψέλη, στην περιοχή γύρω από το εργοτάξιο της επέκτασης της γραμμής 4 του Μετρό
Οι φοβισμένοι κάτοικοι, ειδικά ύστερα και από την κατάρρευση της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα, απαιτούν πλέον δημοσιοποίηση των μέχρι σήμερα μετρήσεων που τους αφορούν και έγγραφες διαβεβαιώσεις από μηχανικούς του ΤΕΕ και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Δεν αρκεί να λέει κάποιος προφορικά ότι τα σπίτια τους έχουν στατική επάρκεια. Αυτό πρέπει να μετρηθεί με συγκεκριμένες επιστημονικές μεθόδους ώστε να καταγραφεί το μέγεθος της βλάβης και το ενδεχόμενο ποσοστό «απώλειας» στατικότητας σε περίπτωση κάποιου ισχυρού σεισμού.
Εμφάνιση ρωγμών σε πολυκατοικίες στην Κυψέλη, στην περιοχή γύρω από το εργοτάξιο της επέκτασης της γραμμής 4 του Μετρό
Εμφάνιση ρωγμών σε πολυκατοικίες στην Κυψέλη, στην περιοχή γύρω από το εργοτάξιο της επέκτασης της γραμμής 4 του Μετρό
Η εταιρεία δηλώνει ότι οι ρηγματώσεις αφορούν τοιχοποιίες πλήρωσης και ότι η ενόργανη παρακολούθηση δεν τεκμηριώνει επηρεασμό της στατικής επάρκειας, χωρίς όμως να τους δίνει τα στοιχεία των μετρήσεων ή να γνωστοποιεί τον ακριβή μηχανισμό που παρήγαγε τις βλάβες, τι παραμορφώσεις και πώς συγκρίνονται με τα κανονιστικά όρια.
Στήριξη από τον δήμο
Εκπρόσωποι της Πρωτοβουλίας των Κατοίκων συναντήθηκαν και με τον πρόεδρο του ΤΕΕ Γιώργο Στασινό. Eνημερώθηκαν ότι στις 22/7 παρέλαβαν το επίσημο αίτημα από την Ελληνικό Μετρό για ορισμό πραγματογνωμόνων και για δευτερογενή μελέτη όπου χρειαστεί. Συναντήσεις είχαν και στο υπουργείο Υποδομών, ενώ είναι σε εξέλιξη η κατεπείγουσα προκαταρκτική έρευνα που διέταξε ο προϊστάμενος της εισαγγελίας πρωτοδικών της Αθήνας, Αριστείδης Κορρέας, με σκοπό την αναζήτηση ποινικών ευθυνών.
Ηδη, ο Δήμος Αθηναίων έχει εμπλακεί ενεργά στην αρωγή των κατοίκων και όπως έγινε γνωστό ύστερα από συνάντηση που έγινε στις 21/7, θα καλύψει το κόστος δύο ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, τους οποίους θα επιλέξουν οι ίδιοι οι κάτοικοι. Πρόκειται για έναν μεταλλειολόγο μηχανικό και έναν πολιτικό μηχανικό, οι οποίοι θα συνδράμουν στην τεχνική αξιολόγηση. Παράλληλα, τίθεται στη διάθεση των κατοίκων υπηρεσία ψυχολογικής υποστήριξης μέσω του Πολυδύναμου Δημοτικού Ιατρείου Κυψέλης, με στόχο την υποστήριξη όσων έχουν επηρεαστεί από την κατάσταση.
Το θέμα θα επανέλθει προς συζήτηση στην επόμενη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου, στις 29 Ιουλίου, παρουσία εκπροσώπων του αρμόδιου υπουργείου και της Ελληνικό Μετρό, προκειμένου να εξεταστούν οι εξελίξεις και τα επόμενα βήματα.