Στην τελική ευθεία μπαίνει η πολιτική αντιπαράθεση ενόψει των κρίσιμων βουλευτικών εκλογών στη Σερβία, που θα διεξαχθούν στις 25 Οκτωβρίου. Το κυβερνών Προοδευτικό Κόμμα (SNS) υπό τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς ολοκλήρωσε την προεκλογική του εκστρατεία με ανοιχτή συγκέντρωση στη Νις.
Στην ομιλία του, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς επανέλαβε ότι οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις των τελευταίων δύο ετών, με πρωτοστάτες τους φοιτητές, ήταν «πληρωμένες και οργανωμένες» από ξένες υπηρεσίες, με στόχο την ανατροπή του και τη διάλυση της χώρας. Ο Βούτσιτς εξέφρασε βεβαιότητα για νίκη του κόμματός του στις εκλογές και δήλωσε πως την επόμενη ημέρα «θα απλώσει χείρα φιλίας στους πολιτικούς του αντιπάλους για το καλό της Σερβίας».
Στη συγκέντρωση του SNS συμμετείχε και ο ηγέτης των Σερβοβόσνιων, Μίλοραντ Ντόντικ, ο οποίος εξήρε την αφοσίωση του Βούτσιτς στην προάσπιση των εθνικών συμφερόντων. Δήλωσε ότι οι Σέρβοι στη βοσνιακή διοικητική οντότητα «Σερβική Δημοκρατία» (Republika Srpska) θεωρούν πατρίδα τους τη Σερβία. Επίσης, ανέφερε πως κατά τη συνάντησή του στη Μόσχα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Ρώσος πρόεδρος εξέφρασε την υποστήριξή του προς τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Από την πλευρά του, ο συνδυασμός «Φοιτητική Λίστα», που δημιουργήθηκε ως αντίδραση στην τραγική κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ τον Νοέμβριο του 2024, ολοκληρώνει την προεκλογική του εκστρατεία με μεγάλη συγκέντρωση την Πέμπτη στο Βελιγράδι. Εκεί αναμένονται δεκάδες χιλιάδες πολίτες, ενώ ήδη από το βράδυ της Τετάρτης φοιτητές και πολίτες έχουν ξεκινήσει πεζή πορείες από επαρχιακές πόλεις προς την πρωτεύουσα.
Το φοιτητικό κίνημα διοικείται από ανοιχτές συνελεύσεις και κατεβάζει 250 υποψηφίους, όσες και οι έδρες της Βουλής. Στο ψηφοδέλτιο συμμετέχουν πανεπιστημιακοί, αγρότες, πρώην δικαστικοί, ηθοποιοί και προσωπικότητες του αθλητισμού, όπως ο παλαίμαχος διεθνής καλαθοσφαιριστής Ντέγιαν Μποντιρόγκα. Σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό του κινήματος, δεν συμμετέχει κανένας εν ενεργεία φοιτητής.
Ανατροπή στις δημοσκοπήσεις και διεθνείς ανησυχίες
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν αλλαγή στο πολιτικό σκηνικό, με το φοιτητικό κίνημα να προηγείται. Σύμφωνα με μέτρηση του ινστιτούτου «Νέα Σερβική Πολιτική Σκέψη» (NSPM) που δημοσιεύτηκε στις 20 Οκτωβρίου, η «Φοιτητική Λίστα» συγκεντρώνει 44,5%, έναντι 42,7% του SNS. Άλλες μετρήσεις, όπως του οργανισμού Birodi, δίνουν στο φοιτητικό κίνημα ποσοστό κοντά στο 48,5%, ενώ η Faktor Plus εμφανίζει οριακό προβάδισμα για το κυβερνών κόμμα με 48,6%.
Η συμμετοχή αναμένεται να ξεπεράσει το 60%, γεγονός που, σύμφωνα με αναλυτές, ευνοεί την αντικυβερνητική ψήφο.
Η κρισιμότητα της εκλογικής αναμέτρησης έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας. Ξένοι παρατηρητές εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για το κλίμα στη Σερβία. Στις 15 Οκτωβρίου, σύμφωνα με κοινή προειδοποίηση της αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Σερβία, της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης (PACE) και του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΑΣΕ (OSCE/ODIHR), η εκλογική διαδικασία διεξάγεται σε περιβάλλον «ακραίας πόλωσης».
Η αντιπροσωπεία της ΕΕ εξέφρασε έντονη ανησυχία για περιστατικά βίας κατά την προεκλογική περίοδο, επισημαίνοντας πως τέτοια φαινόμενα «δεν έχουν καμία θέση σε δημοκρατικές εκλογικές διαδικασίες».
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέστειλε ειδική επταμελή αντιπροσωπεία ευρωβουλευτών από έξι πολιτικές ομάδες. Η εκτελούσα χρέη προέδρου της Δημοκρατίας, Άνα Μπρνάμπιτς, με επιστολή της προς το προεδρείο της Ευρωβουλής, εξέφρασε δυσαρέσκεια για τη σύνθεση της αντιπροσωπείας, ζητώντας αντικατάσταση ορισμένων μελών που χαρακτήρισε «υποκειμενικούς παρατηρητές» – αίτημα που απορρίφθηκε. Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, σε τηλεοπτική του εμφάνιση, δήλωσε πως οι διεθνείς παρατηρητές «μισούν» τη Σερβία και τον ίδιο, προσπαθώντας με «απατεωνίστικες μεθοδεύσεις» να αποτρέψουν την παραμονή του στην εξουσία.
Εντάσεις και αστυνομικές επιχειρήσεις πριν τις κάλπες
Το κλίμα παραμένει τεταμένο τις τελευταίες ώρες. Η σερβική αστυνομία έχει εξαπολύσει κύμα ερευνών και προληπτικών συλλήψεων νεαρών ακτιβιστών σε Νόβι Σαντ και Βελιγράδι. Σύμφωνα με τη Γενική Εισαγγελία, συνελήφθησαν έξι άτομα ως ύποπτα για «πρόκληση ταραχών την ημέρα των εκλογών».
Από την πλευρά τους, οι φοιτητές είχαν προειδοποιήσει με ανακοίνωσή τους για ενδεχόμενο συλλήψεων, ερευνών στα γραφεία τους και βίαιων ενεργειών από τις αρχές, με σκοπό την τρομοκράτηση των πολιτών.